Sống giới tính của mình trong đời Tu Trì

0

SỐNG GIỚI TÍNH CỦA MÌNH TRONG ĐỜI TU TRÌ

Các môn đệ thưa Chúa Giêsu: “Nếu làm chồng mà phải như thế đối với vợ, thì thà đừng lấy vợ còn hơn”. Nhưng Người nói với các ông: “Không phải ai cũng hiểu được câu nói ấy, nhưng chỉ những ai được Thiên Chúa cho hiểu mới hiểu mà thôi. Quả vậy, có những người là hoạn nhân vì từ lòng mẹ sinh ra đã như thế; có những người là hoạn nhân vì bị người ta hoạn; và có những người là hoạn nhân do họ tự ý sống như thế vì Nước Trời. Ai hiểu được thì hiểu”. (Mt 19,10-12)

Chúa Giêsu mời gọi chúng ta tự nguyện sống khiết tịnh để phục vụ Nước Thiên Chúa. Người mời gọi chứ không ép buộc. Chúa muốn mỗi người chúng ta tự khám phá lấy những gì chứa đựng trong giáo huấn của Chúa về sự độc than tiết dục. Vì thế Chúa bỏ ngỏ câu nói “ Ai hiểu được thì hiểu”.

Xin Chúa cho chúng ta không những có thể “hiểu” mà còn “yêu mến” đời độc thân tu trì của chúng ta.

Ngày nay, cả bên trong lẫn bên người Giáo Hội, người ta có vẻ như đang công kích, sự độc thân linh mục và tu sĩ. Đã có từng ngàn người nam, nữ, bỏ đời sống tu trì, đời sống linh mục để lập gia đình. Đó là chưa kể những trường hợp bất trung thành và những lạm dụng. Ở nhiều nơi trên thế giới, những câu hỏi, những nghi vấn về ý nghĩa và về giá trị của sự khiết tịnh tu trì và linh mục vẫn nổi lên.

Vấn đề độc thân khiết tịnh thật là rộng lớn! Chúng ta không có tham vọng giải đáp vấn đề. Sau đây chỉ xin được gợi lên một vài suy nghĩ tích cực để giúp những ai liên hệ có thể yêu mến và sống sung mãn những cam kết trong lời khấn khiết tịnh tu trì của mình một cách sâu sắc hơn.

I. GIÁ ĐẮT PHẢI TRẢ KHI CHỌN ĐỜI SỐNG ĐỘC THÂN KHIẾT TỊNH

Qua lời khấn khiết tịnh, chúng ta cam kết bước theo Chúa Giêsu trong một bậc sống gọi là độc thân tiết dục. Khi tự nguyện chọn đời sống này, chúng ta không rơi vào ảo tưởng vì chúng ta biết rõ cái giá đắt phải trả cho một quyết định táo bạo như thế. Quyết định sống độc thân tiết dục của chúng ta bao gồm nhiều sự khước từ:

– Khước từ đời sống thân mật vợ chồng,

– Khước từ ước muốn có con do mình sinh ra,

– Khước từ mọi ràng buộc tình cảm nam nữ riêng tư,

– Khước từ các nguồn vui được có một gia đình riêng và từ bỏ sự sống trong gia đình riêng ấy. Các nguồn vui gia đình này nhiều khi làm chúng ta đau xót và gây nên một cảm giác trống rỗng, mất mát, thiệt thòi. Nhưng có cảm thấy mất mát như thế mới là điều bình thường và tự nhiên của bản tính con người. Sự khước từ của chúng ta, sở dĩ có ý nghĩa và giá trị là ở chỗ nó được làm một cách tự nguyện và vì tình yêu mà chúng ta muốn dành trọn cho Chúa Giêsu.

Sống khiết tịnh tu trì cũng có nghĩa là chúng ta chấp nhận sống trong một sự cô đơn nào đó. Cảnh  cô đơn này có lúc trở nên khô cằn như sa mạc vì chung quanh chúng ta chẳng có ai nâng đỡ ủi an. Nỗi cô đơn này có lúc lơn như một thập giá, trở thành một thập giá, một cảm nghiệm về sự vô dụng của chúng ta, một nỗi khắc khoải, một cái gì đã chết, đã bị chôn vùi.

