Làm dịu đi cơn bão nội tâm

0

Làm Dịu Đi Cơn Bão Nội Tâm
(Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu)

Bởi: JOSEPH F. SCHMIDT, FSC

Theo cách riêng của mình, Thánh Têrêsa thành Lisieux (Thérèse of Lisieux) đã khám phá ra cùng một chân lý mà Thánh Phaolô đã diễn tả: “Khi tôi yếu, chính là lúc tôi mạnh” (2 Cr 12,10). Giờ đây, thánh nhân mời gọi mỗi người chúng ta hãy trải nghiệm điều đó nơi chính mình.

Thánh Têrêsa thành Lisieux, được mọi người biết đến như là Đóa Hoa Nhỏ (Little Flower), qua đời năm 1897 ở tuổi hai mươi bốn. Giả như chị đã sống đến chín mươi tuổi, như hai trong số chị em ruột thịt của chị, thì chị sẽ chết vào năm 1963. Do đó, Thánh Têrêsa, trong một nghĩa nào đó, là người đương đại của chúng ta. Như Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nói khi ngài tôn phong chị là một Tiến Sĩ Hội Thánh năm 1997, chị thánh trao tặng cho chúng ta một sự hiểu biết hiện đại của tình yêu, bản chất của Tin Mừng.

Nhưng những điều chính xác chúng ta có thể học hỏi từ Têrêsa là gì? Chị dường như rất xa vời so với những thách thức và những cuộc đấu tranh mà chúng ta phải đối mặt ngày hôm nay. Sau hết, chị đã trải qua chín năm cuối đời của chị trong một tu viện dòng kín tại Pháp. Chưa kể rằng chị thường được giới thiệu như một vị thánh ủy mị và thậm chí quá tình cảm sống trong cảnh yên tĩnh, thanh bình.

Điều đó có thể đến như là một sự ngạc nhiên, thế rồi, một trong những giáo huấn quan trọng nhất mà Têrêsa đã làm thế nào để xử lý các cảm xúc ngày càng phiền hà hơn và những cảm xúc mà chúng ta đều quá quen thuộc chẳng hạn như – sự giận dữ, sự thù địch và sự sầu muộn, cũng như lòng mong muốn được chú ý và được công nhận. Hơn thế nữa, những giáo lý này không phải là những suy tưởng trừu tượng. Những tác phẩm của chị với một số thí dụ về cách chị nhận thấy những cảm xúc của chị, khám phá chúng và hưởng lợi từ chúng.

Theo thời gian, Têrêsa phát hiện ra rằng những cảm nghĩ và cảm xúc của con người, bao gồm cả những cảm xúc làm chúng ta khó chịu nhất – cũng có thể thực sự là những phước lành được ngụy trang. Chị khám phá ra rằng nếu chị tiếp cận chúng trong tinh thần đúng đắn, chúng thậm chí có thể trở thành những phương tiện để nên thánh. Gương của chị chỉ cho chúng ta thấy con đường để đi.

Những Cảm Xúc và Sự Thất Bại. Tự truyện của Têrêsa, Truyện Một Tâm Hồn (Story of a Soul), vẽ nên một bức tranh thực tế của cảm xúc ngang bướng và những đặc điểm mà chị đã phải đối phó. Một là tính bướng bỉnh. Hai là những nhu cầu không lành mạnh đã biểu hiện khi chị bắt đầu khoảng bốn tuổi, sau khi mẹ chị qua đời. Têrêsa trở nên gắn bó với việc làm hài lòng cha chị và bốn chị gái, tất cả mọi người đều yêu thương chị như em bé của gia đình. Chị cũng quá nhạy cảm, cũng như, “thực sự không thể chịu nổi vì tính cực kỳ hay giận của tôi”.

Tuy nhiên, từ rất sớm, Têrêsa đã bắt đầu yêu Chúa Giêsu. Chị muốn đi theo Người, sửa đổi lỗi lầm của mình và trở thành một vị thánh. Chị cảm nhận được rằng chị không thực sự tự do bên trong và chị muốn có sự kiểm soát tốt hơn trên các hành động và các cảm xúc của mình – “không phải là nô lệ của chúng, nhưng là bà chủ của chúng”.

Trong mười năm, Têrêsa áp dụng sức mạnh ý chí tuyệt vời của mình cho mục đích của sự hoàn hảo này thông qua tự hoàn thiện chính mình. Tuy nhiên, cuối cùng chị đã phải thừa nhận rằng chị chẳng đi đến đâu cả. Chị vẫn tự đặt mình làm trung tâm và thao thức bởi chị có cảm giác rằng chị không thể quản lý chính mình được. Bằng sự cố gắng có chủ tâm, chị chỉ đang làm bạo lực để biết mình thực sự là ai.

