Trở về Galilê và kêu gọi các môn đệ đầu tiên

0

Chúa Nhật III Thường Niên – Năm A

TRỞ VỀ GALILÊ VÀ KÊU GỌI CÁC MÔN ĐỆ ĐẦU TIÊN

Mt 4, 12-23

I. Bố cục

Bản văn có thể chia thành bốn phần:

1) cc. 12-16: Galilê, địa bàn hoạt động của Đức Giêsu.

2) c. 17: Đối tượng chính của lời Đức Giêsu rao giảng.

3) cc.18-22: Những người đầu tiên được nhận lời rao giảng.

4) c. 23: Các hình thái chính của hoạt động của Đức Giêsu.

II. Tìm hiểu bản văn

1. Galilê, địa bàn hoạt động của Đức Giêsu (cc. 12-16)

Đức Giêsu lui về Galilê: Địa lý nước Do Thái chia làm ba miền. Miền Nam được gọi là Giuđê. Miền Trung là Samari. Miền Bắc là Galilê. Thủ đô Giêrusalem thuộc về miền Nam. Đây là trung tâm chính trị và tôn giáo. Vua Hêrôđê đóng đô ở Giêrusalem. Đền thờ Giêrusalem là trái tim của dân tộc Do Thái. Hằng năm người ở mọi miền tuốn về Giêrusalem dự lễ. Đây cũng là nơi quy tụ quyền lực tôn giáo. Có dinh thầy cả thượng phẩm. Có các luật sĩ, biệt phái, văn nhân. Người ở Giuđê coi Giêrusalem là đền thờ duy nhất, đạo ở Giuđê là chính thống. Họ tẩy chay người ở Samari, coi Samari là ngoại đạo vì người ở Samari xây cất đền thờ riêng trên núi Garidim. Người ở Giuđê không bao giờ đi lại tiếp xúc với người Samari. Còn miền Galilê ở phía Bắc, tuy không có đền thờ đối nghịch với Giuđê, nhưng bị Giuđê khinh miệt vì đó là nơi pha tạp đủ mọi sắc dân, là đất của dân ngoại.

Tại sao khởi đầu sứ vụ công khai, Đức Giêsu đã không chọn rao giảng tại Giêrusalem? Có thể vì hai lý do:

– Giêrusalem là vùng toàn tòng theo đạo, kiêu căng, loại trừ người khác. Khi mới sinh ra, Chúa Giêsu đã phải chạy trốn bạo vương Hêrôđê. Hôm nay Hêrôđê con ông lại ra lệnh giết thánh Gioan Tẩy Giả.

– Các thượng tế, các văn nhân, luật sĩ, biệt phái đã chai đá, luôn tìm cách bắt bẻ, chứ không biết mở rộng tâm hồn đón nhận giáo lý của Đức Giêsu.

Tại sao Đức Giêsu lại chọn Galilê? Có thể vì:

– Galilê là vùng quê nghèo khiêm tốn, nhưng dân cư thuộc đủ mọi chủng tộc đã biết mở lòng đón nhận giáo lý của Ngài.

– Galilê không có loại trừ, mọi người biết đón nhận nhau, chung sống hòa thuận.

– Galilê là vùng đất bị khinh miệt, dân cư bị gạt ra ngoài lề xã hội.

Việc chọn Galilê mang ý nghĩa gì? Ngay từ buổi ban đầu Đức Giêsu đã không để giáo lý của Ngài bị đóng khung trong bốn bức tường đền thờ, bị giới hạn trong một khung cảnh địa lý và dành riêng cho một giai cấp. Nhưng Ngài muốn chỉ ra một hướng đi cho Giáo Hội tương lai, một Giáo Hội ra đi không ngừng nghỉ, ra đi đến những chân trời xa lạ, ra đi đến với mọi người thuộc đủ mọi chủng tộc, ngôn ngữ, màu da. Đó là đi đến với những người bị bỏ rơi, bị khinh miệt, bị gạt ra ngoài lề xã hội.