II.  NỀN TẢNG CHO SỰ CHỌN LỰA SỐNG ĐỘC THÂN TU TRÌ CỦA CHÚNG TA

Nền tảng cho sự lựa chọn sống đời độc thân tu trì của chúng ta phải là ước muốn theo Chúa Giêsu và làm những chọn lựa giống như Người đã làm.

Chúa Giêsu đã sống độc thân. Phúc âm cho thấy rõ là khi sống độc thân, Chúa không hề có sự khinh chê nào đối với tính dục. Người cũng không bao giờ tỏ ra xa tránh và ngờ vực phụ nữ. Ngược lại, đối với nữ giới, Chúa có một thái độ tự do và tế nhị lạ thường khiến chúng ta khó có mà tưởng tượng ra được. Nhưng vì Chúa hằng đặt mình vào trong tương quan với Chúa Cha lên trên tất cả mọi sự, và vì kinh nghiệm sống hiều thảo trọn vẹn với Chúa Cha trong cuộc đời, nên Chúa nhìn mọi người đều là các anh, các chị, các con trai, con gái có cùng một Cha với Người. Chúa Giêsu đã chọn cách không gắn bó với một người vợ, một bầy con để có thể sống tình huynh đệ đại đồng với mọi người. Điều này không ngăn cản Chúa có những tình cảm bạn hữu và tình yêu công khai với một số người được nêu tên rõ rệt, nhưng không một quan hệ thiết thân nam nữ nào có thể dành lấy riêng Người được. Vậy khi chúng ta chọn sống độc thân khiết tịnh vì Chúa Kitô – vì Chúa Kitô có nghĩa là: Tình yêu Chúa Kitô cuốn hút con người chúng ta cách kỳ diệu đến độ làm cho các thôi thúc dục tình nơi ta trở nên nhỏ bé hoặc không đáng kể – hay nói theo ngôn ngữ của Chúa là “tự hiến hoạn” vì Nước Trời, điều này có nghĩa là chúng ta đặt mối tương quan của mình với Chúa Cha và với mọi người lên hàng đầu, giống như Chúa Giêsu đã làm. Nói cách khác, khi tuyên thệ chọn sống khiết tịnh có nghĩa là chọn một cách thức đời sống tình cảm và các quan hệ tình cảm của mình như thế nào, để mình luôn có thể luôn mở rộng mình ra cho mọi người, chứ không phải chỉ cho một riêng ai. Mở rộng mình cho mọi người, cụ thể là tôi không ôm ấp một riêng ai làm chồng, làm vợ, làm người tình của tôi, mà ngược lại, tôi luôn để lòng mình vào sự phục vụ và hướng về những người xấu số, những người sống cô đơn, bị lãng quên hay ít được thiện cảm và sự quan tâm của người khác. Khi người dân gọi các nữ tu là “Dì”, là “Xơ”, thì rõ ràng là họ bộc lộ tình yêu và sự quý mến của họ như những người chị em ruột thịt với nhau.

III. ĐỜI SỐNG ĐỘC THÂN TU TRÌ NHƯ LÀ QUÀ TẶNG DÂNG CHO THIÊN CHÚA

Con người thực hiện đời sống tính dục của mình qua con đường tự nhiên và chính đáng là hôn nhân. Nhưng đồng thời con người cũng có thể làm cho tính dục của mình trở nên một sự tặng hiến dâng lên Thiên Chúa. Tôi tự nguyện không sử dụng các khả năng tính dục của tôi để có thể hiến mình trọn vẹn cho việc phụng sự Thiên Chúa và phục vụ người khác. Điều này không có nghĩa là chối bỏ giới tính, là khước từ sống sung mãn giới tính của mình, bởi vì hiến mình cho một lý tưởng cao đẹp thì không phải làm cho mình trở nên cằn cỗi hoặc giảm giá con người mình đi. Tôi không làm thỏa mãn các thôi thúc, các căng thẳng dục tính mà cơ thể tôi đòi hỏi, điều này đâu có gây nguy hiểm, đâu có làm chết người. Và đó mới là tự do nội giới của con người. Ngay từ những thế kỷ đầu của Kitô giáo đã có những phụ nữ cảm thấy mình có tự do thực sự khi họ tự chọn lấy con đường khác với con đường thông thường là cứ phải lệ thuộc vào một người đàn ông làm chồng mình.