“Đêm của Ánh Sáng (Night of Ligh)”. Bước ngoặt đến khi Têrêsa đã từ bỏ sự cố gắng để làm cho mình nên thánh như chị muốn trở thành, thay vì theo cách mà Thiên Chúa cho phép để làm cho chị nên thánh như chị đã được tạo dựng để trở thành. Điều đó xảy ra vào buổi sáng Giáng sinh năm 1886, chỉ vài ngày trước sinh nhật lần thứ mười bốn chị.

Nhìn bề ngoài, điều đó có vẻ như một sự kiện tầm thường, Têrêsa nghe lỏm được cha chị sốt ruột nhận xét rằng ông sẽ rất vui khi bé Têrêsa sẽ lớn hơn một đứa trẻ con một chút vào kỳ lễ Giáng sinh. Thông thường, những lời chỉ trích nhẹ này sẽ làm Têrêsa rơi nước mắt. Thay vào đó, chị đã bất ngờ làm cho mình có khả năng để chịu trách nhiệm về cảm xúc của mình và tham dự ngày lễ kỷ niệm cùng gia đình với sự điềm tĩnh và niềm vui thật sự.

Têrêsa gọi đây là “đêm của ánh sáng”, khi chị nhận được một sức mạnh nội tâm mới và tin rằng Chúa sẽ bù đắp cho sự yếu đuối của chị. Người sẽ giúp chị đặt sang một bên sự sự tự lo lắng và tự làm bạo lực với mình, đồng thời làm cho chị yêu thích mục tiêu của chị đang nhắm đến là mối quan hệ của chị với người khác.

Têrêsa khám phá ra rằng việc biến đổi này không đòi hỏi “việc làm” của chúng ta, Chúa Giêsu chỉ cần “thiện chí” – “sự sẵn lòng” của chúng ta – để hợp tác với Người và để Người biến đổi chúng ta. Và như vậy, không sẽ bao giờ chị sử dụng một nỗ lực vũ phu để chinh phục (kiềm chế) cảm xúc của mình nữa. Thay vào đó, trong một tinh thần tự do và với lòng quy phục tin tưởng vào Thiên Chúa, chị đã làm việc với cảm xúc của mình và làm những gì Thiên Chúa đòi hỏi chị. Khi thất bại, chị chấp nhận những cảm giác xảy đến cùng với sự thất bại của mình và chị chỉ tiếp tục.

Khi học được cách này để đối phó với những cảm xúc ngang bướng, Têrêsa phát triển ba chiến lược liên quan đến nhau để giúp đỡ chị: Chị kiên trì trong cầu nguyện; chị đưa mỗi cảm giác vào ánh sáng của đức tin; và chị không cho phép cảm xúc của mình làm cho chị nhìn những người khác như kẻ thù.

Kiên Trì Cầu Nguyện. Là một nữ tu dòng kín, Têrêsa trung thành đọc thuộc lòng những lời cầu nguyện, chị sử dụng cuốn sách cầu nguyện và cầu nguyện chung với các nữ tu Dòng Cát Minh. Tuy nhiên, đối với chị, cầu nguyện về cơ bản là vấn đề sẵn sàng cho một Thiên Chúa yêu thương trong những kinh nghiệm thông thường của cuộc sống hàng ngày. Để giúp duy trì tính sẵn sàng này, chị thường đọc những lời cầu nguyện tắt, chị khám phá cảm xúc của mình với Thiên Chúa ngay khi chị nhận thức về chúng.

Như một đứa trẻ được yêu quý sẽ nói chuyện với cha mẹ của mình, chị đã nói chuyện với Chúa về những niềm vui và những nỗi đau khổ của mình, những thành công và những thất bại của mình. Như chị đã từng diễn tả:

Tôi không … tìm ra những lời cầu nguyện hay trong các cuốn sách. Có quá nhiều … nó thực sự làm cho tôi nhức đầu! … Tôi làm như những đứa con không biết làm thế nào để đọc, tôi nói rất đơn giản với Thiên Chúa những gì tôi muốn nói, … và Người luôn luôn hiểu tôi.

Cuộc trò chuyện chân thành với Chúa là con đường mà chính Têrêsa đã làm việc với những cảm xúc khó khăn của mình. Chị cầu xin Chúa giúp đỡ, rồi bày tỏ lòng biết ơn của mình và kiên trì trong cầu nguyện – ngay cả trong suốt những thời điểm khi chị cảm thấy đau buồn vì Thiên Chúa dường như vắng mặt. Không quan trọng tình huống thế nào – ngay cả lúc chị đang bị cám dỗ buồn phiền sau khi ngủ gật trong cầu nguyện – Têrêsa đã mang những cảm xúc khó khăn của mình đến với Chúa Giêsu, chị dâng cho Người sự rất yếu đuối của mình.

