
Lm. Anmai, CSsR
I. MỞ ĐẦU VÀO GIỜ CHẦU
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng con xin hết lòng tôn thờ và ngợi khen Cha. Giờ đây, trước Mầu Nhiệm Tình Yêu vô biên này, chúng con nhận ra mình thật diễm phúc khi được quỳ gối trước Thánh Thể Chúa. Chúa không chỉ ngự trên trời cao vời vợi, mà đã xuống thế làm người, chịu chết trên thập giá để xóa sạch muôn vàn tội lỗi chúng con, và giờ đây còn ở lại với chúng con trong tấm bánh bé nhỏ này như một nguồn tha thứ vô hạn. Cảm tạ Chúa, vì tình yêu thương xót đã thôi thúc Chúa tha thứ cho chúng con không chỉ bảy lần mà đến bảy mươi lần bảy, như chính Lời Chúa dạy hôm nay trong Tin Mừng Thánh Matthêu.
Lạy Chúa, hôm nay khi chúng con bước vào giờ chầu thánh này, tâm hồn chúng con mang nặng những nợ nần tinh thần, những oán hận chưa nguôi, những vết thương lòng do anh em gây ra, và cả những lần chúng con đã khước từ tha thứ. Mỗi người chúng con giống như tên đầy tớ mắc nợ mười ngàn nén bạc trong dụ ngôn Chúa kể: chúng con nợ Chúa một món nợ khổng lồ không thể trả nổi – món nợ của muôn vàn tội lỗi, sự vô ơn, lòng ích kỷ, những lần xúc phạm đến tình yêu Chúa. Chúng con đã nhiều lần van xin Chúa tha thứ, và Chúa đã động lòng thương xót, xóa sạch hết nợ cho chúng con. Thế nhưng, bao lần chúng con lại gặp người anh em mắc nợ mình chỉ một trăm bạc – một lời nói xúc phạm nhỏ, một hành động thiếu tế nhị, một hiểu lầm vụn vặt – mà chúng con tóm cổ, bóp nghẹt, không chịu tha thứ, thậm chí còn giam hãm họ trong lòng hận thù của mình.
Chúng con cảm thấy mình bất lực trước sức nặng của lòng kiêu ngạo, sự nhớ dai, và thói quen “trả thù” bằng cách lạnh lùng, xa cách. Chúng con đã chờ đợi quá lâu để được tha thứ, đã hy vọng quá nhiều vào công lý của riêng mình, nhưng lại chẳng thấy bình an nào. Đôi khi chúng con còn cảm thấy cô đơn đến cùng cực vì chính sự không tha thứ đã dựng lên bức tường ngăn cách giữa chúng con với anh em và với Chúa. Thế nhưng, lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng con tin rằng Chúa đang hiện diện ở đây, chính là Nguồn Tha Thứ Vô Hạn. Chúa không chỉ nhìn thấy món nợ khổng lồ của chúng con mà còn cảm thông với nỗi đau khi chúng con không dám tha thứ cho người khác. Giống như ông vua trong dụ ngôn đã chủ động tha nợ cho tên đầy tớ độc ác, Chúa cũng đang chủ động mời gọi chúng con: “Hãy tha thứ như Cha đã tha thứ cho con”.
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, xin đốt lên trong lòng chúng con ngọn lửa của đức tin, của sự cậy trông và lòng mến tha thứ. Xin cho chúng con biết trút bỏ mọi oán hận, mọi nợ nần lòng để hoàn toàn sống trọn vẹn trong giây phút thiêng liêng này. Xin mở tai chúng con để nghe được tiếng Chúa gọi “Hãy tha đến bảy mươi lần bảy”, mở mắt chúng con để nhìn thấy anh em mình như những người cùng được Chúa tha thứ, và mở lòng chúng con để đón nhận ơn thương xót từ nơi Chúa. Xin ban cho chúng con tâm hồn khiêm tốn, đơn sơ và rộng mở, để chúng con xứng đáng lãnh nhận hồng ân tha thứ và khả năng tha thứ cho anh em. Chúng con xin dâng giờ chầu này lên Chúa, với tất cả lòng yêu mến, tin tưởng và quyết tâm sống Lời Chúa hôm nay. Amen.
