Ts. Trần Mỹ Duyệt
Giáo Hội Công Giáo có 4 tín điều liên quan đến Đức Maria, gồm: Mẹ Thiên Chúa, Trọn Đời Đồng Trinh, Thụ Thai Vô Nhiễm Nguyên Tội, và Linh Hồn và Xác Lên Trời.
– Mẹ Thiên Chúa (Theotokos): Đức Maria thực sự là Mẹ của Chúa Giêsu Kytô, Đấng vừa là Thiên Chúa vừa là con người thật. Tín điều này được xác định tại Công Đồng Êphêsô năm 431.
– Trọn Đời Đồng Trinh: Đức Maria vẫn giữ sự trinh khiết trước, trong và sau khi sinh Chúa Giêsu Kytô.
– Vô Nhiễm Nguyên Tội: Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên khi được thụ thai, Đức Maria đã được Thiên Chúa gìn giữ khỏi mọi vết nhơ của tội Tổ Tông. Tín điều này được Chân Phước Giáo Hoàng Piô IX tuyên tín năm 1854.
– Hồn Xác Lên Trời: Khi kết thúc cuộc đời trần thế, Đức Maria đã được đưa cả hồn lẫn xác vào vinh quang thiên quốc.
Giáo lý Công Giáo dạy rằng, Đức Maria Đồng Trinh được đưa về trời cả hồn lẫn xác sau khi qua đời. Ngày 1 tháng 11 năm 1950, trước 700.000 tín hữu, cùng với 36 hồng y và trên 600 tổng giám mục và giám mục, tại Quảng Trường Thánh Phêrô, La Mã, Đức Thánh Cha Piô XII qua Hiến Chế Munificentissimus Deus, đã long trọng tuyên bố, Đức Maria Hồn Xác Lên Trời là một tín điều. Lễ kính được cử hành ngày 15 tháng 8 hàng năm.
Tín điều Đức Maria Hồn Xác Lên Trời xác định rằng:
– Đức Maria được lên trời cả hồn lẫn xác, không chỉ có linh hồn.
– Đức Maria không tự mình lên trời. Mẹ được “đưa lên” hoặc nhắc lên bởi quyền năng Thiên Chúa, trong khi Chúa Giêsu “về trời” do quyền năng của chính mình.
Thánh Kinh không nói rõ lúc được đưa lên trời Mẹ Maria bao nhiêu tuổi. Tuy nhiên, theo những truyền thống uy tín, những mặc khải riêng, và những tài liệu cổ xưa dự đoán khi Mẹ qua đời và được về trời ở giữa tuổi 48 và 72 tuổi.
Một số truyền thống và các tài liệu cổ xưa của các nhà biên niên sử cũng như thị kiến của Chân Phước Anne Catherine Emmerich (1774-1824) nữ tu dòng Augustine người Đức, Mẹ Maria qua đời và được đưa về trời ở tuổi 40 hoặc sau 50 tuổi. Theo Chân Phước Emmerich, Mẹ sống thêm từ 11 đến 15 năm sau khi Chúa Giêsu về trời.
Tuy nhiên, ở một số những tài liệu khác bao gồm truyền thống, các thánh hoặc hạnh các thánh lại cho rằng Đức Maria hưởng thọ 72 tuổi khi về trời.
Ý NGHĨA VỀ TRỜI CỦA ĐỨC MARIA
Đức Maria đã không phải trải qua kinh nghiệm về sự hư nát của thân xác. Toàn thể con người Mẹ (cả hồn lẫn xác) giờ đây đang ở trên thiên đàng với Thiên Chúa. Đức Maria là đại diện cho nhân loại, Mẹ là người đầu tiên sau Chúa Giêsu đã chia sẻ một cách trọn vẹn trong chiến thắng của Ngài trên sự chết. Các thánh và các vị Giáo Phụ dạy rằng vì Đức Maria là Mẹ Vô Nhiễm Tội của Thiên Chúa nên xứng đáng được thoát khỏi sự hư nát trong mồ của thân xác và được đưa về trời cả hồn lẫn xác để đoàn tụ với Con của Mẹ. Tuy nhiên, không có tài liệu nào rõ ràng về tình trạng thân xác Mẹ đã qua đời trước khi được đưa về trời hoặc Mẹ được trực tiếp đưa lên trời mà không phải qua cái chết. Các tín hữu Đông Phương gọi đây là hiện tượng “Dormition” có nghĩa là “Chìm vào giấc ngủ” của Mẹ Thiên Chúa.
Giáo Hội Công Giáo, Chính Thống Đông Phương tin nhận việc Đức Maria lên trời cả hồn lẫn xác, nhưng phần lớn các giáo phái Tin Lành không chấp nhận tín điều này, họ cho rằng điều đó không được viết trong Kinh Thánh. Truyền thống cổ xưa, khởi đầu từ thế kỷ 4 và 6 các tín hữu đã bắt đầu cử hành lễ kính việc Mẹ được đưa về trời trước khi chính thức niềm tin này được tuyên tín.