Vào trong Ánh Sáng. Khi Têrêsa phát triển thói quen chia sẻ tất cả các cảm giác với Thiên Chúa, chị đã trở nên tin tưởng hơn rằng không quan trọng chị cảm thấy như thế nào, chị vẫn ở trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa. Sự an toàn này làm cho chị có khả năng đối diện với những điểm yếu lớn nhất của chị mà không phải phòng thủ gì cả.

Dần dần, Têrêsa nhận thấy rằng những cảm giác của chị tiết lộ một sự thật về tính khí của chị và những kỳ vọng tức thời. Chẳng hạn, bởi vì chị đã được nuông chiều như một đứa trẻ, chị đã không được chuẩn bị để đảm nhận các công việc nội trợ chung được phân công cho chị khi chị bước vào Dòng Cát Minh năm chị mười lăm tuổi. Chị cũng không được chuẩn bị cho những lời chỉ trích đến với chị – chị đã không mong đợi các nữ tu đánh giá cao về chị. Những cảm giác bất cập, loại trừ và tổn thương của Têrêsa đã phản ánh một thực tế rõ ràng: Chị thực sự không đủ khả năng để nhận lấy các nhiệm vụ trong tầm tay và các kỳ vọng của chị về các nữ tu đã không thực tế.

Nhưng những cảm xúc này đã không nói cho Têrêsa toàn bộ sự thật. Toàn bộ sự thật là Thiên Chúa yêu chị cho dù chị cảm thấy khó chịu như thế nào, Người không loại trừ chị vì những sự bất xứng của chị.

Nhiều năm sau, Têrêsa kinh nghiệm được sự thành công trong việc tư vấn các nữ tu trẻ. Mặc dù rất vui mừng, nhưng chị biết rằng cảm giác dễ chịu cũng không phải là toàn bộ sự thật. Thay vì chúc mừng chính mình, chị cảm ơn Chúa vì Người đã cho Thánh Thần làm việc trong chị, chính Người mới là nguồn gốc thực sự của thành công của chị.

Tất nhiên, những lỗi lầm và khuyết điểm của Têrêsa làm cho chị bực mình, nhưng chị đã đã học được rằng có một cách duy nhất để giải quyết chúng. Như chị đã từng khuyên chị gái của chị: “Nếu chị sẵn sàng chịu đựng thử thách cách bình thản điều làm chị bực mình với chính mình, thì sau đó chị sẽ là một nơi trú ẩn dễ chịu… [cho Chúa Giêsu]”.

Quyết tâm của Têrêsa là mang mọi cảm giác đến cho Chúa Kitô đã được đưa vào thử nghiệm trong suốt những ngày cuối đời của chị. Bị tàn phá bởi bệnh lao, bị ám ảnh bởi những cảm giác tối tăm mà thiên đàng thì không tồn tại và rằng chỉ có hư vô chờ đợi chị, chị đã trải qua những cám dỗ đáng sợ muốn tự tử.

Tổng hợp những cảm xúc đáng sợ là cảm giác bị cô lập từ các chị em của Têrêsa. Têrêsa đã kiềm chế việc chia sẻ nỗi đau khổ của mình với các chị em bởi vì chị sợ rằng chị có thể lăng mạ và gây xúc phạm. Và như thế, trong thời điểm nguy kịch này của nỗi đau thể xác và những đau khổ về tình cảm, chị chỉ được hỗ trợ bởi sự sẵn sàng của mình để mang những cảm giác đau đớn của bản thân vào trong ánh sáng của đức tin. Điều đó làm nên tất cả sự khác biệt.

Không Tạo Nên Kẻ Thù. Têrêsa làm việc với những cảm xúc khó khăn của mình một cách tốt nhất có thể, chị mang đến cho Thiên Chúa để Người chữa lành. Trong quá trình đó, chị bắt đầu hiểu được ý nghĩa của lòng bác ái và trau dồi một tình yêu sâu sắc hơn đối với các chị em dòng Cát Minh của chị. Tuy nhiên, thậm chí sau gần chín năm trong tu viện, Têrêsa đã khám phá ra rằng (một cách tự nhiên) chị cũng có thể cảm thấy sự thù địch đối với họ.

Những cảm xúc tự phát của tình trạng thù địch dâng lên trong Têrêsa khi một người chị em vô tình làm văng nước giặt quần áo bẩn lên chị; chị nữ tu khác thật khó để chấp nhận vì chị ấy liên tục gây những tiếng ồn khó chịu trong giờ cầu nguyện. Những vấn đề tuy nhỏ ở bên ngoài, nhưng lại làm nên những cảm xúc lớn bên trong đối với Têrêsa!

