Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (13,24-43)
Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa lớn lên và trổ bông thì cỏ lùng cũng lộ ra. Ðầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng: “Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng từ đâu mà có?” Ông đáp: “Người thù của ta đã làm như thế”. Ðầy tớ nói với chủ: “Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ”. Chủ nhà đáp: “Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt: “Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu lúa lại chất vào lẫm cho ta”.
Người lại nói với họ dụ ngôn khác mà rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt đó bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.
Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”.
Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn, Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”. Sau khi giải tán dân chúng, Người trở về nhà. Các môn đệ đến gặp Người và thưa rằng: “Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe”. Người đáp rằng: “Kẻ gieo giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước trời. Cỏ lùng là con cái gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào, thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói như mặt trời trong Nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe”.
***
“Nếu Chúa hiện hữu, Ngài sẽ không để cho có nhiều sự tàn bạo trên trần gian như thế!”, “Tại sao Thiên Chúa không trừng phạt những kẻ độc ác?”,… Chúng ta vẫn thường nghe những câu nói như vậy dưới hình thức này hay hình thức khác. Và trước những cuộc chiến tranh, những hành vi tàn bạo, những bất công xảy ra hằng ngày, chúng ta cũng không ít lần chất vấn : tại sao Chúa lại im lặng và không can thiệp gì cả?
Qua ba dụ ngôn về cỏ lùng, về hạt cải và về nắm men, bài Tin Mừng hôm nay là câu trả lời cho sự thiếu nhẫn nại của chúng ta và giúp cho chúng ta hiểu hơn sự kiên nhẫn vô biên của Chúa,
Trong dụ ngôn về giống tốt và cỏ lùng, chúng ta thấy có hai loại người gieo giống: người gieo giống tốt, đó là chủ ruộng và mùa gặt. Còn người gieo cỏ lùng, đó là Kẻ Thù. Chủ ruộng thì gieo giống trên ruộng mình, còn kẻ thù thì không có gì cả: không có ruộng, cũng không có giống tốt. nên đi gieo vào ruộng của người khác, không phải để thu hoạch mà là để phá hoại mùa màng. Chỉ có người thứ nhất là có chủ quyền, còn người thứ hai là kẻ thất bại, vô sản và phá hoại. Nếu chúng ta ý thức rằng, chỉ có Thiên Chúa là “chủ sở hữu” của mảnh đất tâm hồn chúng ta, chúng ta sẽ không còn phải lo lắng về sự phá hoại của Kẻ Thù, vì chính Thiên Chúa sẽ bảo vệ chúng ta.
Thiên Chúa đã tạo dựng con người có tự do để họ có thể đón nhận Lời Thiên Chúa, đón nhận chính Thiên Chúa nơi Đức Giêsu để họ được sống hạnh phúc. Nhưng Kẻ Thù chen chân vào. Nó gài bẫy, làm rối loạn và gieo mối bất hòa. Nó muốn bóp nghẹt Lời Thiên Chúa gieo trong lòng con người và làm con người đi sai ơn gọi đích thực của mình. Vì thế, trong tâm hồn con người, luôn có cuộc chiến đấu giữa điều thiện và điều ác.
Chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy mình nơi hình ảnh những người đầy tớ trong dụ ngôn. Hướng đến điều thiện và loại bỏ điều ác từ trong trứng nước, có thể nói đó là một khuynh hướng tốt lành mà Thiên Chúa đặt để nơi tâm hồn con người. Tuy nhiên, Thiên Chúa có chương trình của Người, và thiện-ác nơi cái nhìn nhân loại vốn luôn bị giới hạn bởi bản tính sa ngã của chúng ta. Có những điều chúng ta cho là xấu chỉ vì nó không hợp với chúng ta, hoặc vì chúng ta không thích nó. Vì thế, Thiên Chúa mời gọi chúng ta hãy kiên nhẫn.
