Tiến sĩ tâm lý Trần Mỹ Duyệt
Trải qua thời thơ ấu, niên thiếu và cho đến hôm nay ở tuổi bát tuần, mỗi lần tháng Năm về là lòng tôi lại cảm thấy hân hoan, một cảm tình sốt mến đặc biệt dành dâng kính Đức Trinh Nữ Maria. Tôi và những người cùng thời chắc ai cũng thuộc nằm lòng những lời hát đơn sơ mà chúng tôi vẫn thường nghe và thường hát mỗi lần dâng hoa kính Đức Mẹ hay mỗi lần cung nghinh Mẹ trong tháng Năm:
Lk 1: Giáo nhân bao xiết mừng tiếng ca hòa vang lừng cùng nhau hái nhiều đóa hoa, lượm lên tiến dâng Ðức Bà.
ÐK: Hoa muôn sắc con dâng trước tòa, mầu tươi thắm hương ngát tốt xinh. Hoa muôn sắc con dâng trước tòa, còn thua kém nhan Mẹ Chúa thiên đình.
Lk 2: Tấu lạy Mẹ Chúa Trời, lắng tai nghe đôi lời: lòng con mến Mẹ thiết tha, tình Mẹ thương con hải hà.
Lk 3 : Ðám quỉ ma đứng rình, cúi xin Mẹ thương tình, cầm tay dắt về nghỉ ngơi, chầu Mẹ mến yêu suốt đời.
(Tháng Đức Mẹ. Hải Linh-Minh Đệ)
Truyền thống Công Giáo bắt đầu dành tháng Năm kính Đức Mẹ khởi đi từ thế kỷ 13. Coi đây như Tháng Dâng Kính Đức Mẹ. Tại sao tháng Năm được dùng để dâng kính Đức Trinh Nữ Maria?
Theo người Hy Lạp cổ đại, tháng Năm là tháng của thần Artemis, nữ thần sinh sản. Dùng tháng Năm dâng kính Mẹ Thiên Chúa là hình thức những Kytô hữu tiên khởi đã “rửa tội” cho nền văn hóa ngoại giáo để tôn vinh Đức Maria, người mẹ đã sinh ra Chúa Giêsu. Lý do khác nữa là tháng Năm khi trời chuyển sang xuân, thiên nhiên như mặc một chiếc áo mới với trăm hoa đua nở đem lại vẻ đẹp tuyệt vời phản ảnh nét đẹp thiên đàng của Mẹ. Điều này làm phấn khởi tâm hồn các người con yêu mến Mẹ bằng cách đi hái những đóa hoa đẹp nhất đem về dâng kính Mẹ.
Thiên nhiên cũng như nhắc nhở chúng ta về việc Đức Maria được dâng cho Chúa Giêsu. Nếu Mẹ không hạ sinh Chúa Giêsu, tất cả những biến cố sau như cuộc đời Chúa Giêsu, sự chết và phục sinh của Ngài sẽ không xảy ra. Khi thiên nhiên cho thấy những dấu hiệu của một sự sống mới, cũng là hình ảnh tuyệt vời để tôn vinh người đã đem lại sự sống cho Đấng Cứu Độ của chúng ta.
Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI trong Thông Điệp Tháng Đức Maria đã viết: “Tháng Năm là dịp để các tín hữu Công giáo trên khắp thế giới dâng lên Nữ Vương Thiên Đàng một lời tôn vinh đầy xúc động, thấm đẫm đức tin và tình yêu. Trong tháng này, các Kytô hữu dù ở nhà thờ hay ở nơi riêng tư tại nhà, dâng lên Đức Maria từ trái tim của mình, một lòng sốt mến và sự tôn kính mến yêu của lời cầu xin và tôn kính. Trong tháng này nữa, những ân huệ của lòng thương xót Chúa tuôn đổ xuống trên chúng ta từ ngai tòa của Ngài, cách dồi dào hơn bội phần.”