IV. CÁCH THỨC GIỮ GÌN

1. Sống thân mật với Thiên Chúa và giữ tình bạn với Chúa Kitô

Mọi cam kết sống khiết tịnh chỉ có thể duy trì và phát triển bằng sự kết hiệp có ý thức và trong tình yêu của Thiên Chúa và với Chúa Kitô qua cầu nguyện. Cầu nguyện ở đây được hiểu là cầu nguyện cá nhân như nguyện gẫm, chiêm niệm, xét mình, cũng như cầu nguyện cộng đoàn là Thánh lễ, các giờ Kinh Phụng Vụ, sự nhận định cộng đoàn… Ngoài ra, trong ngày khi làm việc phải học cách thức nhận ra tình yêu quan phòng nội tại của Thiên Chúa nơi mỗi tạo vật. Thiên Chúa, qua sự quan phòng nội tại, hằng muốn con người hội nhập vào các công việc của Người làm để thực hiện ơn cứu độ. Vì thế, con người phải gắn bó với Thiên Chúa là cùng đích và là lẽ sống của đời mình, phải hướng mọi việc mình làm về Thiên Chúa, và như vậy có nghĩa là học cách gặp gỡ Thiên Chúa trong tất cả mọi sự.

Sống thân mật với Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể hằng ngày, đó là nguồn suối hạnh phúc và làm cho đời sống chúng ta nên phong phú. Các mầu nhiệm về cuộc đời của Chúa Giêsu phải luôn luôn là những lời mời gọi cuốn hút và khơi dậy lên nơi mỗi người cách thức cá nhân của mình hải đáp trả làm sao. Chúng ta hiểu biết Chúa Giêsu càng sâu sắc bao nhiêu, chúng ta càng tha thết gắn bó với Người bấy nhiêu. Một khi chúng ta đã nặng tình với Chúa như vậy, không lẽ Chúa vẫn nỡ tâm để chúng ta chịu thua một tình yêu nam nữ nào nổi lên đột xuất nơi con tim đã dâng hiến của chúng ta ? Giả như lỡ có thế đi nữa, Chúa cũng sẽ sớm cho biển êm gió lặng.

2. Yêu mến Đức Maria

Kinh nghiệm cụ thể cho thấy rằng một trong những trợ giúp chính yêu cho sự trung thành với đời sống khiết tịnh, đó là lòng tôn sùng vừa chắc chắn, vùa khiêm tốn đơn sơ với Đức Maria. Chúng ta cần sống nội dung lời di chúc của Chúa Giêsu trên thập giá: “Đây là mẹ con”. Chúa Giêsu trao Mẹ của Người cho cá nhân Gioan, cho Giáo Hội và cho từng người chúng ta. Nếu trên bình diện thể lý và trong tình yêu quan phòng của Thiên Chúa, không một ai trong chúng ta sinh ra mà lại không có mẹ để được đùm bọc và lớn lên trong tình yêu của người, thì trên bình diện thiêng liêng, Thiên Chúa cũng cho chúng ta được lớn lên trong tình yêu của một người Mẹ là Đức Maria. Chiêm ngắm Mẹ Maria bao nhiêu, chúng ta trở nên giống Mẹ bấy nhiêu.

