Sr. Maria Hồng Tuyền, OP
Cái đẹp, dù theo quan niệm phương Đông hay phương Tây thì tự bản chất cũng có sức cuốn hút riêng, khiến bao con tim say mê. Bên cạnh vẻ đẹp tự nhiên mà con người có thể cảm nhận bằng các giác quan, còn tồn tại một vẻ đẹp vượt ra ngoài mọi giới hạn của thực tại, đó là vẻ đẹp siêu nhiên mà người ta chỉ có thể cảm nhận bằng tâm hồn.
Mừng 75 năm thành lập Hội dòng (1951-2026) là dịp để chị em Đa Minh Tam Hiệp nhìn lại hành trình tìm kiếm vẻ đẹp siêu nhiên và vĩnh cửu nơi Đức Ki-tô, Đấng đã mời gọi chị em bước theo Người trong đời sống thánh hiến. Nhờ chiêm ngắm Đức Ki-tô mỗi ngày qua việc cầu nguyện, chị em được tình yêu của Người biến đổi và sẵn sàng ra đi loan báo cho anh chị em mình biết vẻ Tuyệt Mỹ của Người.
1. Thiên Chúa – nguồn gốc mọi vẻ đẹp
Thiên Chúa chính là Vẻ Đẹp và là nguồn gốc của mọi vẻ đẹp. Tác giả sách Khôn Ngoan ca ngợi Đấng làm nên vẻ đẹp của muôn loài muôn vật trong vũ trụ càn khôn là “tác giả của muôn vẻ đẹp” (Kn 13,3). Thật vậy, vũ trụ, vạn vật được Thiên Chúa khoác lên vẻ xinh tươi rạng rỡ. Chúng mang dấu ấn của Người và dùng ngôn ngữ là nét đẹp riêng để “phản chiếu sự hoàn hảo vô biên của Thiên Chúa.”[1]
Trong số những loài thụ tạo xinh tươi ấy, con người trổi vượt hơn tất cả vì được Thiên Chúa tạo dựng giống hình ảnh Người. Vì lẽ đó, niềm khao khát Thiên Chúa được ghi khắc trong trái tim họ và họ không ngừng tìm kiếm Người. [2] Thiên Chúa hằng mong muốn cho con người nhận biết và yêu mến Người nên đã mặc khải cho họ bằng nhiều cách khác nhau. Tuy không mặc khải trực tiếp cho con người bằng lời nhưng Thiên Chúa ban cho họ trí khôn để nhận ra vẻ đẹp của các loài thụ tạo và nhận ra Người. Vì thế, sách Khôn Ngoan cho ta biết kinh nghiệm này: “Các thọ tạo càng lớn lao đẹp đẽ thì càng giúp nhận ra Đấng tạo thành” (Kn 13, 5).
Trải qua bao thế hệ, vẻ đẹp của Thiên Chúa đã làm say mê và biến đổi biết bao tâm hồn. Thời Cựu ước, khi ông Mô-sê xin Thiên Chúa thương tỏ lộ vinh quang, Người đã cho ông được thỏa lòng mong đợi:“Ta sẽ cho tất cả vẻ đẹp của Ta đi trước mặt ngươi, và sẽ xưng danh Ta là Đức Chúa trước mặt ngươi. Ta thương ai thì thương, xót ai thì xót” (Xh 33, 19). Người cũng mặc khải cho ông biết Người là Đấng “nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giàu nhân nghĩa và thành tín” (Xh 34,6). Từ kinh nghiệm của Mô-sê, các ngôn sứ, các vị thánh hay nhiều người khác thì vẻ đẹp và sự thu hút của Thiên Chúa có thể được diễn tả bằng nhiều đặc tính nhưng chung quy lại đó chính là lòng thương xót, là tình yêu dành cho con người dù họ lầm lỗi, thất trung (x. 1Ga 4,16). Đến thời Tân Ước, vẻ đẹp của tình yêu vô biên ấy được thể hiện cách cụ thể và sống động qua Đức Giê-su Ki-tô – Con Thiên Chúa – Đấng đã hiến mạng vì tình yêu dành cho nhân loại.