2. Đối tượng chính của lời Đức Giêsu rao giảng:“Anh em hãy sám hối vì Nước Trời đã đến gần”(c. 17)

Đức Giêsu tiếp tục việc rao giảng của Gioan Tẩy Giả không thay đổi một lời (Mt 3,2) Và Đức Giêsu đến lượt mình bị giết chết, Phêrô sẽ lặp lại cùng một sứ điệp (Cv 2,38).  “Anh em hãy hối cải, vì Nước Trời đã đến gần” tóm tắt toàn thể sứ điệp của Đức Giêsu. Thuật ngữ “Nước Trời” chỉ có trong Mt, tương ứng với “Nước Thiên Chúa” trong phần còn lại của Tân Ước. Nước Trời đã đến gần, chứ chưa hoàn toàn hiện diện. Đức Giêsu sẽ dạy họ cầu nguyện “xin triều đại Cha ngự đến” (6,10). Trước lời công bố là lời mời gọi: “Hãy hối cải!”. Đức Giêsu mời các thính giả quay về với Thiên Chúa. Họ phải quay mặt về Ngài, chăm chú lắng nghe, với lòng tin tưởng và hy vọng.

3. Những người đầu tiên được nhận lời rao giảng (cc.18-22)

Theo Matthêu, hành động đầu tiên của Đức Giêsu không phải là một phép lạ nhưng là một lời kêu gọi. Ngài đã gọi bốn môn đệ đầu tiên là Simôn và Anrê, Giacôbê và Gioan đi theo Ngài. Đức Giêsu “kêu gọi” các môn đệ không phải trong khuôn khổ một lễ hội tôn giáo hoặc một hoạt động tâm linh, nhưng ở giữa đời sống mỗi ngày của họ, trong lúc họ đang làm công việc nghề nghiệp. Ai theo Ngài thì tin tưởng vào Ngài, gắn bó với Ngài và chấp nhận được Ngài hướng dẫn. Khi đi theo Ngài, các môn đệ được đưa vào trong sứ điệp về Nước Trời và vào trong việc hoán cải. Hay nói cách khác, các môn đệ sống sự hoán cải trong khi đi theo Đức Giêsu.

Những ai đi theo Đức Giêsu thì phải ra khỏi hoàn cảnh sống trước đó và gắn bó với Ngài. Tuy nhiên, dây liên kết này không tách họ khỏi những người khác, trái lại phải chuẩn bị họ cho một nhiệm vụ mới nơi nhân loại. Đức Giêsu gọi đi theo Ngài, đồng thời cho biết ý định của Ngài: “Tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá”(4,19).

Lập tức chỉ một điều kiện của người môn đệ trong tương quan với Đức Giêsu hơn là mô tả biến cố xảy ra ngay lập tức. Qua việc kêu gọi các tông đồ tiên khởi, chúng ta có thể thấy Nước Trời đã được thiết lập rồi. Vì Nước Trời không gì khác hơn là một cộng đoàn những người tụ tập quanh Đức Giêsu để sống trong mối hiệp thông yêu thương với Thiên Chúa Cha.

4. Các hình thái chính của hoạt động của Đức Giêsu (c. 23): Giảng dạy và chữa lành là hai hành động quan trọng nhất của Đức Giêsu.

Suy thêm

1) Tại sao Đức Giêsu lại chọn các môn đệ giữa đám thuyền chài? Chọn lựa của Ngài có khác với chọn lựa của con người?

2) Tại sao Chúa không bắt đầu rao giảng tại thủ đô Giêrusalem, nhưng lại bắt đầu từ Galilêa, vùng đất dân ngoại?

Tài liệu tham khảo

1/ Phạm Hữu Lai, “Trở về Galilê và kêu gọi các môn đệ đầu tiên”, Chia sẻ Tin Mừng Chúa Nhật năm A, tr. 118-120.

2/ Vũ Phan Long, “Chương trình hoạt động của Đức Giêsu”, Các bài Tin Mừng Matthêu dùng trong Phụng vụ, Tôn giáo, 2007, tr. 84-96.

Sr. Anna Hoàng Thị Kim Oanh 

Comments are closed.