–Thánh Gregory thành Tours (qua đời năm 596): Một trong những người đầu tiên xác định biến cố này. Ngài viết rằng Chúa đã truyền lệnh đưa thân xác Đức Maria về thiên đàng trên một đám mây, ở đó thân xác ấy được kết hợp với linh hồn Mẹ để hưởng phúc vĩnh cửu. Ngài dạy rằng:
“Khi Đức Trinh Nữ Diễm Phúc đã hoàn tất hành trình cuộc sống và đến lúc phải rời bỏ thế gian này, tất cả các tông đồ từ khắp các nơi đã quy tụ về nhà Người… và kìa, Chúa Giêsu ngự đến cùng các thiên thần, và đón lấy linh hồn của Người… Vào lúc rạng đông, các tông đồ cung kính khiêng thi hài Người cùng với chiếc giường và đặt vào trong mộ, và các ngài túc trực canh giữ để chờ đợi Chúa đến. Và kìa, Chúa một lần nữa đã hiện diện giữa họ, Người truyền lệnh cho rước thi hài thánh thiện ấy lên và đưa vào chốn thiên đàng trên một đám mây, nơi ấy, được kết hợp cùng linh hồn…”
–Thánh Gioan Đamascênô (mất khoảng năm 749): Đã lập luận rằng việc Người không bị hư nát là điều thích hợp: “Thật xứng hợp khi Đấng gìn giữ sự trinh khiết lúc sinh con của Mẹ, cũng gìn giữ thân xác Mẹ khỏi mọi sự hư nát ngay cả sau khi qua đời”. Ngài viết:
“Thật xứng hợp rằng Người, Đấng đã gìn giữ sự trinh khiết nguyên vẹn trong lúc sinh con, cũng cũng gìn giữ thân xác Mẹ khỏi mọi sự hư nát sau khi qua đời. Thật xứng hợp rằng Người, Đấng đã ẵm bồng Đấng Tạo Hóa như một trẻ thơ trong lòng mẹ, cũng sẽ ngự trong những nhà tạm thiêng liêng. Thật xứng hợp khi Hiền thê, Đấng được Chúa Cha chọn làm của riêng mình, sẽ sống trong những lâu đài thần linh.”
–Thánh Bernard thành Clairvaux (qua đời năm 1153): Nhấn mạnh vai trò che chở của Mẹ, khuyến khích các tín hữu cầu khẩn Người, vì giờ đây Người đóng vai trò là đấng dẫn dắt từ vị thế của mình trên thiên đàng. Ngài khuyên mọi tín hữu hãy noi gương bắt chước và tin tưởng cầu xin Mẹ:
“Còn về phần chúng ta, thật xứng đáng biết bao khi ta cử hành lễ Đức Mẹ Lên Trời với tất cả sự trọng thể. Những lý do gì cho niềm hân hoan, những động lực nào để vui mừng trong ngày tuyệt đẹp này! Sự hiện diện của Đức Maria chiếu sáng cả thế giới, khiến cho ngay cả thành thánh trên trời cũng trở nên rực rỡ huy hoàng hơn nhờ ánh sáng từ Ngọn Đèn trinh khiết ấy. Lời tạ ơn với lý do chính đáng và tiếng chúc tụng hôm nay vọng khắp chốn Thiên Cung… chúng ta đừng phàn nàn bởi lẽ nơi đây ta không có thành trì vĩnh cửu, nhưng hãy tìm kiếm một thành trì mai sau, giống như nơi mà Đức Maria diễm phúc đã bước vào hôm nay.”
–Thánh Antôn thành Padua (qua đời năm 1231): Đề cao phẩm giá của Mẹ như “ngai tòa thánh hóa chúng ta” và ca ngợi việc Người được tôn vinh thăng vượt trên các phẩm trật thiên thần.
–Thánh Gioan Phaolô II (qua đời năm 2005): Dạy rằng Đức Maria đã trải qua cái chết tự nhiên như một dấu chỉ sự hiệp thông với Con của Người trước khi được đưa về trời, như mẫu gương cho sự phục sinh thân xác của chúng ta trong tương lai. Ngài đã ca ngợi Đức Mẹ:
“Nhờ một đặc ân riêng biệt, Người đã được trở thành giầu có nhờ ân sủng thiêng liêng ngay từ giây phút thụ thai, và Đức Kytô, Đấng đã lên ngự bên hữu Chúa Cha, đã mở cửa vương quốc của Người cho Mẹ, người đầu tiên trong số các thụ tạo nhân loại. Giờ đây, từ chốn thiên quốc nơi Người được tôn vinh làm Nữ Vương các thiên thần và các thánh, Mẹ Thiên Chúa và Mẹ Hội Thánh luôn ở gần gũi với dân Kytô giáo. Trước mắt họ, Người tỏa sáng như “người phụ nữ mới và vô nhiễm, Đấng đã hòa giải cho lỗi lầm của người phụ nữ đầu tiên.”
