Chúa biến hình

0

Chúa Nhật II Mùa Chay – Năm A

CHÚA BIẾN HÌNH

(Mt 17, 1-9) 

I. Bối cảnh

Đoạn Tin Mừng này nằm giữa hai lần Chúa Giêsu báo trước Thương khó và Phục sinh: Lần thứ nhất ở Mt 16,21-23 và thứ hai ở Mt 17,22-23. Có ba lần Chúa Giêsu báo trước cuộc Thương khó, nhưng trong cả ba lần Ngài đều nói tới biến cố Phục sinh bằng một câu ngắn gọn: “Ngày thứ ba, Người sẽ trỗi dậy” (Mt 16,21; 17,23; 20,19). Có lẽ nói ngắn quá nên các môn đệ không để ý, hay xem nhẹ ba lần báo trước sự Phục sinh. Vì thế, trình thuật Chúa Giêsu được biến đổi hình dạng nhằm làm lộ ra vinh quang tiềm ẩn nơi Ngài và nhất là mạc khải cho các môn đệ biết Chúa Giêsu là ai.

Cả ba Tin Mừng Nhất Lãm đều đặt biến cố Biến hình vào cùng một chỗ, tiếp sau lời tuyên xưng của Phêrô (Mc 8,27-30; Mt 16,13-20; Lc 9,22) và những lời Chúa Giêsu nói về số phận của môn đệ và vinh quang của Con Người (Mc 8,34–9,1; Mt 16,24-28; Lc 9,23-27). Riêng Tin Mừng Mt đóng khung cuộc đời công khai của Đức Giêsu giữa hai ngọn núi:

– Khi chuẩn bị ra đi thi hành sứ vụ, Chúa Giêsu đã bị ma quỷ đưa lên “một ngọn núi rất cao” (4,8), quỷ đã cám dỗ Chúa Giêsu nhận quyền bính và quyền hành trên toàn thế giới từ tay nó: “Tôi sẽ cho ông tất cả những thứ đó, nếu ông sấp mình bái lạy tôi” (4,9). Nhưng Chúa Giêsu đã dứt khoát từ chối.

– Khi kết thúc sứ mạng của Chúa Giêsu và khởi đầu sứ mạng của các môn đệ, Chúa Giêsu gặp Nhóm Mười Một “tại ngọn núi Ngài đã truyền cho các ông đến” (28,16). Tại đây Ngài tuyên bố là Ngài “đã được [Thiên Chúa] trao toàn quyền trên trời dưới đất” (28,18) và dựa trên nền tảng này, Ngài sai phái các ông đi loan báo Tin Mừng “cho muôn dân”.

Giữa hai biến cố nêu trên, có một biến cố khác cũng xảy ra trên một ngọn núi cao đó là biến cố Chúa Giêsu biến đổi hình dạng.

II. Tìm hiểu bản văn

1. Thời gian

 Chi tiết xác định thời gian “Sáu ngày sau” muốn nói là sau cái gì? Tại sao tác giả lại ghi nhớ một chi tiết không đáng kể như vậy? Và làm sao ngài có thể còn nhớ được chi tiết này 50 năm sau, khi bắt đầu viết? “Sáu ngày sau” là 6 ngày sau khi Chúa Giêsu báo trước cho các Tông đồ về cuộc Khổ nạn. Chi tiết “sáu ngày sau” còn muốn đưa độc giả về với Xh 24,16, trong đó kể rằng “sau sáu ngày”, mây bao phủ quả núi và đến ngày thứ bảy, Thiên Chúa gọi Môsê.

2. Nơi chốn

Ba môn đệ được tách riêng ra một nơi và được đưa lên một ngọn núi cao. Đó là núi nào? Bản văn không nói rõ tên của ngọn núi. Theo truyền thống của Giáo hội, đó là núi Tabo ở Galilê. Vì đây là một ngọn núi riêng biệt, chung quanh không có đồi núi, nên có thể thấy từ xa. Tuy nhiên, bản văn không cho biết núi nào để đưa độc giả ra khỏi những gì là bình thường. Cần ra khỏi thế giới thường ngày, thế giới khả giác để có thể hiểu được một biến cố vượt ra ngoài thời gian và không gian bình thường. Nơi chốn không rõ, thời gian cũng bị vượt khỏi giới hạn, cụ thể trong trình thuật là những nhân vật sống cách nhau hàng thế kỷ như Môsê, Êlia và Chúa Giêsu lại có thể đàm đạo với nhau.