II. CẦU NGUYỆN TRƯỚC THÁNH THỂ
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng con sấp mình thờ lạy Chúa. Chúa là Thiên Chúa Tình Yêu và Thương Xót, đã hạ mình xuống thế, chịu chết vì tội lỗi chúng con, và giờ đây ở lại với chúng con trong Bí Tích Tình Yêu này để tiếp tục ban ơn tha thứ vô hạn. Mỗi khi chiêm ngắm Thánh Thể Chúa, lòng chúng con trào dâng niềm cảm mến và tin yêu. Thật diễm phúc biết bao khi được ở gần Chúa, được cảm nhận sự hiện diện sống động của Đấng đã dạy chúng con tha thứ bảy mươi lần bảy.
Lạy Chúa, xin thanh tẩy tâm hồn chúng con, tẩy sạch mọi vết nhơ oán hận, lòng hận thù, sự nhớ dai để chúng con xứng đáng hơn khi đến trước mặt Chúa. Xin biến đổi trái tim chai đá, khô cằn của chúng con thành trái tim mềm mại, biết tha thứ như Chúa. Xin phá tan mọi bức tường ngăn cách giữa chúng con với anh em, để chúng con hoàn toàn thuộc về Chúa và thuộc về nhau trong tình thương xót. Xin Chúa ban cho chúng con ơn đức tin mạnh mẽ, để chúng con không bao giờ nghi ngờ rằng Chúa đã tha hết nợ cho chúng con qua Thánh Giá và Thánh Thể. Xin cho chúng con biết cậy trông vào Chúa tuyệt đối, phó dâng mọi oán hận trong tay Chúa quan phòng. Và xin cho chúng con biết yêu Chúa trên hết mọi sự, bằng cách yêu thương và tha thứ cho anh em mình.
Lạy Chúa Giêsu, xin Chúa thương đến Giáo Hội của Chúa, xin ban cho Giáo Hội các vị mục tử biết sống và dạy dỗ lòng tha thứ như Chúa. Xin cho Giáo Hội luôn là dấu chỉ của lòng thương xót cho muôn người. Xin Chúa thương đến Đức Giáo Hoàng, các Giám Mục, Linh Mục, Tu Sĩ và toàn thể Dân Chúa. Xin cho mọi người đều biết sống Tin Mừng tha thứ và loan báo lòng thương xót cho thế giới. Xin Chúa thương đến đất nước và dân tộc chúng con, xin ban cho mọi người được sống trong hòa bình, an lạc, công bằng và biết tha thứ cho nhau để xây dựng một xã hội huynh đệ. Xin Chúa ban cho các nhà lãnh đạo có trái tim nhân hậu, khôn ngoan và sẵn sàng tha thứ.
Xin Chúa thương đến những người đang phải chịu đựng những đau khổ vì lòng hận thù, những người đang bị giam cầm trong oán hận, những người đang cảm thấy cô đơn vì không ai tha thứ cho mình. Xin Chúa đến an ủi và ban ơn tha thứ cho họ, giống như Chúa đã tha nợ cho tên đầy tớ trong dụ ngôn. Xin Chúa thương đến các gia đình, xin củng cố và ban ơn bình an cho họ, giúp họ biết tha thứ cho nhau mỗi ngày để vượt qua những hiểu lầm, giận hờn nhỏ nhặt. Xin Chúa thương đến các linh hồn trong luyện ngục, xin cho họ sớm được về hưởng nhan thánh Chúa nhờ lòng thương xót vô biên của Chúa. Chúng con xin dâng lên Chúa tất cả những ý nguyện này, với lòng tin tưởng và phó thác hoàn toàn. Amen.
