Lm. Đa Minh Lưu Vũ Duy Khang, OP
Tin Mừng theo thánh Lu-ca (x. 10,25-37)
Có người thông luật hỏi Đức Giê-su: “Tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp?” Người đáp: “Trong Luật đã viết gì? Ông ấy thưa: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực, và hết trí khôn ngươi, và yêu mến người thân cận như chính mình.” Đức Giê-su bảo ông ta: “Cứ làm như vậy là sẽ được sống.” Ông ấy thưa: “Ai là người thân cận của tôi?” Đức Giê-su đáp: “Người kia từ Giê-ru-sa-lem xuống Giê-ri-khô, dọc đường bị rơi vào tay kẻ cướp… Có thầy tư tế đi xuống trên con đường ấy, ông tránh qua bên kia mà đi. Rồi một thầy Lê-vi đi tới chỗ ấy, cũng tránh qua bên kia mà đi. Một người Sa-ma-ri đi đường, cũng thấy, và chạnh lòng thương. Ông lấy dầu lấy rượu đổ lên vết thương cho người ấy và băng bó lại, rồi đưa về quán trọ mà săn sóc. Hôm sau, ông lấy ra hai quan tiền, trao cho chủ quán và nói: “Nhờ bác săn sóc cho người này, có tốn kém thêm bao nhiêu, thì khi trở về, tôi sẽ hoàn lại bác.” Vậy, trong ba người đó, ai tỏ ra là người thân cận với người bị rơi vào tay kẻ cướp?” Người thông luật trả lời: “Chính là kẻ thực thi lòng thương xót.” Đức Giê-su bảo: “Ông hãy đi, và hãy làm như vậy.”
Suy niệm và cầu nguyện
1. Từ câu hỏi “Ai là người thân cận?” đến lời mời gọi “Hãy trở nên người thân cận”
Đức Giê-su kể dụ ngôn người Sa-ma-ri nhân hậu rồi đặt vấn đề: “Ai tỏ ra là người thân cận với người bị rơi vào tay kẻ cướp?” Người thân cận không còn là một đối tượng để chúng ta xác định, nhưng là một tương quan mà chúng ta chủ động tạo nên bằng lòng thương xót. Câu trả lời của Đức Giê-su thật rõ ràng: người thân cận là người mà tôi không thể làm ngơ trước nỗi đau của họ.
2. Điều làm nên sự khác biệt chính là một trái tim biết chạnh lòng
Có người bị kẻ cướp đánh đập, lột hết quần áo, bỏ mặc nửa sống nửa chết. Ba người lần lượt đi ngang qua: Thầy tư tế và thầy Lê-vi trông thấy người ấy. Người Sa-ma-ri cũng trông thấy người ấy. Cả ba người đều nhìn thấy. Nhưng chỉ người Sa-ma-ri “chạnh lòng thương”. Ông ta không chỉ nhìn thấy người đang đau khổ; ông để nỗi đau của người ấy trở thành điều có liên quan đến chính mình.
Có những lúc chúng ta nhìn thấy rất nhiều nỗi đau chung quanh, nhưng nhìn mãi rồi thành quen. Người nghèo vẫn nghèo, người bệnh vẫn bệnh, người cô đơn vẫn cô đơn, người gặp khủng hoảng vẫn cần được nâng đỡ. Chúng ta biết họ đang đau khổ, nhưng nỗi đau ấy không còn làm chúng ta rung động. Người Sa-ma-ri đã để cho lòng thương xót phá vỡ sự vô cảm. Ông chỉ thấy một người đang cần được cứu giúp, và ông để tình yêu trả lời thay cho những tính toán.
3. Tại sao chúng ta dễ trở nên vô cảm?
Trong cuộc sống, nhiều khi chúng ta không làm điều xấu đối với người khác, nhưng chúng ta cũng không làm điều tốt mà mình có thể làm. Chúng ta tránh qua bên kia đường vì sợ bị làm phiền. Chúng ta không muốn dính vào chuyện của người khác vì sợ rắc rối. Chúng ta không muốn mất thời gian vì cuộc sống của mình đã quá bận rộn. Chúng ta không muốn tha thứ vì sợ mình bị thiệt. Chúng ta không muốn bước đến gần một người đang tổn thương vì sợ phải mang thêm gánh nặng.
Những lý do ấy đôi khi rất hợp lý theo cách suy nghĩ của con người. Nhưng Tin Mừng đặt trước chúng ta một tiêu chuẩn khác: tình yêu không chỉ được đo bằng điều chúng ta không làm điều xấu, mà còn bằng điều tốt chúng ta sẵn sàng làm cho người khác. Vì vậy, tội của thầy tư tế và thầy Lê-vi là họ đã nhìn thấy nhưng không dừng lại. Đó là lời cảnh tỉnh rất mạnh mẽ đối với đời sống Ki-tô hữu. Có những lúc điều chúng ta cần sám hối không phải là một việc xấu đã làm, mà là một điều tốt chúng ta đã có thể làm nhưng lại không làm.
4. Muốn có lòng thương xót, trước hết phải để mình được Thiên Chúa thương xót
Nếu tâm hồn chúng ta chưa từng để cho Thiên Chúa chạm đến những vết thương của mình, chúng ta rất dễ trở nên khô cứng trước những vết thương của người khác.
Nếu chúng ta chưa nhận ra mình cũng là người đã từng được tha thứ, chúng ta dễ trở nên khắt khe với những người lỗi phạm. Nếu chúng ta chưa cảm nghiệm được Thiên Chúa đã kiên nhẫn với mình biết bao, chúng ta dễ thiếu kiên nhẫn với những yếu đuối của anh chị em.
Xin cho chúng con biết mở rộng đôi mắt để nhận ra những người đang cần đến chúng con; mở rộng đôi tay để biết chia sẻ; mở rộng trái tim để biết cảm thông; và mở rộng cuộc đời để biết đón nhận những phiền toái, hy sinh và mất mát khi phục vụ anh chị em. Và khi gặp một người đang đau khổ, xin đừng để chúng con vội vàng đi qua bên kia đường. Nhưng cho chúng con biết dừng lại, cúi xuống, chạm đến vết thương của họ bằng tình yêu, và trở nên người thân cận của họ. Amen.
