Giáo án khối Vào đời – Năm I – Bài 9

0

Bài 9 :   SÁCH TIN MỪNG THEO THÁNH MATTHÊU


I.  N ĐỊNH

1. Thánh hoá

2. Ôn bài cũ

3. Dn vào bài mi

      Sau khi chúng ta đã có cái nhìn tổng quát về việc hình thành các sách Tân Ước, hôm nay chúng ta cùng học học hỏi về Sách Tin Mừng Mát-thêu.

II. CÔNG B LI CHÚA: Mt 9,9 (thinh lng –gi ý)

Qua Lời Chúa các em vừa nghe, chúng ta thấy thánh Matthêu thật là khiêm tốn, khi  tự viết về mình là “người thu thuế”,  một loại người mà dân tộc Do Thái coi khinh như bọn tay sai của đế quốc Roma.. Chúng ta cũng thấy tình yêu thương của Chúa đối với các tội nhân khi gọi Matthêu làm tông đồ. Ơn gọi của ông thật là đặc biệt. Xin Chúa giúp chúng ta học tốt giờ giáo lý này.

III. DIN GING

1. Tác gi:

– Matthêu là “một người thu thuế”, được Chúa gọi đang khi ông ở trạm thu thuế. Ông là một trong nhóm 12 Tông đồ (Mt 10,24 ; Mc 3, 16-19; Lc 6, 14-16 ; Cv 1, 13). Truyền thống Kitô giáo thế kỷ II đã dứt khoát quả quyết: tông đồ Matthêu ấy chính là tác giả Tin Mừng I.

– Matthêu, tác giả Tin Mừng thứ nhất là một văn sĩ, có lối viết khác với các tác giả Tin Mừng khác. Ông cũng là một nhà thần học đã tổng hợp sứ điệp được sống trong cộng đoàn của ông là những người Do Thái sống ở vùng Xy-ri-a Pa-lét-tin. Mát-thêu viết Tin Mừng trước tiên nhắm vào cộng đoàn này, tức là cộng đoàn Kitô hữu tiên khởi gồm các tín hữu Do Thái sống tại Pa-lét-tin .

– Giáo Hội mừng lễ Thánh Matthêu ngày 21/9. Hài cốt Ngài được giữ tại Salerno (Miền Nam Italia)

2. Thi gian & mc đích biên son

a/  Thi gian:

Truyền thống Giáo Hội từ xưa cho rằng Matthêu là người đầu tiên đã viết sách Tin Mừng, và đã viết bằng tiếng Aram (khoảng 40-50?). Vì nhu cầu Huấn giáo trong cộng đoàn, người ta đã dịch Matthêu Aram sang tiếng Hy Lạp. Về bản văn Hy Lạp cũng không nói chính xác được. Vào cuối thế kỷ I Tin Mừng này đã được phổ biến khá rộng rãi (khoảng trước năm 70?). Nhưng ý kiến chung hiện nay Tin Mừng Matthêu chính lc (được Giáo Hi xác nhn) được viết khoảng năm 80-90 (hay theo sách th bn 70-80) tại Xy-ri-a-Pa-lét-tin và bản này được phổ biến mau lẹ tại các giáo đoàn. Theo truyền khẩu thì Mattthêu đã rao giảng và làm việc tại Antiochia (Cv 11,26), có lẽ tại đây Ngài đã soạn Tin Mừng.

b/  Mc đích:

Trình bày con người Đức Giêsu và sự nghiệp của Người: Đức Giêsu Na-gia-ret chính là Đức Kitô Phục sinh, là Đấng Mêsia đích thực như Thiên Chúa đã phán hứa và loan báo trong Cựu Ước. Người đến trần gian để rao giảng và thiết lập Nước Trời, Nước Trời được thể hiện trong cộng đoàn Giáo Hội. Hơn nữa Matthêu còn muốn cho thấy qua sự nghiệp đó, Đức Giêsu đã dần dần chứng tỏ mình là Con Thiên Chúa.