III. LỜI CHÚA (Mt 18, 21-35)
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần. Có phải đến bảy lần không?” Chúa Giêsu đáp: “Thầy không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy. “Về vấn đề này, thì Nước Trời cũng giống như ông vua kia muốn tính sổ với các đầy tớ. Trước hết, người ta dẫn đến vua một người mắc nợ mười ngàn nén bạc. Người này không có gì trả, nên chủ ra lệnh bán y, vợ con và tất cả tài sản của y để trả hết nợ. Người đầy tớ liền sấp mình dưới chân chủ và van lơn rằng: “Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn và tôi sẽ trả cho ngài tất cả”. Người chủ động lòng thương, trả tự do và tha nợ cho y. “Khi ra về, tên đầy tớ gặp một người bạn mắc nợ y một trăm bạc: Y tóm lấy, bóp cổ mà nói rằng: “Hãy trả nợ cho ta”. Bấy giờ người bạn sấp mình dưới chân và van lơn rằng: “Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn, tôi sẽ trả hết nợ cho anh”. Y không nghe, bắt người bạn tống giam vào ngục, cho đến khi trả nợ xong. “Các bạn y chứng kiến cảnh tượng đó, rất khổ tâm, họ liền đi thuật với chủ tất cả câu truyện. Bấy giờ chủ đòi y đến vào bảo rằng: “Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã tha hết nợ cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta; còn ngươi, sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?” Chủ nổi giận, trao y cho lý hình hành hạ, cho đến khi trả hết nợ. “Vậy Cha Ta trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”.
Ðó là lời Chúa.
IV. SUY NIỆM LỜI CHÚA
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, khi lắng nghe Lời Chúa trong Tin Mừng hôm nay, chúng con không chỉ nghe một dụ ngôn xa xưa, mà nghe thấy chính tiếng Chúa đang nói trực tiếp với tâm hồn mỗi người chúng con. Dụ ngôn về ông vua và tên đầy tớ không phải chỉ là câu chuyện minh họa, mà là hình ảnh sống động của chính mối tương quan giữa Chúa với chúng con, và giữa chúng con với anh em đồng loại. Chúng con xin mở rộng lòng ra, để Lời Chúa thấm sâu vào từng ngóc ngách của con tim, biến đổi chúng con thành những người biết tha thứ như Chúa đã tha thứ.
Câu chuyện bắt đầu từ lời hỏi của Thánh Phêrô: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” Phêrô nghĩ bảy lần là quá rộng rãi rồi, vì theo luật Do Thái, tha thứ ba lần đã là giới hạn. Thế nhưng Chúa Giêsu đã trả lời một cách bất ngờ và vô hạn: “Thầy không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy”. Con số “bảy mươi lần bảy” không phải là một con số toán học giới hạn (490 lần), mà là biểu tượng của sự tha thứ vô tận, không giới hạn, không tính toán, không ngừng nghỉ. Đó là tha thứ từ trái tim, tha thứ như chính Chúa đã tha thứ cho chúng con trên Thập Giá. Lạy Chúa, xin cho chúng con hiểu rằng mỗi lần anh em xúc phạm đến chúng con, dù chỉ là một lời nói vô tình, một hành động thiếu suy nghĩ, một sự bỏ quên nhỏ nhặt, chúng con vẫn phải tha thứ, vì Chúa đã tha thứ cho chúng con muôn vàn lần.
Rồi Chúa kể dụ ngôn Nước Trời giống như ông vua tính sổ với các đầy tớ. Ông vua đại diện cho Thiên Chúa Cha giàu lòng thương xót. Tên đầy tớ đầu tiên mắc nợ mười ngàn nén bạc – một món nợ khổng lồ không thể tưởng tượng nổi, tương đương hàng triệu năm lương của người lao động thời ấy. Anh ta không có gì để trả, nên ông vua ra lệnh bán anh ta, vợ con và tất cả tài sản. Đó chính là hình ảnh của chúng con: chúng con nợ Chúa một món nợ tội lỗi khổng lồ – tội nguyên tổ, tội cá nhân, những lần chúng con xúc phạm đến Chúa bằng lời nói, việc làm, tư tưởng. Chúng con không thể tự mình trả nổi món nợ ấy. Chúng con chỉ biết sấp mình van xin: “Xin cho con khất hạn, con sẽ trả hết”. Và Chúa, với lòng thương xót vô biên, đã không chỉ cho khất hạn mà còn xóa sạch hết nợ, trả tự do cho chúng con. Đó chính là hồng ân cứu độ qua Thánh Giá và được tái hiện mỗi ngày trong Bí Tích Thánh Thể này. Lạy Chúa, xin cho chúng con nhận ra rằng Thánh Thể Chúa chính là bằng chứng sống động của sự tha thứ vô hạn ấy.