Tại sao Chúa Giêsu lên một ngọn núi? Theo truyền thống Kinh Thánh, núi là nơi con người gặp gỡ Thiên Chúa. Tổ phụ Abraham lên núi hiến tế Isaac. Ông Môsê lên núi nhận bia giao ước. Ngôn sứ Êlia lên núi gặp Thiên Chúa. Lên núi dễ gặp Chúa hơn, vì ba lý do:

– Thanh vắng, yên tĩnh, xa gia đình, bạn bè, phố chợ

– Trên cao, thấy rõ công trình của Thiên Chúa trong thiên nhiên hùng vĩ hơn: mặt trời, bầu trời, trăng sao, núi sông, bình minh, hoàng hôn…

– Trên cao, thấy công trình của con người nhỏ bé hơn, vì thế dễ từ bỏ hơn.

3. Tại sao Chúa Giêsu chỉ đưa ba môn đệ đi với Ngài?

Trong biến cố biến hình, Chúa Giêsu đã chọn ba môn đệ là Phêrô, Giacôbê và Gioan tháp tùng mình. Đó là ba người đã chứng kiến việc sống lại của con gái ông Giairô và cũng là những người sẽ chứng kiến cảnh hấp hối của Chúa Giêsu tại vườn cây dầu. Các ông cũng là những người đã hỏi riêng Chúa Giêsu về những dấu hiệu báo trước ngày sụp đổ của Đền thờ.

Tại sao Chúa Giêsu lại chọn ba môn đệ? Là những người đã được Chúa Giêsu kêu gọi đầu tiên. Có thể ba môn đệ này là người kín đáo, vì khi xuống núi Chúa Giêsu ra lệnh cho các ông “không được nói cho ai hay thị kiến ấy, cho đến khi Con Người từ cõi chết chỗi dậy”. Tuy nhiên, sự kiện này còn có ý nghĩa quan trọng hơn với mỗi ông:

– Phêrô, người sẽ được trao quyền lãnh đạo Giáo hội. Từ đây, ông sẽ phải học ý nghĩa đau khổ theo Thiên Chúa và thay thế tư tưởng nhân loại bằng tư tưởng thần linh.

– Giacôbê, vị tử đạo tiên khởi. Ông sẽ hân hoan đỗ máu để làm chứng vì ông đã tận mắt nhìn thấy vinh quang Thiên Chúa.

– Gioan, người môn đệ được Chúa Giêsu yêu mến, sẽ phải học biết rằng đau khổ là bằng chứng của tình yêu.

Như vậy, nhờ kinh nghiệm sâu xa về vinh quang Thiên Chúa, ba ông sẽ làm chứng một cách sống động về Chúa Giêsu, Đấng đã đi qua con đường đau khổ để bày tỏ lòng yêu mến và đem lại ơn cứu độ.

4. Ba môn đệ đã thấy gì? Chúa Giêsu được biến đổi hình dạng: “Dung nhan Người chói lọi như mặt trời, và y phục Người trở nên trắng tinh như ánh sáng.” Nếu dung nhan Đức Giêsu chói lọi như mặt trời thì làm sao các môn đệ có thể nhìn mà không bị mù mắt. Nếu y phục của Đức Giêsu trở nên trắng tinh như ánh sáng thì làm sao các môn đệ có thể thấy được, vì không ai thấy được ánh sáng mà chỉ có thể thấy sự phản chiếu của ánh sáng nơi sự vật mà thôi. Thật ra, đây là cách diễn tả những thực tại thần linh bằng thứ ngôn ngữ thị kiến của sách Khải Huyền. Ba môn đệ đang đối diện với thế giới của Thiên Chúa, đối diện với những thực tại thuộc về Thiên Chúa, đối diện với vinh quang của Thiên Chúa, nên ngôn ngữ loài người hoàn toàn bất lực. Ngôn ngữ loài người không mô tả được, chỉ vì điều xảy ra không có trong kinh nghiệm cuộc sống thường ngày của con người. Chính vì thế, chỉ có thể mô tả bằng so sánh “như”: “Chói lọi như mặt trời”, “trắng tinh như ánh sáng”, nghĩa là dung nhan của Đức Giêsu không phải là mặt trời, và y phục của Người cũng chẳng phải là ánh sáng, chỉ là “như”, “giống như” mà thôi.

