Sr. Madalena Phạm Thị Tuyết Lan, OP
Khi cùng nhau mừng kỷ niệm bảy mươi lăm năm ngày thành lập Hội dòng (1951 – 2026), chúng ta có dịp dừng lại để nhìn về một chặng đường dài đầy ân sủng và dấn thân. Suốt ba phần tư thế kỷ qua, biết bao thế hệ chị em đã quảng đại hiến dâng cuộc đời cho Chúa và cho Hội dòng. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn cho đến hôm nay, sự hiện diện của các chị em đã trải dài trên khắp nẻo đường, từ thành thị đến thôn quê, từ trong nước đến hải ngoại. Với những hoạt động tông đồ đa dạng theo sứ mạng riêng của Hội dòng Đa Minh Tam Hiệp, các chị em đã âm thầm gieo vãi Tin Mừng nơi các giáo xứ, trường học, bệnh viện, phòng khám và nhiều vùng đất nghèo khó. Những dấu chân lặng lẽ ấy, suốt bảy mươi lăm năm qua, đã trở nên như những người thợ gặt cần mẫn trên cánh đồng của Chúa.
Qua những công việc tông đồ đã và đang thực hiện, Hội dòng đã góp phần đưa nhiều tâm hồn chưa nhận biết Chúa đến gần hơn với vòng tay yêu thương của Ngài. Chính vì thế, hành trình sứ vụ ấy rất cần được tiếp nối bằng những con tim quảng đại của người trẻ – những người dám bước ra khỏi chính mình để dấn thân và phục vụ. Tuy nhiên, nhìn lại chặng đường bảy mươi lăm năm lịch sử, chúng ta cũng cần khiêm tốn nhìn nhận một thực tế. Đó là số người trẻ chọn bước vào đời tu ngày nay đã giảm đi đáng kể so với trước kia. Đây không chỉ là thách đố riêng của Hội dòng chúng ta, mà là thực trạng chung của nhiều dòng tu trong bối cảnh xã hội hôm nay.
Vì sao như thế?
1. Nguyên nhân khách quan
– Tác động của xã hội 4.0. Người trẻ lớn lên trong một thế giới mở với nhiều cơ hội học tập, làm việc và trải nghiệm. Lối sống đề cao chủ nghĩa cá nhân, sự thành công và hưởng thụ dễ khiến lựa chọn đời tu – vốn đòi hỏi từ bỏ và hy sinh – trở nên kém hấp dẫn.
– Sự thay đổi trong đời sống đức tin. Quá trình tục hóa khiến tôn giáo dần rời khỏi vị trí trung tâm trong đời sống tinh thần, đặc biệt nơi người trẻ ở thành phố. Thực tế cho thấy, ơn gọi phát xuất từ vùng quê vẫn nhiều hơn so với đô thị.
– Áp lực gia đình và kinh tế. Ngày nay, con cái trong các gia đình ít hơn, nên nhiều bậc cha mẹ mong con có nghề nghiệp ổn định, thu nhập tốt và tương lai vững chắc. Vì thế, việc đi tu không còn là ưu tiên trong cái nhìn của không ít gia đình.
2. Nguyên nhân chủ quan
– Đời sống tu còn khép kín. Một số cách sống và cách đào tạo còn nặng hình thức, chưa thật sự chạm đến những thao thức và khát vọng sâu xa của người trẻ hôm nay.
– Thiếu sức hấp dẫn nơi đời sống cộng đoàn. Khi cộng đoàn thiếu niềm vui, thiếu tình huynh đệ và sự đồng hành cá nhân, người trẻ khó cảm nhận được vẻ đẹp của đời tu. Từ những thực tế trên, với ước mong Hội dòng tiếp tục phát triển trong thời đại mới, chúng ta cần lắng nghe xem giới trẻ hôm nay đang khát vọng điều gì, và Hội dòng chúng ta cần canh tân ở đâu.
Đâu là khát vọng của giới trẻ hôm nay?
Người trẻ hôm nay mang trong mình nhiều ước mơ. Họ khao khát được tự do, được phát triển bản thân, được sáng tạo và khẳng định giá trị riêng để đóng góp cho xã hội. Họ mong muốn một đời sống có ý nghĩa, chân thật, gần gũi và tránh những gì giả tạo hay gò bó quá mức. Những khát vọng ấy không hề đi ngược với đời tu. Trái lại, nếu được hướng dẫn đúng đắn, đó có thể là nền tảng tốt cho ơn gọi. Đời tận hiến không làm mất tự do, nhưng giúp con người tìm thấy tự do sâu xa hơn; không chôn vùi ước mơ, mà giúp sống trọn vẹn ước mơ dấn thân và phục vụ.
Hội dòng cần canh tân những gì?
Để ơn gọi tu trì tiếp tục nảy nở trong thời đại 4.0, Hội dòng được mời gọi canh tân qua những hướng đi cụ thể:
- Đổi mới tư duy đào tạo: Bên cạnh việc nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng theo Hiến pháp và Luật dòng, cần trang bị cho người trẻ những kỹ năng phù hợp với thời đại như ngoại ngữ, công nghệ, truyền thông và quản trị.
- Sống cởi mở và đồng hành: Người nữ tu được mời gọi trở nên người bạn đường của giới trẻ, biết lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành với họ trên hành trình tìm kiếm ơn gọi.
- Thể hiện niềm vui đời tu: Một cộng đoàn chan hòa tình huynh đệ, đầy nhiệt huyết tông đồ và bình an nội tâm chính là lời mời gọi mạnh mẽ và thuyết phục nhất.
- Hiện diện tích cực trên không gian mạng: Truyền thông xã hội là nơi người trẻ đang sống và tìm kiếm. Hội dòng cần hiện diện nhiều hơn để giới thiệu hình ảnh người nữ tu gần gũi, vui tươi và dấn thân trong sứ vụ.
Sự canh tân không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, mà phải bắt đầu từ chính mỗi người chúng ta. Hình ảnh một người nữ tu biết “nói với Chúa và nói về Chúa” bằng đời sống đơn sơ, vui tươi và nhiệt thành chính là lời rao giảng sống động, dễ chạm đến tâm hồn người trẻ. Bên cạnh đó, Hội dòng cũng cần có những hướng đi dài hạn trong việc cổ võ ơn gọi: tạo điều kiện cho người trẻ trải nghiệm, mở rộng cánh cửa cộng đoàn để họ đến gặp gỡ và cảm nhận.
Lời kết
Kỷ niệm 75 năm thành lập Hội dòng không chỉ là dịp để tri ân quá khứ, mà còn là lời mời gọi hướng về tương lai, để ngọn lửa ơn gọi Đa Minh tiếp tục bừng cháy. Thời đại 4.0 mang đến nhiều thách đố, nhưng cũng mở ra không ít cơ hội. Điều quan trọng là chúng ta có dám đổi mới, có khiêm tốn lắng nghe và thật sự quan tâm đến người trẻ hôm nay hay không.
Đời tu sẽ không bao giờ lỗi thời, nếu vẫn là chứng tá sống động của tình yêu, niềm tin và tự do đích thực. Khi mỗi người nữ tu biết trở thành “người gieo hạt yêu thương” trong thế giới hôm nay, chắc chắn ngọn lửa ơn gọi Đa Minh Tam Hiệp sẽ tiếp tục cháy sáng, nối dài truyền thống bảy mươi lăm năm trên quê hương Việt Nam và mở ra một hành trình mới đầy hy vọng.