3.  B cc và đặc đim ca Tin Mng Matthêu

a/ B cc:  Gồm 28 đoạn, 1068 câu và được chia làm 4 phần:

– Chương 1 – 2 : Tin Mừng thời thơ ấu – chủ ý của Matthêu là muốn trình bày Đức Giêsu là Môsê mới, Môsê của giáo ước mới, của Giáo Hội mới, là Đấng Cứu Thế phổ quát.

– Chương 3–18: đề cập tới sứ vụ của Đức Giêsu tại Galilêa

1/ S v Gioan Ty gi và khi đầu s v ca Đức Giêsu (3-4)

2/ Bài ging trên núi: Đức Giêsu là Môsê Mới, công bố luật ở trên núi như Môsê ..trên núi Sinai. Diễn từ này trình bày chân dung người môn đệ trọn hảo.

3/ Rao ging Nước Tri (8-10): Trình thuật các phép lạ và sứ vụ tông đồ.

4/ Mu nhim Nước Tri (11-13: Nước Trời đã được loan báo và đã được giảng dạy, nay được trình bày như một màu nhiệm. Mầu nhiệm Nước Trời được trình bày dưới hình thức các dụ ngôn với lời giải thích kèm theo.

5/ Giáo Hi, khai mào ca Nước Tri trn gian (14-18):

Chương 19–25: Sứ vụ của Đức Giêsu tại Giêrusalem &Sự hoàn tất của Nước  Trời

Chương 26–28: Phần kết:  tường thuật về cuộc tử nạn và Phục sinh.

Nói chung, Tin Mừng Matthêu có một bố cục chặt chẽ và rất có hệ thống, mạch lạc. Matthêu không theo sát thứ tự thời gian nhưng tác giả có khuynh hướng tập trung các sự việc theo từng chủ đề và khéo léo xếp đặt đồng hóa với tiếng nói của cộng đoàn.

b/  Đặc đim

– Trích dẫn nhiều Cựu Ước:

Matthêu viết cho người Do Thái, nên Tin Mừng Matthêu có tính Do Thái nhất (Vd: Nước Tri, ch không nói “Nước Thiên Chúa”, bi vì người Do Thái không dám nói ti tên Thiên Chúa.).. Matthêu thường xuyên quy chiếu Thánh Kinh Cu Ước (Mt quy chiếu Sách Thánh hơn 130 ln) dồi dào hơn các Tin Mừng khác, vì người Do Thái vốn thuộc và nhạy cảm khi nhắc đến Sách Thánh. Có ít nhất 300 câu văn trực tiếp quy chiếu Kinh Thánh, trong đó 43 lần dẫn chứng xác định. Đọc Tin Mừng Matthêu ta thấy không ngừng lặp lại câu:” …để ng nghim Li Chúa phán xưa qua ming  ngôn s…  (Mt 1,22; 2, 15.17.23; 27, 9 v.v.).

– Tổng hợp Lời Chúa thành những bài giảng dài:

Matthêu là người có khuynh hướng thuyết pháp nên đã tng hp trình bày giáo hun ca Đức Giêsu qua 5 din t ln (có l nhm mc đích trình bày Đức Giêsu là Môsê mi: Là v ngôn s cao c Thiên Chúa ha t thi Xut Hành (Đnl 18,18):

+ Diễn từ:   Bài giảng trên núi (5-7)

+ Diễn từ:   Sai đi truyền giáo (10)

+ Diễn từ :  7 dụ ngôn về Nước Trời (13, 1-52)

+ Diễn từ:   Quy luật sống cộng đoàn (18)

+ Diễn từ cánh chung: Trong Đức Giêsu Kitô Nước Thiên Chúa đã đến (24-25)