2. Đức Ki-tô – Vẻ Đẹp rạng ngời của Thiên Chúa
Vẻ đẹp của Thiên Chúa được thể hiện rõ nhất nơi Đức Giê-su Ki-tô, Con Thiên Chúa làm người: “Người là phản ánh vẻ huy hoàng, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa” (Dt 1,3). Con người được thu hút đến gần Đức Giê-su để chiêm ngắm, tôn thờ và yêu mến, vì “Nơi Người, tất cả sự viên mãn của thần tính hiện diện cách cụ thể” (Cl 2,9). Tin Mừng thuật lại rằng khi chứng kiến Chúa Giê-su biến hình, Tông đồ Phê-rô từng thốt lên: “Lạy Ngài, chúng con ở đây, thật là hay!” (Mt 17,4). Trong giây phút ấy, ông cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt vời của Đức Ki-tô và muốn dựng lều để được ở lại bên Người mà chiêm ngắm. Niềm hạnh phúc mà Phê-rô cảm nếm cũng chính là điều mà mọi người, nhất là những người thánh hiến hằng khao khát, mong mỏi.
Để thỏa mãn lòng khát mong Thiên Chúa của con người, Chúa Giê-su mời gọi và ban ơn để con cái Người được nên hoàn thiện như Cha trên trời. Đặc biệt, Người kêu gọi một số người sống đời thánh hiến qua lời khấn Khiết tịnh, Khó nghèo và Vâng phục. Nhờ việc tuyên khấn, họ đạt tới sự trọn lành qua việc kết hợp mật thiết với Chúa Giê-su và trở nên “đồng hình đồng dạng với Người cách rõ rệt và trọn vẹn hơn.”[3] Tông huấn Đời sống Thánh hiến cũng chỉ ra rằng người tu sĩ được kêu gọi để ở lại với Đức Ki-tô, chiêm ngưỡng và làm chứng cho dung nhan biến hình của Chúa. Do đó, họ cũng được kêu gọi sống một cuộc đời “được biến hình,”[4] nghĩa là từ bỏ con người cũ để mặc lấy vẻ đẹp của Chúa Giê-su, trở nên con người mới tốt lành, thánh thiện và sẵn sàng ra đi để làm cho anh chị em mình cũng được biến đổi trở nên đẹp đẽ như thế. Đây là sứ mạng của những người sống đời thánh hiến và cũng là ước nguyện của các nữ tu Đa Minh Tam Hiệp.
3. Chị em Đa Minh Tam Hiệp và niềm khao khát Đức Ki-tô – Đấng Toàn Mỹ
Được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa (x. St 1,26) và được Thầy Chí Thánh kêu gọi, chị em Đa Minh Tam Hiệp dâng hiến đời mình trong linh đạo Đa Minh qua đời sống cầu nguyện, dùng đời sống chứng tá họa lại vẻ đẹp của Chúa Giêsu và ra đi loan báo về Người để “Nói với Chúa và nói về Chúa” cho anh chị em mình.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, chúng ta thấy rằng từ những ngày đầu Hội dòng mới được khai sinh, quý chị rất lạ lẫm với những con chữ, những lề luật Nhà Mụ hay nếp sống của bậc tu trì… nhưng trong thâm tâm quý chị không bao giờ ngừng khao khát được hiến thân phụng sự Thiên Chúa và tha nhân. Đến nay, trải qua hành trình 75 năm, nhờ tình yêu Đức Ki-tô soi dẫn, quý chị đã dẫn dắt Hội dòng bước đi trong ánh sáng của Chúa bằng cách gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của Hội dòng, từ những di sản thiêng liêng mang dấu ấn của Cha thánh Đa Minh đến những nếp sống đơn sơ, giản dị hàng ngày. Trong hành trình 75 năm ân phúc, biết bao khuôn mặt, biết bao nếp sống đã góp phần làm nên lịch sử của Hội dòng, một lịch sử thánh thiêng của những con người được thánh hiến để theo sát Đức Ki-tô trong linh đạo Đa Minh. Có lẽ ai trong chị em cũng cảm nhận một cách sâu sắc rằng kể từ khi Đức cha Phê-rô Ma-ri-a Phạm Ngọc Chi tuyên bố Sắc lệnh thành lập Hội dòng vào ngày 30/4/1951 cho đến nay, dòng suối hồng ân do Thiên Chúa ban tặng vẫn tuôn chảy dạt dào trên Hội dòng, nơi đã cưu mang, nuôi dưỡng và đào tạo chị em thành những nữ tu của Chúa.