Chúa Giêsu gọi Đức Maria là “bà” hai lần trong Phúc Âm Thánh Gioan – Một lần khi Chúa Giêsu bắt đầu sứ vụ của Ngài tại tiệc cưới Cana, và lần kia khi Mẹ đứng dưới chân Thánh Giá kết thúc sứ vụ của Ngài. Mẹ có mặt để giúp những người giúp việc trong khi công khai sứ vụ của Ngài, và ở đó khi Ngài kết thúc sứ vụ. Toàn cuộc sống của Mẹ đã được tận hiến cho Ngài, và giúp Ngài trong bất cứ cách nào mà Mẹ có thể để Ngài hoàn tất sứ vụ của mình. Không bị lây nhiễm Nguyên Tội, Mẹ đã mở rộng lòng mình cho Thánh Ý tuyệt vời của Thiên Chúa.
Khi trao Mẹ Maria và người môn đệ của mình để cả hai chăm sóc lẫn nhau, Đức Maria trở thành mẹ của tất cả những ai đi theo Chúa Giêsu. Những nhà trước tác tinh thần đã ca tụng “người môn đệ được Chúa Giêsu yêu” trong khi ở một nghĩa nào đó, Tin Mừng Thánh Gioan cũng có thể hiểu rằng lời đó bao gồm tất cả mọi tín hữu.
Theo truyền thống Công Giáo, tháng Năm được gọi là “Tháng Đức Mẹ” – tháng hoa, một thời gian để tôn vinh người Mẹ của Chúa Giêsu với những việc làm đạo đức đặc biệt: dâng hoa, cung nghinh Đức Mẹ. Việc làm riêng tư cũng như chung gia đình và giáo xứ trong tháng này là lần hạt Mân Côi kính Đức Mẹ. Suy ngắm những mầu nhiệm Mân Côi chính là suy ngắm cuộc đời của Đức Mẹ theo vết chân của Chúa Cứu Thế từ lúc Nhập Thể đến chết treo trên Thánh Giá, phục sinh và lên trời. Ngoài ra, chúng ta còn suy ngắm về cách Chúa Thánh Thần hoạt động trong lòng Giáo Hội, việc Mẹ được đưa về trời cả hồn lẫn xác, và được đội triều thiên Nữ Vương Thiên Đàng.
Năm 1945, Đức Giáo Hoàng Piô XII đã xác định tháng Năm là tháng của Đức Mẹ qua việc thiết lập Lễ Maria Nữ Vương, kính vào ngày 22 tháng Tám, tức 8 ngày sau Lễ Mẹ Linh Hồn và Xác Lên Trời. Giáo lý này nhằm củng cố niềm tin rằng Mẹ là Mẹ Chúa Giêsu Kytô, Vua các vua. Mẹ chia sẻ vinh quang, ngự trị trên ngai Nữ Vương để cầu bầu và yêu thương các con cái Mẹ.
Tôn kính Đức Maria là một phần quan trọng trong bản sắc Kytô Giáo. Là mẹ của chúng ta, Mẹ cũng là gương mẫu của việc vâng phục thánh ý Thiên Chúa. Do việc yêu mến, tôn sùng Mẹ, các tín hữu hãy kêu cầu Mẹ trong những giây phút khó khăn, như một người con chạy đến với mẹ của mình khi gặp hiểm nguy.
Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong dịp tháng Năm, năm 2002 đã viết, “Hôm nay chúng ta bắt đầu tháng dâng kính Đức Mẹ, một trong những cách thức thực hành phổ thông tốt đẹp. Với lòng sùng kính của truyền thống lâu đời, các giáo xứ, các gia đình hãy tiếp tục làm cho tháng Năm trở thành tháng của Đức Maria, tháng tôn vinh với nhiều nhiều sáng kiến phụng vụ, giáo lý và mục vụ đầy lòng đạo đức!”