Ở một nơi khác, ngài viết:
“Việc Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời là một biến cố quan trực tiếp đến chúng ta, bởi vì con người đều phải chết. Tuy nhiên, chết không phải là lời cuối cùng. Cái chết – như mầu nhiệm của Đức Trinh Nữ Lên Trời khẳng định với chúng ta – chính là bước chuyển sang sự sống, là cuộc gặp gỡ với Tình Yêu. Đây là con đường dẫn đến niềm hạnh phúc vĩnh cửu dành cho những ai nỗ lực vì chân lý và công lý, và hết lòng noi gương Đức Kitô.”
CA TỤNG THÁNH ĐỨC
Các vị thánh coi việc Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời không chỉ là một sự kiện lịch sử, nhưng như “hình ảnh báo trước” về vận mệnh đang chờ đợi tất cả các Kitô hữu, đó là sự vinh hiển của cả thân xác lẫn linh hồn. Điều này được xem là thắng lợi trọn vẹn của “Evà Mới” trước cái chết.
Sau đây là những câu trích dẫn thời danh của một số vị đáng chúng ta suy gẫm và cầu nguyện:
1.“Chúng tôi long trọng tuyên bố và xác định đây là một tín điều do Thiên Chúa mặc khải: Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, Mẹ Thiên Chúa và trọn đời đồng trinh, sau khi hoàn tất cuộc đời trần thế, đã được đưa cả hồn lẫn xác về vinh quang thiên quốc.”
Đức Giáo Hoàng Piô XII
2.“Đức Maria được đưa về trời: nhỏ bé và khiêm nhường, Người là tạo vật đầu tiên lãnh nhận vinh quang cao cả nhất. Người, là một thụ tạo, một con người như chúng ta, Người đạt tới sự vĩnh cửu cả hồn lẫn xác. Và ở đó, Người đang chờ đợi chúng ta, như người mẹ mong ngóng con cái trở về nhà.”
Đức Giáo Hoàng Phanxicô
3.“Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời thôi thúc chúng ta nhận ra nền tảng của niềm hy vọng đầy hân hoan này. Dù chúng ta vẫn đang là những lữ hành, nhưng Mẹ của chúng ta đã đến trước, ở đó Người chỉ cho chúng ta thấy phần thưởng dành cho những nỗ lực của mình. Mẹ nói với chúng ta rằng chúng ta có thể đạt tới đích. Và nếu trung tín, chúng ta sẽ về tới quê nhà. Đức Trinh Nữ Diễm Phúc không chỉ là mẫu gương, mà còn là Đấng phù hộ các Kitô hữu. Khi chúng ta tha thiết nài xin Mẹ – ‘Hãy tỏ ra Mẹ là Mẹ của chúng con’ – Mẹ không chỉ giúp đỡ mà còn luôn dõi theo con cái mình với sự chăm sóc đầy tình mẫu tử.”
Và: “Các nhà thần học thường đưa ra những lý do tương đồng để phần nào giải thích ý nghĩa của muôn vàn ân sủng tuôn đổ trên Đức Maria, mà đỉnh điểm là việc Người được đưa về trời. Các ngài diễn giải như sau: “Thật là xứng hợp; Thiên Chúa có thể làm vậy, vì thế, Ngài đã thực hiện.” Đây chính là lý do rõ ràng nhất giải thích tại sao Chúa chúng ta đã ban cho Mẹ Ngài mọi đặc ân có thể có, ngay từ giây phút Mẹ được dựng thai Vô Nhiễm Nguyên Tội. Mẹ được giải thoát khỏi quyền lực của Satan. Mẹ đẹp xinh, vẹn tuyền và tinh khiết cả hồn lẫn xác.”
St. Josemaria Escriva
4.“Giống như thân xác của các thánh, tuy nhiên, Người đã được tôn trọng nhờ phẩm hạnh và sự sáng suốt của mình. Và nếu tôi muốn nói thêm điều hơn thế gì để ca ngợi Người, thì Người giống như ngôn sứ Êlia, Đấng đồng trinh từ trong dạ mẹ, luôn giữ trọn sự khiết tịnh ấy, và được đưa về trời mà không phải nếm trải cái chết.”
St. Epiphanius
Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng hữu,
Chúa đã đưa Đức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, là Mẹ của Con Chúa, lên hưởng vinh quang thiên quốc cả hồn lẫn xác. Xin cho chúng con hằng hướng lòng về những sự trên trời, để xứng đáng được cùng Người chia sẻ vinh quang ấy. Amen
