Hồi tưởng lại bài viết của Cha Michael Monshau, OP Dòng Đa Minh Mỹ. Bài viết đăng ở “The Word Among Us” xuất bản vào tháng 6, năm 2007
Fr. Michael Monshau, OP – Tỉnh dòng Thánh Albero, Hoa Kỳ
Sr. Therese Nguyễn Thị Thơm, OP
Đa số mọi người đều biết Dòng Đa Minh đã được thành lập hơn 800 năm rồi. Đó là một trong mười Hội dòng Đời sống Thánh hiến lớn nhất thế giới, nhưng có thể nói rất người biết về Thánh Đa Minh, Đấng Sáng Lập. Ngay chính các tu sĩ Đa Minh đôi khi cũng phải thừa nhận rằng họ bị bối rối vì họ có thể nói nhiều chuyện về đời sống của Thánh Phanxicô Assisi hơn là Đấng Sáng Lập Đa Minh yêu dấu của mình. Có lẽ họ sẽ ngạc nhiên hơn nữa nếu biết rằng chính Thánh phụ Đa Minh lại thích ẩn khuất như vậy.
Ở đây, chỉ xin vắn tắt về thân thế và sự nghiệp của Thánh Đa Minh vì tôi giả thiết rằng quý vị đã biết về Ngài:
– Thánh Đa Minh sinh năm 1170, tại Caleruega (Tây Ban Nha) trong gia đình quý tộc của Bá tước Felix Guzman và bà Juana de Aza. Gia đình thánh Đa Minh hiện có 3 vị Thánh: nữ Á Thánh Aza (thân mẫu Thánh Đa Minh), Á Thánh Manes Guzman (một Linh mục Dòng Đa Minh, anh ruột của Thánh Đa Minh), và Thánh Đa Minh.
– Khởi đầu, Thánh Đa Minh là một Linh mục triều của giáo phận Osma (Tây Ban Nha) cũng là phó kinh sĩ đoàn của Giáo phận, và là bạn đồng hành sát cánh Đức Giám mục Diego của Giáo phận trên mọi nẻo đường giảng thuyết và tông đồ của Đức Giám mục.
– Nhân một cơ hội sang Đa Mạch với Đức Giám Mục, Đa Minh đi vào miền Nam (nước Pháp). Tại đây, Ngài chứng kiến tận mắt cảnh tượng khủng khiếp do sự tàn phá của bọn lạc giáo Alnigense về vật chất, tôn giáo, mạng sống … nói tóm lại là cả tinh thần lẫn vật chất cho miền Nam này. Cũng từ giờ phút ấy, tại đây Thánh Đa Minh tìm ra được sứ mệnh Chúa trao. Rồi với phép của Đức Thánh Cha Inocent III và Đức Giám mục Diego, Đa Minh rời bỏ giáo phận Osma (Tây Ban Nha) để ở lại Pháp, mong cải hóa bọn lạc giáo.
– Thánh Đa Minh đã được Đức Mẹ trao ban một cách cầu nguyện bằng kinh Mân Côi, như một vũ khí thần thiêng và vô cùng hiệu lực. Nhờ vũ khí này, Thánh Đa Minh đã đánh bại bọn lạc giáo Albigense. Ngài trở nên Đấng rao giảng kinh Mân Côi trong Hội Thánh và trong thế giới.
– Thánh Đa Minh đã lập Dòng Giảng Thuyết (Dòng nam) năm 1216.
– Các huynh đoàn Đa Minh trên thế giới xuất xứ từ những nhóm người theo thánh Đa Minh lúc sinh thời để chống lại bọn lạc giáo Albigense.
– Sau này, nhiều Hội dòng nữ (Dòng Giáo phận hoặc Giáo hoàng) được liên kết với Dòng Giảng Thuyết, theo đuổi tôn chỉ đoàn sủng, linh đạo và sứ mạng của Dòng, như chúng ta thấy ngày nay – cả ở Việt Nam và trên thế giới.