Mẹ chính là mẫu gương cho các Kytô hữu. Mẹ là người khiêm nhường. Mẹ đặc biệt trở nên gương mẫu cho các phụ nữ theo lời của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Tại Buenos Aires, Á Căn Đình (Argentina), vào tháng Tư năm 2014, trong ngày Regional Youth Day, với 20.000 bạn trẻ họp lại, ngài nói: “Chỉ có một mẫu gương duy nhất cho các con: Đức Maria. Mẹ là người nữ trung tín, một người không lo sợ điều gì sẽ xảy ra cho mình ngoại trừ vâng lời. Người đã vội vàng lên đường giúp đỡ chị họ mình khi vừa nghe tin. Người Trinh Nữ Vội Vàng. Người mẹ đã chạy trốn như một người tỵ nạn để cứu mạng sống con của mình.”
Mẹ Maria còn là người đầu tiên đã nghe Tin Mừng và là người đầu đi theo Đức Kytô. Ngày 24 tháng Tám, 2021, Đức Thánh Cha đã gọi: “Đức Maria là người môn đệ đầu tiên của Chúa Giêsu” và lưu ý chúng ta rằng: “Mẹ ở đó để cầu bầu cho chúng ta, cầu cho những ai không cầu nguyện. Tại sao? Vì Mẹ là mẹ của chúng ta.”
Và trong buổi đọc Kinh Truyền Tin ngày Lễ Mẹ Linh Hồn và Xác Lên Trời, 15 tháng Tám, 2022, ngài đã quả quyết: “Mẹ chỉ cho chúng ta biết rằng Thiên Đàng ở trong tầm với của chúng ta, nếu chúng ta xa tránh tội lỗi, cầu nguyện cùng Thiên Chúa với lòng khiêm nhường, và phục vụ tha nhân cách quảng đại.”
Các thánh nhân đều có lòng yêu mến Đức Mẹ, các ngài đã để lại nhiều câu nói giá trị nhằm tôn vinh người Mẹ yêu kính của mình, điển hình:
-Thánh Bernard thành Clairvaux: “Nếu đi theo Mẹ, bạn sẽ không phải lạc đường. Nếu cầu xin Mẹ, bạn sẽ không thất vọng… Nếu Mẹ gìn giữ bạn, bạn sẽ không phải ngã. Nếu Mẹ che chở bạn, bạn không phải lo sợ gì”.
-Thánh Gioan Bosco: “Nếu ai yêu mến Người, Mẹ sẽ làm mưa muôn ơn phúc xuống trên cuộc đời này, và sẽ là bảo đảm Thiên Đàng mai sau của người ấy”.
-Thánh Theresa Hài Đồng Giêsu: “Khi gặp gian nan hoặc thử thách, tôi đã kêu cầu Mẹ Maria – chỉ một ánh mắt của Mẹ cũng đủ xua tan mọi nỗi sợ hãi”.
-Thánh Gioan Vianney: “Phụng sự Nữ Vương Thiên Đàng cũng chính là được trị vì nơi đó, và sống dưới sự chỉ huy của Người còn hơn cả cai trị”.
-Thánh Antôn Padua: “Hãy tìm nương tựa nơi Đức Maria, vì Người là thành trì che chở… Đức Maria ban nơi nương náu và sức mạnh cho tội nhân”.
-Thánh Bridget nước Thụy Điển: “Sẽ chẳng bao giờ có ai đọc Kinh Mân Côi mỗi ngày mà bị lạc lối”.
Những Lễ Kính Đức Mẹ trong tháng Năm:
Lễ Thánh Giuse Thợ : Năm 1955, Đức Piô XII đã khai mạc tháng Năm bằng Lễ Kính Thánh Giuse Thợ như một sự tôn vinh và công nhận giá trị lao công của con người.
Lễ Đức Mẹ Fatima: 13 tháng Năm. Kính nhớ những lần Mẹ hiện ra tại Fatima năm 1917.
Lễ Mẹ Thăm Viếng: 31 tháng Năm. Lễ Mẹ thăm viếng chị họ Isave.
“Tươi đẹp thay tháng Đức Mẹ.
Nguồn sống yên vui của bao đoàn con cái.”