“Và kìa các ông thấy ông Môsê và ông Êlia hiện ra đàm đạo với Người”. Môsê và Êlia tượng trưng cho truyền thống Cựu Ước mà Đức Giêsu đến để hoàn tất (5,17). Họ đàm đạo về điều gì? Chúng ta không được biết là hai ngài đàm đạo với Chúa Giêsu về chuyện gì, nhưng dựa theo Lc 9,31, các ngài nói về “cuộc xuất hành” Chúa Giêsu sắp hoàn thành tại Giêrusalem, nghĩa là các ngài trao đổi cuộc Khổ nạn mà Chúa Giêsu sắp đi vào.

5. “Này là con Ta yêu dấu, Ta hài lòng về Người. Các ngươi hãy nghe lời Người.”

Bài Tin Mừng hôm nay đều hướng về tiếng nói của Thiên Chúa Cha phán từ Trời. Tiếng nói này xác chuẩn lời tuyên tín của Phêrô rằng: Đức Giê su là Con Thiên Chúa hằng sống. Tiếng nói này cho chúng ta thấy ba khía cạnh trong con người của Chúa Giêsu: Ngài là Con Thiên Chúa, là Người tôi tớ mà Thiên Chúa ưu ái và là vị Tiên Tri tối cao.

Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa

Thành ngữ “Con Chí Ái” có nghĩa là Con Độc Nhất. Đối với các tác giả Tin Mừng thì thành ngữ này không những có nghĩa là Messia, Đấng được tuyển chọn, mà còn có nghĩa là: Con Tiền Hữu.

Thiên Chúa đã trả lời cho lời tiên báo khổ nạn mà Chúa Giêsu vừa nói ra cho các Tông đồ. Trong Phép rửa, Thiên Chúa Cha công bố: Chúa Giêsu thực sự là Con Chí Ái của Ngài. Trong cuộc Biến hình, Thiên Chúa lại xác nhận: Ngài thực sự là Con Độc Nhất của Ngài, sau khi Chúa Giêsu loan báo con đường thập giá mà Ngài phải đi qua làm trọn thánh ý Thiên Chúa Cha.

Chúa Giêsu là tôi tớ của Thiên Chúa

 Với người tôi tớ này, Thiên Chúa thật hài lòng. Qua cách gọi thứ hai này, thánh sử Matthêu nhắc lại cuộc thần hiện tại sông Giođan, đồng thời cho thấy, Thiên Chúa Cha giới thiệu Chúa Giêsu như là: “Người tôi tớ của Ta, kẻ Ta nâng đỡ, Người ta đã chọn và hồn Ta sủng ái” (Is 42,1).

Khi gọi Chúa Giêsu là: “Người được chọn…Đấng làm hài lòng Thiên Chúa Cha”, Tiếng nói từ Trời đã ghi dấu thần linh lên cung cách sống của Đấng Messia: Hiền lành, khiêm nhường, không bẻ gãy cây sậy bị dập để các môn đệ học hỏi với Ngài.

Chúa Giêsu là vị Tiên tri

“Các ngươi hãy nghe lời Ngài”: chứng nhận Ngài là vị Tiên Tri, phải nghe lời Ngài, nếu không thì sẽ bị khai trừ khỏi dân của Ngài, ơn cứu độ tùy thuộc nơi Ngài. Đó là cuộc sống vĩnh cửu mà Ngài vừa hứa ban cho bất cứ ai vác thánh giá đi theo Ngài. Trong cuộc biến hình hôm nay, Chúa Giêsu đã được giới thiệu trong tư cách một vị tiên tri mà mọi người phải vâng nghe.

Suy thêm

1/ Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta cảm thấy rất biết ơn những người đã hy sinh cho ta. Bạn nghĩ gì về sự hy sinh mà Chúa Giêsu dành cho bạn? Điều đó gần gũi hay xa lạ đối với bạn?

2/ Bạn rất biết ơn ai đó đã mách bảo cho bạn về một đề thi giúp bạn thi đậu. Bạn hãy so sánh sự biết ơn ấy với thái độ đức tin của bạn đối với tiếng nói từ trời cao: “Đây là Con yêu dấu của Ta, các ngươi hãy vâng nghe lời Người”.

Tài liệu tham khảo

Phêrô Phạm Hữu Lai, “Chúa Giêsu biến hình”, Chia sẻ Tin Mừng Chúa Nhật Năm A, tr. 41-46

Sr. Anna Hoàng Thị Kim Oanh

Comments are closed.