Nhưng bi kịch xảy ra khi tên đầy tớ ấy ra về. Anh ta gặp một người bạn mắc nợ anh ta chỉ một trăm bạc – một món nợ nhỏ bé, tương đương vài tháng lương. Thế mà anh ta tóm cổ, bóp nghẹt, đòi trả ngay lập tức, và khi người bạn cũng van xin khất hạn, anh ta không thương xót mà tống giam vào ngục. Lạy Chúa, đây chính là hình ảnh đau lòng của chúng con bao lần trong cuộc sống. Chúa đã tha cho chúng con món nợ khổng lồ, nhưng chúng con lại không chịu tha cho anh em những món nợ nhỏ nhặt: một lời nói nặng, một sự hiểu lầm, một lần bị lợi dụng, một vết thương lòng chưa lành. Chúng con giữ chặt trong tim, nuôi dưỡng hận thù, thậm chí “tống giam” anh em trong sự lạnh lùng, xa cách, hay lời nói độc ác. Các bạn khác chứng kiến cảnh ấy rất khổ tâm và đi thuật lại cho ông vua. Ông vua nổi giận, gọi tên đầy tớ độc ác ấy đến và nói: “Ta đã tha hết nợ cho ngươi, sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?” Rồi ông vua thu hồi ơn tha thứ, trao tên đầy tớ cho lý hình hành hạ cho đến khi trả hết nợ.
Lạy Chúa Giêsu, dụ ngôn kết thúc bằng lời nghiêm khắc: “Vậy Cha Ta trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”. Lời ấy như một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho chúng con trong giờ chầu Thánh Thể này. Nếu chúng con không tha thứ từ trái tim, không tha thứ vô điều kiện, không tha thứ như Chúa đã tha, thì chính chúng con sẽ tự đánh mất ơn tha thứ của Chúa. Chúng con sẽ bị giam cầm trong chính lòng hận thù của mình, bị hành hạ bởi nỗi đau không nguôi, và cuối cùng mất cả bình an lẫn sự sống đời đời. Nhưng nếu chúng con biết tha thứ, thì chúng con sẽ được sống trong tự do của con cái Thiên Chúa, được chia sẻ chính lòng thương xót của Chúa.
Trong Bí Tích Thánh Thể, Chúa Giêsu đang hiện diện như chính “ông vua” giàu lòng thương xót ấy. Chúa không chỉ tha thứ một lần, mà mỗi lần chúng con đến với Chúa trong giờ chầu, trong Thánh Lễ, Chúa lại xóa sạch nợ cho chúng con. Chúa đang nhìn chúng con và hỏi: “Con có muốn sống trong sự tha thứ vô hạn của Cha không? Con có sẵn sàng tha thứ cho anh em như Cha đã tha cho con không?” Lạy Chúa, chúng con muốn! Chúng con muốn được giải thoát khỏi gông cùm oán hận. Chúng con muốn vác lấy “món nợ nhỏ” của anh em và xóa bỏ nó, như Chúa đã xóa món nợ khổng lồ của chúng con. Chúng con xin Chúa ban ơn để chúng con không còn là “tên đầy tớ độc ác”, mà trở thành những chứng nhân của lòng thương xót.
