Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Lu-ca (Lc 17, 5-10).
Khi ấy, các Tông Đồ thưa với Chúa Giê-su rằng: “Thưa Thầy, xin thêm lòng tin cho chúng con.” Chúa đáp: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc’, nó cũng sẽ vâng lời anh em.
“Ai trong anh em có người đầy tớ đi cày hay đi chăn chiên, mà khi nó ở ngoài đồng về, lại bảo nó: ‘Mau vào ăn cơm đi’, chứ không bảo: ‘Hãy dọn cơm cho ta ăn, thắt lưng hầu bàn cho ta ăn uống xong đã, rồi anh hãy ăn uống sau!’? Chẳng lẽ ông chủ lại biết ơn đầy tớ vì nó đã làm theo lệnh truyền sao? Đối với anh em cũng vậy: khi đã làm tất cả những gì theo lệnh phải làm, thì hãy nói : chúng tôi là những đầy tớ vô dụng, chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi.”
**************
Bài Tin Mừng Chúa nhật hôm nay gồm hai phần dường như không liên quan gì đến nhau. Phần đầu là cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và các Tông đồ về đức tin với câu tuyên bố mạnh mẽ sau đây của Chúa Giêsu: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc’, nó cũng sẽ vâng lời anh em.” Phần thứ hai là một dụ ngôn về người đầy tớ, cũng kết thúc bằng một câu rất mạnh mẽ của Chúa Giêsu: “Khi đã làm tất cả những gì theo lệnh phải làm, thì hãy nói: chúng tôi là những đầy tớ vô dụng, chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi.”
Nếu thánh Luca viết những câu này nối tiếp nhau mà không có ngắt quãng nào, ắt hẳn là người có chủ đích và các câu có này có liên hệ với nhau. Ngay trong câu đầu tiên: “Các Tông đồ thưa với Chúa Giêsu”; từ “Tông đồ” được dịch bởi từ Hy-lạp “apostolos” có nghĩa là “người được sai đi”. Như vậy, đây là cuộc đối thoại giữa Chúa Kitô và những môn đệ được Người sai đi. Điều này có nghĩa là câu nói của Chúa Giêsu liên quan đến các hoạt động truyền giáo. Các Tông đồ đến nói Chúa Giêsu là Đấng đã sai họ: “Xin thêm lòng tin cho chúng con.” Câu này thường là lời cầu nguyện của chúng ta. Chúng ta nghĩ rằng khi ý thức được sự yếu đuối và sự bất lực của mình, chúng ta sẽ hiểu hơn rằng nếu đức tin của chúng ta lớn mạnh, chúng ta thi hành sứ vụ sẽ có hiệu quả hơn.
Nhưng Chúa Giêsu, trong cách nói của Người, trả lời rằng vấn đề chính yếu không phải là việc ước lượng đức tin của chúng ta, lớn hay nhỏ, nhiều hay ít, nhưng là biết trông cậy vào quyền năng của Thiên Chúa. Chính Chúa hành động, chứ không phải do đức tin của chúng ta. Chúa Giêsu cố ý nhấn mạnh điều nghịch lý: hạt cải được coi là hạt nhỏ nhất trong tất cả các loại hạt, và cây dâu lớn được cho là không thể làm bị bật rễ lên được. Như vậy, câu nói của Chúa Giêsu có nghĩa là: “Không cần phải có nhiều đức tin, chỉ cần có lòng tin lớn bằng hạt cải cũng đủ để làm những điều tưởng chừng như không thể”. Nói cách khác: “Khi hành động nhân danh Tin Mừng, bạn hãy nhớ rằng không có gì là không thể đối với Thiên Chúa.”
Nói một cách cụ thể hơn, câu nói của Chúa Giêsu muốn nói rằng không có gì có thể làm chúng ta nản lòng, rằng không có tình huống nào bị mất hoặc thất bại hoàn toàn; và do đó không có việc gì chúng ta phải bỏ cuộc hoặc từ chức. Điều này dẫn thẳng chúng ta đến dụ ngôn về người đầy tớ.
“Chúng tôi là những đầy tớ vô dụng”. Câu này có nghĩa là: “chúng tôi chỉ là đầy tớ mà thôi! Dù là ai đi nữa, chúng tôi cũng chỉ là cấp dưới!” Vậy thì may mắn quá! Chúng ta thật may mắn khi biết rằng chúng ta không phải là người đứng đầu lãnh trách nhiệm xây dựng Nước Chúa! Như vậy, những câu nói của Chúa Giêsu không hề tàn nhẫn hoặc tiêu cực, mà ngược lại còn an ủi và khích lệ chúng ta! Vâng, chúng ta chỉ là cấp dưới; chúng ta không lãnh trách nhiệm nặng nề này!
“Chúng tôi là những đầy tớ vô dụng”. Thực ra chúng ta không đến nỗi hoàn toàn“vô dụng”! Nếu người đầy tớ thực sự vô dụng, chắc chắn chủ nhân sẽ không giữ anh ta ! Nếu Chúa nhận chúng ta làm đầy tớ, là vì Người cần chúng ta! Nếu Chúa Giêsu chọn các tông đồ, nếu câu nói của Người “Lúa chín đầy đồng mà thợ gặt lại ít” (Lc 10, 2) vẫn tiếp tục vang vọng từ 2000 năm nay, bởi vì Người cần chúng ta. Chúng ta chỉ là những người đầy tớ, nhưng với công việc khiêm tốn của mình, Thiên Chúa sẽ thu gặt mùa màng. Người liên kết chúng ta với công việc Người. Chúng ta phải tự hào về điều này! Tự hào nhưng không lo lắng: Chúa chỉ yêu cầu chúng ta làm đầy tớ của Người, vì chính Người điều khiển mọi sự và chịu trách nhiệm mọi sự!
Khi ta hỏi một người nào đó để làm giáo lý viên, để cắm hoa nhà thờ, để làm một việc gì đó cho giáo xứ, cho cộng đoàn, hầu như mỗi lần, ta đều nhận được câu trả lời: “Tôi không có khả năng!” Đúng thế! Không ai trong chúng ta có đủ khả năng. Nhưng Chúa, Giáo Hội, giáo xứ, cộng đoàn chỉ muốn chúng ta phục vụ trong khả năng hạn hẹp của mình. Chỉ cần là một chút đức tin của chúng ta, Chúa sẽ làm phần còn lại.
Tóm lại, trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đề nghị chúng ta hai điều: thứ nhất, Người mời gọi chúng ta ra khỏi viễn tượng công trạng hay phần thưởng; thứ hai, Người mời gọi chúng ta đừng nản lòng, hãy bình tâm trong việc thi hành sứ vụ của mình. Chúa là chủ mùa gặt chứ không phải chúng ta!
Đoạn Tin Mừng hôm nay có hai phần, nhưng chỉ có một thông điệp, đó là dù đức tin của chúng ta có yếu ớt, giới hạn đến đâu đi nữa, dù chúng ta chỉ có 5 chiếc bánh và 2 con cá, cũng đủ để Chúa làm phép lạ. Miễn là chúng ta cộng tác với Người, dùng khả năng chúng ta có để phục vụ Chúa, phục vụ Giáo Hội và phục vụ anh chị em của chúng ta.