Trong bài đọc I, tác giả sách Khôn ngoan đọc lại lịch sử để chiêm ngưỡng sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Nếu Thiên Chúa không tiêu diệt kẻ gian ác, là vì Người muốn cho họ thời gian và cơ hội để hoán cải : “Nhưng Ngài trừng phạt chúng từ từ cho chúng có cơ may hối cải.” (Kn 12,10). Thời gian kiên nhẫn lâu dài của Chúa, đó là thời hạn Chúa ban cho chúng ta, như lời thánh Phêrô: “Anh em hãy biết rằng Chúa chúng ta tỏ lòng kiên nhẫn chính là để anh em được cứu độ.” (2 Pr 3,15)
Những dụ ngôn này mời gọi ta sống kiên nhẫn trước những yếu đuối và giới hạn của người khác, đừng quá vội vàng tìm cách loại trừ những người mà ta cho là xấu. Nhưng những dụ ngôn cũng là lời mời gọi ta hãy khôn ngoan để biết tận dụng thời gian Chúa ban mà hoán cải bản thân. Vì có ai trong chúng ta đủ tốt và hoàn hảo đến mức dám nói rằng mình chẳng cần phải hoán cải không?
Ðiểm cốt yếu của dụ ngôn về hạt cải, đó là sự tương phản giữa hình ảnh hạt giống nhỏ bé và cây cao lớn, đến nỗi chim trời tới xây tổ trên cành được. Chúa Giêsu đã đến gieo hạt giống Nước Trời vào thế gian, bắt đầu với một nhóm nhỏ mười hai Tông đồ, giới hạn trong đất nước Do Thái, nhưng hôm nay, hạt giống đó đã vươn rộng ở tầm vóc hoàn vũ. Là Kitô hữu, chúng ta được mời gọi ra đi gieo giống, gieo Tin Mừng Nước Chúa. Nhưng đồng thời mỗi chúng ta cũng là hạt giống nhỏ được Chúa gieo vào ruộng đời. Chúng ta có bổn phận làm cho hạt giống đời mình phải được lớn lên theo đúng tầm mức của nó. Và chỉ có một cách duy nhất là chúng ta phải chấp nhận bị chôn vùi trong lòng đất: “Nếu hạt lúa gieo trong lòng đất và chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác.” (Ga 12,24)
Hình ảnh hạt cải trở thành cây lớn, mọi người đều thấy, loan báo sự lớn mạnh của Nước Trời trong thế giới dân ngoại. Nước Trời như men trong bột. Men là một nguyên liệu mạnh,chỉ với một lượng nhỏ cũng có tác dụng dậy men một khối bột. Sức mạnh tiềm tàng này ám chỉ Nước Chúa.
Thường thì chúng ta dễ nóng lòng, thiếu kiên nhẫn, vừa khởi sự đã muốn biết kết quả. Chúng ta muốn biết Chúa Thánh Thần làm việc trong thế giới như thế nào, chúng ta khao khát tìm dấu chỉ thời đại nhưng lại không kiên nhẫn để khám phá cách Thiên Chúa hành động trong thời gian. Kiên nhẫn là cách chúng ta sống niềm hy vọng của mình vào Thiên Chúa, như Thánh Phaolô đã viết: “Thấy được điều mình trông mong, thì không còn phải là trông mong nữa… Nếu chúng ta trông mong điều mình chưa thấy, thì đó là chúng ta bền chí đợi chờ.” (Rm 8,24-25). Kiên nhẫn như ruộng lúa chờ ngày thu hoạch, như hạt giống nằm trong lòng đất, như nắm men bị vùi trong bột, đó là những “đêm tối” thực sự cần thiết để loại bỏ cỏ lùng, để hạt giống trở thành cây to và để làm khối bột dậy men.
Ba dụ ngôn trong bài Tin Mừng hôm nay mạc khải cho chúng ta về mầu nhiệm cũng như những đòi hỏi của Nước Trời. Chính sức mạnh nội tại của Nước Thiên Chúa là điểm tựa cho niềm hy vọng và sự kiên nhẫn của chúng ta. Cỏ lùng là điều không thể tránh trong ruộng lúa, cũng như tội lỗi và những yếu đuối vẫn luôn có mặt trên thế giới và trong tâm hồn mỗi người chúng ta. Chúng ta không thể làm sạch ruộng lúa bằng cách tiêu diệt cỏ lùng, nhưng chúng ta có bổn phận chăm sóc cánh đồng thế giới cũng như thửa ruộng tâm hồn mình, để làm cho cây cuộc đời của chúng ta được sinh trưởng tốt tươi, trở thành niềm cảm hứng và lan tỏa niềm tin, tình yêu và hy vọng trong môi trường chúng ta đang sống.