Lạy Chúa, xin cho chúng con suy niệm sâu hơn về món nợ mười ngàn nén bạc: đó không chỉ là tội lỗi, mà còn là tất cả những gì Chúa đã ban cho chúng con – sự sống, hơi thở, gia đình, sức khỏe, đức tin – mà chúng con đã lãng phí, phản bội. Xin cho chúng con nhận ra rằng mỗi lần chúng con tha thứ cho anh em, chúng con đang trả lại món nợ tình yêu cho Chúa. Xin cho chúng con biết nhìn anh em mình không phải là “kẻ mắc nợ”, mà là người cùng được Chúa thương xót. Xin cho chúng con, trong giờ chầu này, được Chúa chạm đến trái tim, để lửa thương xót của Chúa thiêu cháy mọi hận thù còn sót lại. Chúng con xin dâng lên Chúa tất cả những lần chúng con đã không tha thứ, tất cả những anh em chúng con đang giữ hờn, tất cả những mối quan hệ đang rạn nứt. Xin Chúa chữa lành, xin Chúa ban ơn tha thứ thật lòng, để chúng con sống xứng đáng với danh hiệu “con cái của Cha trên trời” – Đấng luôn tha thứ bảy mươi lần bảy. Amen.
V. LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng con xin dâng lên Chúa lời tạ ơn sâu sắc vì giờ chầu linh thánh này. Chúng con tạ ơn Chúa đã cho chúng con được lắng nghe và suy niệm Lời Chúa về lòng tha thứ vô hạn. Giờ đây, chúng con ý thức rõ ràng rằng Chúa không chỉ là Đấng đã tha thứ cho tên đầy tớ trong dụ ngôn, mà Chúa còn đang tiếp tục tha thứ và mời gọi chúng con tha thứ cho nhau mỗi ngày.
Chúng con nhận ra rằng mỗi người chúng con đều mang trong mình món nợ tội lỗi khổng lồ, nhưng cũng mang trong mình thói quen không chịu tha thứ những món nợ nhỏ. Chúng con đã nhiều lần cảm thấy mình bị giam cầm bởi chính lòng hận thù, giống như tên đầy tớ độc ác. Nhưng Lời Chúa hôm nay đã soi sáng cho chúng con: chỉ khi tha thứ từ trái tim, chúng con mới thực sự được tự do và được ở lại trong lòng thương xót của Chúa.
Lạy Chúa, chúng con xin tha thiết nài xin Chúa ban cho chúng con ơn hoán cải sâu xa trong việc tha thứ. Xin cho chúng con biết từ bỏ mọi oán hận, mọi sự nhớ dai, mọi tính toán “con nợ anh bao nhiêu”. Xin cho chúng con biết sống một cuộc đời mới, tràn đầy lòng thương xót, sự tha thứ và bác ái chân thành. Xin cho chúng con được ơn can đảm để xóa nợ cho anh em mỗi ngày, để biến những “món nợ nhỏ” thành cơ hội sống chứng tá cho Tin Mừng. Xin Chúa ban cho chúng con đức tin mạnh mẽ, lòng cậy trông vững vàng và tình yêu tha thứ nồng cháy. Xin cho chúng con biết tin tưởng vào Lời Chúa “bảy mươi lần bảy”, vì Lời Chúa là sức mạnh và là sự sống. Chúng con xin Chúa biến đổi chúng con thành những chứng nhân sống động của lòng thương xót trong thế giới hôm nay. Amen.
VI. LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giêsu, chúng con xin dâng lên Chúa lời cầu nguyện tha thiết cho những người đang phải chịu đau khổ vì lòng hận thù và oán hận. Xin Chúa chữa lành cho những ai đang giữ chặt món nợ nhỏ trong tim, những người đang bị giam cầm bởi sự lạnh lùng với anh em, những người đang cảm thấy cô đơn vì không ai tha thứ. Giống như ông vua đã động lòng thương xót với tên đầy tớ, xin Chúa cũng động lòng với họ. Xin ban cho họ ơn can đảm để trả lời “Con muốn tha thứ”, để rồi Chúa có thể giải thoát họ khỏi gông cùm hận thù, giúp họ xóa nợ cho anh em và sống trong bình an thật sự.