3. Yêu mến đời sống cộng đoàn

Đời sống cộng đoàn giữ một vai trò quan trọng để giúp chúng ta sống độc thân khiết tịnh. Nói thế không có nghĩa là cộng đoàn có thể thay thế người chồng, người vợ và con cái. Nhưng trong thực tế, đời sống cộng đoàn đem lại sự nâng đỡ cho một đời sống đầy hy sinh, là đời sống độc thân tu trì. Bằng nhiều cách có mặt bên nhau, để ý tới nhau, chúng ta trở nên những người trung gian mang sự hiện diện của Chúa Kitô đến cho nhau. Chính Chúa Kitô là Đấng mà chúng ta đã dâng hiến bản thân cho người qua lời khấn khiết tịnh. Làm trung gian cho nhau, trao đổi cho nhau, chính điều này biến cộng đoàn thành một cộng đoàn tu trì mà trong đó mọi người đều có điều kiện để lớn lên, để phát triển đời sống khiết tịnh của mình. Có như thế thì đời sống chúng ta mới trở nên một đời sống khiết tịnh tông đồ, nghĩa là chúng ta không sống tránh xa người khác. Nếu để sống lời khấn khiết tịnh mà chúng ta phải sống xa tránh người khác, điều này có nghĩa là chúng ta tự hóa mình thành “gái già” hay “trai” lão để chỉ còn tập trung tất cả cho riêng mình. Vậy, cụ thể là chúng ta phải biến các nhà chúng ta trở thành những cộng đoàn đầy tình huynh đệ, chan chứa tình thương. Khi mỗi thành viên của cộng đoàn không còn cảm thấy mình bị bỏ rơi bởi chị em, không còn cô đơn, lúc đó hẳn là ít ai hoặc chẳng ai còn nghĩ tới việc đi tìm các an ủi tình cảm bên ngoài cộng đoàn nữa.

V. VÀI ĐIỂM CỤ THỂ

1. Sống sung mãn giới tính của mình, sống hạnh phúc vì mình là người nữ

Ngay từ buổi đầu mới được thụ thai, mỗi người chúng ta được chuẩn bị để trở thành người nam hay người nữ. Vì thế, một khi đã sinh ra, không ai có thể dùng cách thức nào đó để có thể dùng cách thức nào đó để có thể đổi được giới tính của mình. Người ta nói ồn ào tới “phẫu thuật phép mầu” làm thay đổi giới tính của một số người. Thật ra trong những trường hợp như thế, khoa phẫu thuật chỉ có thể giúp cho đương sự thoát khỏi cái hiện trạng mập mờ á nam hay á nữ của bộ phận truyền sinh bên ngoài mà thôi. Vậy thì trước khi là tu sĩ, đang khi là tu sĩ, chúng ta vẫn mang đầy đủ giới tính của mình. Sống giới tính của mình trong sự độc thân thánh hiến, trước tiên có nghĩa là sống sung mãn giới tính của mình, lấy làm hạnh phúc vì được là người nữ, là đảm nhận nữ tính của mình một cách tích cực, có cách ăn mặc và cư xử của một người nữ thuộc lớp tuổi và và thời đại của mình. Thật là không mầy khích lệ khi nghe một số giới trẻ phê bình: “Dì X. còn trẻ mà sao đạo mạo như bà già bảy mươi ấy!”

2. Phát huy những gì là phong phú của nữ tính

Là nữ tu tông đồ dấn thân, chúng ta đừng để cho mình già cỗi trước tuổi, khô cằn trước thời gian của mình. Ngược lại, chúng ta cần biết cách phát huy sự phong phú nữ tính của mình, đó là: có tinh thần lắng nghe, có sự nhạy cảm để xoa dịu những khốn khổ của tha nhân, biết tôn trọng con người, tỏ ra dịu hiền và âu yếm, có lời ăn tiếng nói thành thực và tế nhị, mang lại bầu khí tình yêu ấm cúng cho người xung quanh.

3. Sống quân bình hai yếu tố tình cảm và lí trí

Là người nữ, tự nhiên đời sống tình cảm cũng phong phú hơn người nam. Tuy nhiên, với tư cách là nữ tu, chúng ta cần học biết cách liên kết tình cảm với những yếu tố có tính cách lý trí, đắn đo và suy nghĩ hơn. Đừng để cho mình luôn luôn được nghe tiếng than: “Đúng là chuyện các bà!”. Nhưng ngược lại, nếu nhiều người trong nhà hay bên ngoài gắn cho mình biệt hiệu “đàn bà thép” cũng lại không được nốt!