Têrêsa suy niệm về những lời của Chúa Giêsu: “Hãy yêu thương kẻ thù” (Mt 5,44; Lc 6,27). “Không nghi ngờ gì nữa”, Têrêsa nói hóm hỉnh, “chúng ta không có bất kỳ kẻ thù nào trong Dòng Cát Minh”. Sau đó, chị nói thêm với lòng chân thành “nhưng có những cảm giác”. Chị nhìn thấy mối liên hệ giữa những cảm xúc của mình và “kẻ thù”. Chị biết đây là nhãn hiệu mà chị đặt trên bất kỳ nữ tu nào làm dấy lên những cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ trong chị. Trong ý nghĩa này, chị nhận ra rằng chính những kỳ vọng và cảm xúc của chị đã tạo nên những kẻ thù, chứ không phải là các chị em của chị.

Đúng vậy, sự ghen tuông và oán giận của Têrêsa đã làm cho một số các nữ tu đối xử với chị như kẻ thù của họ. Nhưng chị không muốn đi theo những cảm xúc thù địch tự phát của mình, làm mất tự do nội tâm của chị và làm cho chúng trở thành kẻ thù của chị.

Cảm giác thù địch Têrêsa xuất hiện mà không có sự đồng ý của chị. Nhưng phải thực hành lệnh truyền (yêu thương kẻ thù) của Chúa Giêsu có nghĩa là, ít nhất, chị không nuôi dưỡng hoặc tác động lên những cảm giác tiêu cực ấy. Và quả vậy, Têrêsa đã cố gắng hết sức không dung dưỡng hay biện minh cho chúng.

Chẳng hạn, Têrêsa đã mô tả một người chị em như “làm bực mình tôi trong tất cả mọi sự, theo những cách của chị ấy, những lời nói của chị, tính cách của chị, mọi thứ dường như rất khó chịu với tôi”. Têrêsa chỉ đơn giản là mỉm cười với chị ấy khi chị có thể, nhưng đôi khi, tất cả những gì chị có thể làm là phải rút lui: “Tôi thường chạy trốn như một kẻ đào ngũ bất cứ khi nào những sự chiến đấu của tôi trở nên quá dữ dội”. Đó không phải là chiều cao của đức ái, nhưng nó là điều trung thực và sự độ lượng nhất mà chị có thể làm. Chị chỉ đơn giản là đang yêu thương “kẻ thù” và bản thân mình cách tốt nhất mà chị có thể.

Yếu nhưng Sẵn Sàng. Về cơ bản, cách làm việc với những cảm xúc của Têrêsa là mang chúng đến cho Thiên Chúa, Đấng có thể cho hay không cho chị ân sủng để vượt qua một lỗi lầm. Giải thoát chị khỏi lỗi lầm của chị là việc của Thiên Chúa; sẵn sàng phó dâng (bản thân và những lỗi lầm) cho Thiên Chúa là việc của chị.

Trong kinh nghiệm của riêng mình từ thời thơ ấu đến khi trưởng thành, Têrêsa có được một khám phá đầy ý nghĩa. Chị biết rằng những cảm xúc đau buồn và rắc rối của mình, đặc biệt là những cảm xúc khắc nghiệt hoặc bạo lực đối với bản thân hay với những người khác – sẽ ngăn chặn khả năng yêu thương của chị. Nên bằng cách cầu nguyện kiên nhẫn, bằng cách chịu đựng sự yếu đuối về xảm xúc của mình cách bình thản và bằng cách từ chối nuôi dưỡng bất kỳ cảm giác nào như vậy, Têrêsa đã giúp chúng ta có cái nhìn thoáng qua về một sự hiểu biết hiện đại về tình yêu có thể trông như thế nào.

Theo cách riêng của mình, Thánh Têrêsa đã khám phá ra cùng một chân lý mà Thánh Phaolô đã diễn tả: “Khi tôi yếu, chính là lúc tôi mạnh” (2 Cr 12,10). Giờ đây, thánh nhân mời gọi mỗi người chúng ta hãy trải nghiệm điều đó nơi chính mình.

Joseph F. Schmidt, FSC, là một giảng viên, giám đốc tinh thần và là cố vấn. Các sách của ông viết về Thánh Têrêsa bao gồm Tất Cả Là Hồng Ân, Bước đi trên Con Đường Thơ Ấu (Nhỏ) của Thánh Têrêsa thành Lisieux, Tin Mừng theo Thánh Têrêsa: Một người Hướng Dẫn-Chia Sẻ Đức Tin, và cầu nguyện với Thánh Têrêsa thành Lisieux. Tất cả đều có sẵn tại wau.org/books

Theo The Word Among Us
Personal Spirituality Resources
Chuyển dịch: Sr. Maria Trần Thị Ngọc Hương

Comments are closed.