Lạy Chúa Giêsu, chúng con xin tha thiết nài xin Chúa ban ơn tha thứ và hoán cải cho những người đang sống trong tội lỗi và không chịu tha thứ. Giống như Chúa đã cảnh báo tên đầy tớ độc ác, xin Chúa cũng nói với chúng con: “Đừng giữ hận thù nữa, kẻo lại gặp điều tệ hại hơn!”. Xin cho chúng con nhận ra rằng không tha thứ chính là tự đánh mất ơn cứu độ. Xin ban cho chúng con ơn sám hối chân thành, để chúng con biết trở về với Chúa, biết xóa sạch mọi món nợ lòng, để tâm hồn được tự do và tràn đầy thương xót.
Lạy Chúa Giêsu, chúng con xin dâng lên Chúa Giáo Hội của Chúa. Xin ban cho Giáo Hội các vị mục tử biết sống và rao giảng lòng tha thứ bảy mươi lần bảy. Xin cho Giáo Hội luôn là nơi mọi người tội lỗi, người đau khổ vì hận thù tìm thấy sự an ủi và ơn tha thứ. Xin cho mọi thành phần Dân Chúa biết sống Tin Mừng tha thứ, biết xóa nợ cho nhau, để trở thành những chứng nhân sống động về lòng thương xót của Chúa cho thế giới. Xin Chúa thương đến những người còn ở ngoài Giáo Hội, xin cho họ sớm nhận biết và đón nhận lòng thương xót vô biên của Chúa.
Lạy Chúa Giêsu, chúng con xin dâng lên Chúa chính cuộc sống của chúng con, với mọi vui buồn, mọi hiểu lầm, mọi mối quan hệ. Xin Chúa thánh hóa mọi lời nói, mọi hành động, mọi tư tưởng của chúng con bằng ơn tha thứ. Xin cho chúng con biết sống theo Thánh Ý Chúa, biết tha thứ ngay cả khi bị xúc phạm nặng nề nhất. Xin cho chúng con trở thành những người mang lòng thương xót của Chúa đến cho anh em, để cuộc đời chúng con trở thành lời chứng sống động về dụ ngôn hôm nay. Chúng con tin tưởng và phó thác tất cả trong tay Chúa. Amen.
VII. LỜI NGUYỆN KẾT THÚC GIỜ CHẦU THÁNH THỂ
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, giờ chầu của chúng con đã kết thúc. Chúng con xin hết lòng tạ ơn Chúa vì những giây phút thiêng liêng tràn đầy ơn tha thứ và thương xót mà chúng con được sống bên cạnh Chúa. Xin Chúa tha thứ cho chúng con những thiếu sót, những lần còn giữ hận thù trong giờ chầu này. Xin Chúa đón nhận lời ca tụng, lời cầu nguyện và sự thinh lặng của chúng con.
Lạy Chúa, chúng con ra về không phải để rời xa Chúa, mà để mang Chúa – Nguồn Tha Thứ Vô Hạn – về trong cuộc sống hằng ngày. Xin Chúa ở lại với chúng con, ban cho chúng con sức mạnh để tha thứ bảy mươi lần bảy, để sống một cuộc đời mới được Chúa giải thoát khỏi mọi oán hận. Xin cho chúng con biết trở thành những chứng nhân sống động về lòng thương xót của Chúa cho gia đình, bạn bè và mọi người xung quanh. Xin cho chúng con biết xóa nợ cho anh em mỗi ngày một cách can đảm và trung tín.
Chúng con xin phó dâng cuộc đời, gia đình, công việc và mọi dự định trong tay Chúa. Xin Chúa gìn giữ chúng con trong bình an và lòng thương xót. Xin cho chúng con biết yêu Chúa trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như Chúa đã yêu thương và tha thứ cho chúng con. Chúng con tin rằng sau mỗi giờ chầu Thánh Thể, tâm hồn chúng con sẽ được tự do hơn, đức tin sẽ được củng cố và lòng thương xót sẽ lớn lên mãi. Chúng con xin tạ ơn Chúa và ca ngợi Chúa muôn đời. Amen.