Đức Maria dạy chúng ta giữ tư thế quân bình giữa tình cảm và lý trí. Trái tim Người đang bị dao động cực độ vì mất Con. Khi tìm được Con trong Đền Thờ. Người vô cùng sửng sốt trước thái độ của Con và niềm đau Người chịu tột độ cần được giải tỏa: “Con ơi, sao Con lại cư xử với Cha Mẹ như vậy? Con không thấy là Cha Con và Mẹ đây phải cực lòng tìm Con đấy ư?” (Lc 2,18). Nhưng Thánh Luca lại cho thấy ngày sự làm chủ tình cảm của Đức Maria. Dù không hiểu lời Con mình vừa nói, nhưng Mẹ không bực bội, không chất vấn Con, không tủi thân, mà bình tĩnh ghi tạc mọi sự vào bộ nhớ, để sau đó trong sáng suốt, trong thanh thản, không bị tình cảm chi phối, Người mới “suy đi gẫm lại trong lòng” (Lc 2,51).

4. Có thiện cảm hay ác cảm với một người chị em

Trong một cộng đoàn, chúng ta cũng cần nói sơ qua những luồng thiện cảm hay ác cảm có thể phát sinh giữa một vài chị em nữ tu với nhau. Những tình cảm “nặng” mà người ta gọi là yêu riêng, và những ác cảm mà người ta gọi là “kị nhau” đôi lúc làm hao mòn năng lực, gây bế tắc sự sống hồn nhiên và cởi mở giữa một số thành viên trong cộng đoàn.

*Vậy sự gì xảy ra khi hai người có thiện cảm “nặng” với nhau? Nơi hai cá nhân có thiện cảm với nhau, lúc đầu là vì cả hai có xu hướng tiềm ẩn còn rớt lại của thời quá khứ trẻ thơ: đứa trẻ ra khỏi bụng mẹ, tìm cách nối kết với mẹ, cọ xát với mẹ để được ấm áp thoải mái … Khi là người lớn, người này tìm được ở nơi người kia một phản ánh của chính mình, người này đáp lại được nhu cầu tâm lý mà người kia đang thiếu: “Tôi thích chị ấy vì chị ấy hợp ý tôi mọi đàng!”. Mà để cho được thoải mái thì phải có một liên hệ gần gũi, không ngăn cách giữa hai người. Thế là dần dần phía người tích cực có thể tự cho phép mình bỏ qua những giới hạn, những lằn mức không được vượt qua. Và vô hình chung hai người đi tới chỗ “nặng tình” với nhau… Trong trường hợp như vậy, cả hai bên cần đi tới chỗ trưởng thành, cần nhìn nhận phải có một sự cách biệt tình cảm giữa hai người, giữa hai thân xác. Có như thế cả hai mới dần dần đi tới một tìn bạn trong sáng dựa trên sự quý mến và kính trọng lẫn nhau.

* Điều gì xảy ra khi có ác cảm giữa hai người? Khi tôi có ác cảm với một chị, đó là vì đối với tôi, chị ấy phản ánh và gợi lên một cái gì xấu trong tôi, một cái gì làm cho tôi sợ, một cái gì mong manh trong chính mình tôi. Khi tôi không thèm có cảm tình với chị ấy, tức là tôi gạt đi được cái xấu, cái đe dọa trong tôi, và như thế tôi trở nên yên tâm vững dạ hơn. Đây quả là một ảo tưởng tâm lý mà chúng ta cần nhận ra để mạnh mẽ vượt lên. Cần có một sự luyện tập lâu dài để có thể nhìn và chấp nhận mọi chị em trong sự khác biệt của họ. Nếu tôi coi rằng không ai có quyền ép tôi phải suy nghĩ, phải ăn nói và hành động giống người khác, thì chính tôi cũng phải cho người khác cái quyền “họ là họ” chứ không đòi họ phải nói năng, suy nghĩ và xử trí giống tôi. Khi có sự tôn trọng nhau như thế chúng ta mới mong đi tới một tình yêu đích thực với tha nhân.