–  Bàn giải sâu rộng về đề tài Giáo Hội

Tin Mừng Matthêu là Tin Mừng v Giáo Hi. Chỉ mình Matthêu dùng từ Giáo Hội (16, 18; 18,17),  Matthêu quan tâm đến việc tổ chức Giáo Hội, cuộc sống huynh đệ, đến giáo lý mà Matthêu trình bày trong 5 diễn từ được kết cấu rất kỹ. Trong số 5 diễn từ, đã có 2 bài trực tiếp liên quan tới Giáo Hội (S v truyn giáo và đời sng cng đoàn). Mặt khác, 7 dụ ngôn trong diễn từ nói lên Giáo Hội khai sinh và phát triển. Matthêu là tác giả duy nhất ghi lại ba sự kiện làm nổi bật địa vị của Phêrô: đi trên nước (14.28-31); Đức Giêsu tuyên bố đặt Phêrô làm nền tảng Giáo Hội (16,17-19); nộp thuế đền thờ đã nối kết chặt chẽ Phêrô với Đức Giêsu (17,24-27). Như khi Đức Giêsu hỏi các môn đệ “Còn các con nghĩ Thầy là ai?” cả 3 Tin Mừng nhất lãm đều đặt câu trả lời nơi miệng Phêrô (Mc 8, 29; Lc 9,20), nhưng chỉ có Matthêu ghi lại lời chúc phúc “ Phúc cho con … “ (Mt 16,17). Cũng từ Matthêu mà Giáo Hội rút ra công thức Rửa tội nhân danh Chúa Ba Ngôi (28,19)

– Có tích cách lch s và minh giáo:

Tin Mừng Matthêu mở đầu bằng gia phả của Chúa, khởi đầu là Ông Ap-ra-ham, trung tâm là vua Đavít (1,1-16) và Chúa Giêsu xuất hiện như là con vua Đavít (9,27; 12,23; 15, 22; 20,30.32; 21,9.15). Tuy nhiên ta phải xác nhận rằng Matthêu có tính thần học hơn là lịch sử. Vd:Trong diễn từ Cánh chung, Đức Giêsu đưa ra một dấu chỉ về ngày tận thế Mt 24, 7….Đó không phải là một hiện tượng lịch sử (động đất) nhưng là một hình ảnh tượng trưng…

Là một ký lục rất thành thạo các phương pháp giải thích Sách Thánh của người Do Thái, Matthêu đã biết “rút từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ” (13, 52) để làm sao minh chứng Con người Đức Giêsu và sự nghiệp của Người cho người Do Thái của ông thấy rằng Đức Giêsu là Đấng Mesia đã được các ngôn sứ loan báo và dân tộc ông từng trông đợi. Ngài là Con TC, Đấng thiết lập Nước Trời. Ông đã ghi lại những lời khiển trách dân Do Thái cứng lòng, lên án tật xấu của nhóm Pharisiêu và các kinh sư: “Khốn cho các ngươi…”

Matthêu đã ghi lại giáo huấn của Đức Giêsu cách trung thực. Ông nhấn mạnh đến những áp dụng thực hành và sau đó đưa ra những thí dụ. Vì thế, Tin Mừng của ngài rất thích hợp trong việc dạy giáo lý.

5. CU NGUYN:

Lạy Chúa Giêsu, qua bài học hôm nay, chúng con hết lòng cám ơn Chúa đã làm nơi thánh Matthêu, người thu thuế, những điều kỳ diệu, biến ngài trở thành người rao giảng và viết lại Tin Mừng của Chúa để giáo dục đời sống chúng con. Toàn thể tác phẩm của Thánh nhân diễn tiến trong bầu khí Phụng vụ, và đưa chúng con vào sống trong lòng một Giáo Hội luôn cử hành phụng vụ: Chúa Giêsu Na-gia-rét là Con Thiên Chúa, Đấng uy quyền siêu việt, được tôn vinh, Chúa là vị Thầy duy nhất, Đấng thiết lập Giáo Hội mà chúng con phải tôn thờ. Xin Chúa ban đức tin cho chúng con để chúng con luôn yêu mến và sống Lời Chúa.

III. SNG LI CHÚA

1. Bài học: theo sách thủ bản.

2. Gi ý thc hành:  Theo gương thánh Matthêu, chúng ta sẵn sàng từ bỏ những gì vướng bận làm chúng ta không thể theo Chúa. Hãy quảng đại như Matthêu để làm môn đệ của Chúa, qua việc chuyên chăm học giáo lý, Lời Chúa và sống nlà một thanh thiếu niên tốt.

IV.  KẾT

Sr. Têrêsa Nguyễn Thị Phượng

Comments are closed.