Lm. Đa Minh Lưu Vũ Duy Khang, OP
Tin Mừng theo thánh Mat-thêu (x. 22,34-40)
Bấy giờ, một người thông luật hỏi Đức Giê-su để thử Người: “Thưa Thầy, trong sách Luật Mô-sê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?” Đức Giê-su đáp: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn quan trọng nhất và điều răn thứ nhất. Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Tất cả Luật Mô-sê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy.”
Suy niệm và cầu nguyện
1. Yêu mến Thiên Chúa bằng trọn vẹn con người
Đức Giê-su trả lời cho nhà thông luật, điều răn trọng nhất là: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi”. Nghĩa là chúng ta phải yêu mến Chúa trọn vẹn con người mình, để Người trở thành trung tâm và định hướng mọi chọn lựa trong cuộc sống. Yêu mến Chúa không chỉ là một cảm xúc sốt sắng trong giờ cầu nguyện, nhưng là thái độ sống được thể hiện qua những quyết định cụ thể mỗi ngày.
Người thực sự yêu mến Chúa sẽ dành thời gian cầu nguyện, lắng nghe Lời Người, tham dự Thánh lễ với lòng tin yêu và cố gắng sống theo thánh ý Người. Khi đứng trước một chọn lựa, họ tự hỏi điều gì đẹp lòng Chúa và phù hợp với Tin Mừng. Trong cuộc sống, nhiều khi chúng ta nói yêu mến Chúa, nhưng chúng ta để công việc, tiền bạc, danh vọng, những đam mê và lợi ích riêng chiếm lấy tâm hồn mình. Chúng ta có thể rất bận rộn với những việc đạo đức, nhưng chưa chắc đã dành chỗ cho Chúa trong những quyết định quan trọng của cuộc đời. Hơn nữa, yêu mến Chúa hết lòng không có nghĩa là chúng ta không còn yếu đuối, nhưng là biết trở về với Người mỗi khi vấp ngã, biết đặt tình yêu của Người trên những ích kỷ cá nhân và để Lời Người hướng dẫn cuộc đời mình.
2. Yêu người thân cận như chính mình
Sau khi dạy chúng ta yêu mến Thiên Chúa, Đức Giê-su khẳng định điều răn thứ hai: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình”. Đặc biệt, Người nói điều răn này “cũng giống điều răn ấy”, nghĩa là chúng ta không thể nói mình yêu mến Thiên Chúa mà lại sống thờ ơ, ích kỷ hoặc cố tình làm tổn thương anh chị em mình. Thánh Gio-an khẳng định: “Ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy” (1 Ga 4,20).
Vậy yêu người thân cận là gì? Trước hết là sống bác ái với những người gần gũi mình nhất. Đó là một thái độ lắng nghe thay vì vội vàng xét đoán, một sự tha thứ thay vì nuôi lòng oán giận, và một hành động chia sẻ với những người nghèo khổ, cô đơn hoặc đang gặp khó khăn. Tuy nhiên, tình yêu Tin Mừng còn đòi hỏi chúng ta biết kiên nhẫn với người khó tính, cảm thông với người yếu đuối và tìm kiếm sự hòa giải với người đã làm mình tổn thương. Yêu thương không có nghĩa là dung túng điều sai trái, nhưng là biết bảo vệ sự thật và công lý mà không đánh mất lòng bác ái.
3. Tình yêu – Linh hồn của đời sống đạo
Đức Giê-su khẳng định: “Tất cả Luật Mô-sê và các sách ngôn sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy”. Người không hủy bỏ Lề Luật, nhưng cho chúng ta thấy ý nghĩa của mọi điều răn chính là tình yêu. Cầu nguyện giúp chúng ta yêu mến Chúa hơn; tham dự Thánh lễ giúp chúng ta sống hiệp thông hơn; tuân giữ các điều răn giúp chúng ta trở nên nhân hậu hơn. Nếu thiếu tình yêu, chúng ta có thể đọc nhiều kinh nguyện nhưng không muốn tha thứ; có thể tham dự phụng vụ nhưng thờ ơ trước nỗi đau của người khác; có thể nói nhiều về Chúa nhưng lại thiếu bác ái trong cách đối xử với anh chị em. Trái lại, khi tình yêu thực sự hiện diện, ngay cả những việc nhỏ bé và âm thầm cũng trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng. Đức Giê-su đã hiến dâng chính mạng sống mình để cứu độ nhân loại. Vì thế, để sống trọn vẹn hai điều răn trọng nhất, chúng ta cần kết hợp với Đức Ki-tô, để Người biến đổi trái tim ích kỷ thành trái tim biết yêu thương và trao ban.
Yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân là hai chiều kích không thể tách rời của đời sống Ki-tô hữu. Càng yêu mến Chúa, chúng ta càng được mời gọi yêu thương con người; và khi chân thành yêu thương anh chị em, chúng ta làm chứng rằng tình yêu Chúa đang hoạt động trong mình.
Lạy Chúa Giê-su, xin dạy chúng con biết yêu mến Chúa bằng cả trái tim và yêu thương anh chị em bằng những việc làm cụ thể. Xin biến đổi chúng con từ những người giữ đạo bằng thói quen trở thành những người sống đạo bằng tình yêu, để qua cuộc đời chúng con, mọi người có thể nhận ra dung mạo nhân hậu của Thiên Chúa. Amen.