5. Phân biệt tình yêu và tình cảm

Tình yêu ở bất cứ dạng thức nào như giữa cha mẹ với con cái, giữa vợ chồng, giữa bạn bè với nhau, cho được đúng nghĩa là tình yêu, đều phải bao gồm sự sẵn sàng hy sinh, sự sẵn lòng cho đi chính mình. Khi yêu nhau thành thật, người ta luôn muốn điều tốt lành cho nhau. Khi yêu, người ta từ bỏ tính vị kỷ để cho đi chính mình mà không chờ đợi được bù đắp bằng lợi lộc. dĩ nhiên tình yêu thường bắt đầu bằng cảm xúc, nghĩa là bằng tình cảm, nhưng không được dừng lại ở tình cảm. Tình cảm nay lớn dần lên và trở thành một sức cuốn hút thú vị. Khi có mặt người ấy, hoặc khi tôi đi với người ấy, tôi thấy say mê, muốn chiếm được họ làm của riêng tôi. Khi vắng mặt họ, tôi nhớ và thấy xốn xang trong người. Nếu tôi chỉ dừng lại ở mức độ cảm xúc này thì chưa phải là tình yêu vì chưa có sự hy sinh chính mình, chưa cho đi chính mình. Tình yêu của tôi trở nên thực sự, đó là khi nào tôi cũng muốn điều tốt lành cho người tôi yêu. Tình yêu khác với cảm xúc hay tình cảm là như thế. Chúng ta hãy đọc lại định nghĩa tuyệt hảo của Chúa Giêsu về tình yêu: “Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người hy sinh tính mạng vì bạn hữu” (Ga 15,13).

Tình yêu cũng khác với tình dục, vì tình yêu không được quan niệm như là sự thôi thúc và lôi cuốn của  bản năng. Tình yêu không phải là tình dục hay thú vui xác thịt. Giới trẻ ngày nay đa số lại đồng hóa tình yêu với thú vui xác thịt. Câu chuyện có thực sau đây cho thấy sự sai lầm tai hại này:

Một cặp trai gái đang cùng nhau đi dạo ngoài phố. Người thiếu nữ là người Công Giáo. Người con trai hỏi:

– Em yêu anh thật chứ?

– Sao anh lại ngờ vực như thế? Anh biết là em yêu anh với hết cả lòng mà!

– Vậy tối nay em “chiều” anh một cái đi!

– Không! Không được đâu!

– Thôi được! Nếu vậy thì chúng mình không thể tiếp tục với nhau được nữa. Anh sẽ tìm một cô gái khác dễ dàng “chiều” anh hơn em.

Cuối cùng vì sợ mất người yêu, cô gái đã “chiều” người con trai. Khi vào xưng tội, cô gái nói: “Con đã phạm tội vì yêu anh ấy quá và sợ mất!” Đây rõ ràng là không phải là tình yêu. Nơi người con trai, đó là tình dục, là lạm dụng xác thịt. Nơi người con gái, đó là sự lệ thuộc hay sự nô lệ tình cảm. (Đỗ Minh Trí, Đi tìm anh em).

ĐÔI LỜI TÂM SỰ VỚI CHÚA

Lạy Chúa Giêsu,
Trái tim con đang bừng cháy lửa yêu thương.
Nhưng con muốn tình yêu con dành cho Chúa
phải bao trùm và chi phối mọi tình cảm khác của con.

Xin cho lòng con được tự do đối với mọi quyến luyến tình cảm.
Xin cho con biết giữ gìn quả tim của con trong sáng và tươi mát,
Có khả năng yêu mến mọi người.

Giờ đây,
Con xin dâng trái tim của con cho Chúa,
xin hãy làm cho nó trở nên giống trái tim Chúa.
Amen.

 Lm. Giuse KHUẤT DUY LINH, SJ

(Viết tặng cho chị em Hội Dòng Đa Minh Tam Hiệp)

Comments are closed.