Như vậy, Thánh Đa Minh đã để lại một sự nghiệp rất vĩ đại cho Giáo hội và thế giới: một Dòng tu lớn – qua các tu sĩ nam nữ của Dòng.
Tuy nhiên, trở về điểm chính ở tựa đề, dù có dường như Thánh Đa Minh lại yêu thích sự ẩn dật cho bản thân mình. “Hãy chôn cất Cha dưới chân anh em”.
Là một nhà ngoại giao lỗi lạc trong đoàn ngoại giao của Đức Giám mục Diego, đại diện vua Alfonso, và cũng là nhà thuyết giáo đầu tiên của Dòng nơi thánh điện Vaticano cho Giáo Hoàng, hiển nhiên Thánh Đa Minh phải có những bài giảng thuyết sâu sắc và chắc chắn là có nhiều nữa, nhưng chúng ta lại không có những tài liệu gì về những bài giảng đó. Ngài cũng không viết sách vở gì, chắc hẳn rằng Ngài trao ban kho khôn ngoan, hiểu biết và chân lý tức về Thiên Chúa, về Thánh Kinh cho hậu thế bằng lời giảng dạy khi tại thế, nhất là đời sống thánh thiện của Ngài.
Có phần nào cuộc đời của Thánh Đa Minh giống Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế nhân loại, Đấng là Con Thiên Chúa không? Có gì khôn ngoan cao cả, đáng giá cho bằng “Lời”, “Lời” của Đức Giêsu cho nhân loại. Nhưng “Lời” cũng chính là Đức Giêsu, hiện thân của Thiên Chúa đã hiện diện cụ thể trên trái đất này. Những lời của Thiên Chúa cho nhân loại, “Kinh Thánh” cũng mãi sau này mới được ghi chép lại.
Chúng ta hãy xem như Thánh Đa Minh không muốn nói gì về mình, Ngài chỉ quan tâm phụng sự “Lời” và cứu các linh hồn.
“Hãy chôn cất Cha dưới chân anh em”, điều này chứng tỏ Thánh phụ chỉ muốn được in hồn dưới mặt đất, không cần ai biết, nhưng anh em phải là những ngành lá xum xuê, trổ bông kết trái sinh ích lợi cho vinh danh Chúa và cứu các linh hồn.
Vậy, Dòng giảng thuyết do Thánh Phụ dòng sáng lập đã sản sinh ra các vị Giáo hoàng, nhiều Giám mục, Linh mục, Tu sĩ nam nữ, các Dòng tu kín hoặc hoạt động, các Huynh đoàn giáo dân trên khắp thế giới đã và đang làm ích lợi lớn lao cho Giáo hội, các Linh hồn và nhân loại.
Tôi cũng đã từng bối rối về các câu chuyện và bài giảng của vị đại giảng thuyết Đa Minh này. Đã hơn một lần tôi tìm về quê hương, nơi Thánh Tổ Phụ Dòng để tìm kiếm – Điều làm tôi ngạc nhiên và bị quyến rũ là: trong căn phòng, nơi có ngôi mộ của Thánh Đa Minh, chỉ thấp thoáng vài bóng tu sĩ Đa Minh đang ngồi yên lặng, triền miên, suy tư chiêm ngắm Thánh Giá với cuốn Thánh Kinh; hoặc họ đang cầu nguyện với Thánh nhân hay đang soạn các bài giảng – trong khi đó, nơi các đền thánh của nhiều vị Thánh khác, các tín hữu, khách du lịch tấp nập qua lại.
Nhưng tôi đã hiểu “Hãy chôn cất Cha dưới chân anh em” nên tôi đã nhanh chóng nhập cuộc, ngồi lại trong căn phòng yên tĩnh để chiêm niệm Lời trong mối tình thiêng liêng với người Cha Tổ phụ của mình.
