Lm. Đa Minh Lưu Vũ Duy Khang, OP
1. Từ một tuổi thơ bất hạnh đến một tâm hồn biết yêu thương
Thánh Mác-ti-nô sinh năm 1579 tại Li-ma, đất nước Pê-ru. Mác-ti-nô lớn lên trong cảnh nghèo khó và thiếu vắng sự chăm sóc của người cha. Thế nhưng, từ những đau khổ của bản thân, ngài học cách cảm thông với người nghèo khổ. Khi còn nhỏ, Mác-ti-nô đã biết chia sẻ những gì mình có cho người thiếu thốn, chăm sóc người đau yếu và dịu dàng với cả những con vật bị bỏ rơi.
Mác-ti-nô học nghề cắt tóc và chăm sóc người bệnh để tự nuôi sống bản thân. Công việc ấy giúp ngài tiếp xúc với nhiều người, nhất là người đau yếu, nghèo túng và không có điều kiện được chăm sóc chu đáo. Qua những cuộc gặp gỡ ấy, Mác-ti-nô nhận ra rằng phục vụ con người không chỉ là một công việc mưu sinh, nhưng còn có thể trở thành con đường diễn tả tình yêu Thiên Chúa.
Với khát vọng dâng hiến cuộc đời cho Chúa, Mác-ti-nô tìm đến tu viện dòng Đa Minh tại Li-ma. Ban đầu, ngài đảm nhận những công việc phụ giúp khiêm tốn: như quét dọn, nấu ăn, giặt giũ và chăm sóc bệnh nhân. Về sau, Mác-ti-nô được nhận là trợ sĩ của dòng. Ngài đón nhận những bổn phận bình thường với một tình yêu phi thường.
2. Cầu nguyện nuôi dưỡng khiêm nhường, khiêm nhường dẫn đến bác ái
Đời sống thánh thiện của Mác-ti-nô được nuôi dưỡng bởi: cầu nguyện, khiêm nhường và bác ái. Cầu nguyện giúp ngài ở lại trong tình yêu Thiên Chúa; tình yêu ấy giúp ngài nhận ra sự nhỏ bé của mình; và lòng khiêm nhường mở rộng tâm hồn ngài để yêu thương, phục vụ mọi người.
Mác-ti-nô yêu mến việc cầu nguyện, nhất là trước Thánh Thể. Ngài kín múc sức mạnh để vượt qua những mệt nhọc của đời sống và tiếp tục chăm sóc những người đau khổ. Đối với ngài, cầu nguyện là trở về với Chúa để phục vụ mọi người bằng một trái tim biết yêu thương như Chúa. Chính đời sống cầu nguyện ấy giúp Mác-ti-nô ngày càng trở nên khiêm nhường. Ngài cố gắng sống âm thầm, trung thành với bổn phận và ý thức rằng mọi điều tốt lành đều phát xuất từ Thiên Chúa.
Và hoa trái của cầu nguyện cùng lòng khiêm nhường chính là đức bác ái. Qua đôi tay chăm sóc, lời nói dịu dàng và sự hiện diện khiêm tốn, Mác-ti-nô giúp những người nghèo khổ, bệnh tật và bị bỏ rơi cảm nhận được lòng thương xót của Thiên Chúa.
Cuộc đời Mác-ti-nô cho thấy cầu nguyện chân thật không khép kín con người trong chính mình, nhưng mở rộng tâm hồn để đến với tha nhân. Khi càng gắn bó với Chúa, chúng ta càng được mời gọi yêu thương con người cụ thể hơn, nhất là những người bé nhỏ và khó được đón nhận. Nhờ đó, đời sống âm thầm của Mác-ti-nô đã trở thành một lời rao giảng Tin Mừng sống động.
3. Từ người tôi tớ khiêm hạ đến chứng nhân của Tin Mừng
Thánh Mác-ti-nô qua đời ngày 3/11/1639, sau một đời tận tụy phụng sự Thiên Chúa và phục vụ tha nhân. Năm 1962, Đức Gio-an XXIII tuyên phong ngài lên bậc hiển thánh. Di sản quý giá nhất mà ngài để lại là một đời sống thấm đượm tinh thần Tin Mừng: yêu mến Chúa trong cầu nguyện, khiêm nhường trong bổn phận và quảng đại trong phục vụ.
Trong cuộc sống, chúng ta có thể không có nhiều tiền bạc để giúp đỡ người nghèo, nhưng luôn có thể dành cho họ một lời nói tôn trọng. Chúng ta có thể không có khả năng chữa lành bệnh tật, nhưng có thể thăm viếng và chăm sóc người đau yếu. Chúng ta có thể không thay đổi được mọi bất công trong xã hội, nhưng có thể bắt đầu bằng việc không phân biệt đối xử, không khinh miệt người khác và không để thành kiến chi phối cách mình nhìn nhận tha nhân.
Ước gì khi mừng kính Thánh Mác-ti-nô, chúng ta cũng biết trở nên những người tôi tớ khiêm nhường của Thiên Chúa: lấy cầu nguyện làm nguồn sức mạnh, lấy khiêm nhường làm thái độ sống và lấy bác ái làm ngôn ngữ hằng ngày. Nhờ đó, qua những việc nhỏ bé và âm thầm, chúng ta có thể giúp những người đang đau khổ, bị bỏ quên và bị loại trừ cảm nhận được rằng họ vẫn luôn được Thiên Chúa yêu thương.
