Các văn kiện Tòa Thánh

0

Tông Hiến, Tông Sắc, Tông thư, Hiến chế, Sắc lệnh, Sứ điệp, Thông điệp … là gì ?

I- Các văn kiện của Công đồng Vatican II gồm có ba loại: Hiến chế (có 4), Sắc lệnh (có 9) và Tuyên ngôn (có 3) đều đặt nền tảng trên Kinh Thánh, Thánh Truyền, Quyền Giáo huấn với hoàn cảnh mới, xã hội thay đổi. Mỗi văn kiện lấy chữ đầu tiên của số một chương một để đặt tên cho văn kiện đó.

Constitutio (constitution) Hiến chế (hiến là pháp luật, pháp độ; chế là làm ra, đặt ra, bó buộc). Hiến chế giống như hiến pháp là luật căn bản, nền tảng của các luật khác.

Thí dụ: Hiến chế tín lý về Hội Thánh (constitutio dogmatica.de Ecclesia) của Công đồng Vatican II gọi tên là Lumen gentium (Ánh sáng muôn dân) do chữ đầu tiên số 1 trong chương 1 của Hiến chế là Lumen Gentium. Hiến chế nầy là Luật căn bản của tổ chức Hội Thánh: Hội Thánh là một mầu nhiệm kép vì được thành lập do hai yếu tố thần linh và nhân loại, gồm hai thành phần: giáo sỹ và giáo dân. Trước đó, người ta giản lược đời sống Hội Thánh vào hoạt động của hàng Giáo phẩm, giáo sỹ, vô tình gạt giáo dân sang một bên. Bây giờ, Hội Thánh ví như căn nhà có hai mái, một mái là giáo sỹ, một mái là giáo dân. Hai mái hợp lại mơi thành cái nhà. Hội Thánh là Dân Thiên Chúa, vai trò của giáo dân mà sách Tông đồ Công vụ, các thư của Thánh Phaolô cho biết rất quan trọng được phục hồi v.v.

Decretum (décret, decree) Sắc lệnh (Sắc là chiếu chỉ của vua, lệnh là bố cáo ra, công bố ra). Chín sắc lệnh của Công đồng Vatican II là những luật lệ có đối tượng riêng (Giám mục, linh mục, Chủng viện, Giáo dân làm tông đồ v.v )

Thí dụ: Sắc lệnh về hoạt động truyền giáo của Hội Thánh (Decretum de Activitate missionali Ecclesiae) goi tên là Ad gentes (đến với muôn dân) gồm có những nguyên tắc giáo thuyết, các công việc truyền giáo, các Giáo hội địa phương, các nhà Truyền giáo, Tổ chức hoạt động truyền giáo, Sự cộng tác… Dựa vào Hiến chế Tín lý về Hội Thánh gọi Hội Thánh ánh sáng muôn dân (lumen gentium) nên trung tâm và đời sống Hội Thánh là truyền giáo (đưa Chúa đến cho mọi người), Sắc lệnh Ad gentes trình bày Giáo lý cũng như phương cách truyền giáo trong thời đại ngày nay.

Declaratio (déclaration) Tuyên ngôn (tuyên là bày tỏ cho mọi người biết, ngôn là lời nói). Ba Tuyên ngôn của Công dồng Vatican II nói lên lập trường, chính sách của Hội Thánh về Giáo dục Kytô giáo (Gravissimum Educationis), về Liên lạc của Hội Thánh với các tôn giáo ngoài Kytô giáo (Nostra Aetate), về Tự do tôn giáo (Dingitatis Humanae).

Thí dụ: Trong tuyên ngôn Tự do tôn giáo, Công đồng xác nhận mọi người đều có nhân phẩm phải được tôn trọng, phải hưởng tự do, tự do tìm kiếm chân lý và Công đồng tuyên bố tôn giáo chân thật tồn tại trong Hội Thánh Công giáo và Tông truyền. Mọi người hành động theo lương tâm của mình kể cả trong lãnh vực tôn giáo.

LOẠI VÀ TÊN VĂN KIỆN CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG

– Littera Encyclica (lettre encyclique, encyclycal letter) Thông điệp. Encyclica do tiếng Hylạp en-kyklios (en:trong, kyclos:vòng tròn). Thế kỷ 18, Encyclica dành riêng làm thuật ngữ chỉ văn thư của Đức Giao hoàng gửi cho mọi thành phần trong Hội Thánh (Hồng Y, Tổng Giám mục, Giám mục, Tu sỹ, Giáo dân), dịch sang tiếng Việt là Thông điêp (thông:truyền đạt di, chung cả; điệp: văn thư về việc quan). Thiết tưởng dịch là Châu thư (châu: hình tròn, vật hình tròn như hột ngọc, thư: văn thư. kinh thư, thượng thư)

– Constitutio Apostolica (constitution apostolique., apostolic constitution ) dich sang tiếng Việt là Tông hiến ( apostolica; tông đồ, tông tòa; constitutio:luật căn bản ).

Thí dụ: Tông hiến về sách lễ Roma quy định các luật lễ về Thánh lễ được Đức Phaolô VI ban hành 03-4-1969.

– Adhortatio Apostolica (exhortation apostolique, apostolic exhortation) Tông huấn (tông: tông đồ, tông tòa; huấn: dạy bảo, giải thích ). Văn thư của Đức Giáo hoàng giáo huấn và khuyến khích can đảm thi hành trong một lãnh vực nhất định.

Thí dụ: Tông huấn Familiaris consortio của Đức Gioan Phaolô II giáo huấn về nhiệm vụ của gia đình và khuyến khích thực hành trong gia đình theo Giáo lý của Hội Thánh trong thế giới ngày nay, ban hành 22-11-1981.

– Epistula Apostolica (épitre apostolique, apostolic epistle) Tông dụ ( tông: tông đồ, tông tòa; dụ: ngưởi trên bảo xuống kẻ dưới). Cũng có văn thư chỉ đề Epistola thôi.

Thí dụ: Tông dụ Lumen ecclesiae của Đức Phaolo VI ban hành ngày 20-11-1974 nói về vai trò ánh sáng của Giáo hội.của mọi thành phân trong Giáo hội.

– Lettera Apostolica (lettre Apostolique, Apostolic letter) Tông thư là thư của Đức Giáo hoàng viết bàn về một hai điều để dạy dỗ, khuyến khích v.v.

Thí dụ: Tông thư Pax et reconciliatio (hòa bình và hòa giải) của Đức Phaolô VI ban hành ngày 14-02-1964.

– Letterae Apostolicae Motu Proprio datae : Tự Sắc
(motu: một chuyển động, một hành động, Proprio:tự ý riêng mình ).

Thí dụ: Tự sắc Matrimonia mixta của Đức Phaolô VI quy đinh luật lệ về hôn nhân giữa Công giáo và người Tin lành, giữa ngưởi Công giáo và người chưa lãnh Bí tích Thánh tẩy (rửa tội) ban hành ngày 31-3-1970.

– Bulla: Sắc chỉ (thư bổ nhiệm chức tước do Tòa Thánh ban).

Lm. Fx Nguyễn Hùng Oánh

Comments are closed.