Nhờ “say đắm” vẻ đẹp của Đức Kitô (x. Kn 8,2), chị em được thôi thúc thực hành việc cầu nguyện, họa lại vẻ đẹp của Chúa bằng đời sống chứng tá và rao giảng cho mọi người nhận biết vẻ đẹp của Người. Những việc thực hành vừa nêu cũng là cách thức giúp chị em “trở về nguồn” để canh tân những giá trị đời tu theo tinh thần của Cha thánh Đa Minh mà chị em đã chọn lựa, đã sống trong thời gian qua và sẽ tiếp tục phát huy, làm triển nở tinh thần ấy trong tương lai.
Chiêm ngắm Đức Kitô qua đời sống cầu nguyện
Có thể nói cầu nguyện là nền tảng, là hơi thở của người Kitô hữu. Thánh Đa Minh hằng say yêu Lời Chúa và khát mong rao giảng Lời Chân Lý cho mọi người. Cha thánh đã dành cả cuộc đời chăm lo cho sứ mạng giảng thuyết.
Noi gương Cha thánh Đa Minh, chị em Đa Minh Tam Hiệp được khuyến khích năng suy gẫm Lời Chúa, chuyên chăm cầu nguyện để đời sống của chị em thấm nhuần tinh thần của Đức Kitô. Qua kinh nghiệm gặp gỡ Chúa, chị em nhận ra rằng vẻ đẹp của Thiên Chúa cần được chiêm ngắm, khám phá và cảm nhận chứ không thể dùng một loại tiêu chuẩn nào của con người làm thước đo. Khi nhận ra vẻ đẹp của Người, chị em lại càng yêu mến và muốn ở gần Người hơn, vì cầu nguyện chính là yêu mến Vẻ đẹp của Thiên Chúa hằng sống và chân thật.[5].
Tuy nhiên, nếu chị em chỉ ngừng lại ở việc chiêm ngắm Chúa thì chưa đủ, mà cần họa lại đời sống của Người trong nếp sống hàng ngày.
Họa lại vẻ đẹp của Đức Ki-tô qua đời sống chứng tá
Tình yêu của Chúa giúp chị em mong muốn tìm kiếm Người trong mọi sự. Điều này gắn kết chị em trong Chúa và sứ vụ chị em đang thực hiện. Nhờ đó, chị em nỗ lực nên thánh trong hoàn cảnh sống của mình và làm cho cuộc đời thêm tươi đẹp.
Có lẽ đây cũng là điều mà chân phước Giô-đa-nô Sa-xô-ni-a, Bề trên Tổng quyền Dòng Anh Em Thuyết Giáo đã cảm nghiệm và diễn tả trong thư gửi cho anh em thuộc tỉnh dòng Lôm-bác-đi-a khi thấy các anh em sống tốt lành, thánh thiện nhờ biết “yêu quý vẻ đẹp siêu nhiên, nên đã miệt mài tu dưỡng lương tâm, tìm kiếm sự hoàn thiện, xông pha giảng thuyết, chuyên cần học hành, sốt sắng cầu nguyện và suy gẫm.”[6]
Vẻ đẹp của Chúa cũng khiến Thánh Au-gus-ti-nô, qua kinh nghiệm sâu xa về sự hoán cải từ một tội nhân trở thành thánh nhân, đã thốt lên từ đáy lòng: “Lạy Chúa là vẻ Đẹp vừa rất xa xưa vừa hằng mới mẻ, con đã yêu mến Chúa quá muộn!”[7] Kinh nghiệm đó giúp thánh nhân từ bỏ tất cả để chỉ yêu mến, phụng sự một mình Thiên Chúa và trở nên một vị thánh vĩ đại.
Đối với chị em Đa Mình Tam Hiệp, nhờ đặt nền tảng trong tương quan đặc biệt với Chúa Giê-su, chị em có thể từ bỏ mọi sự và bắt chước cách sống của Người cách gần kề.[8] Nói cách khác, dung nhan tỏa rạng của Đức Giê-su trên đỉnh núi được tái hiện nơi từng trang Tin Mừng chị em suy gẫm mỗi ngày đem lại cho chị em kinh nghiệm về niềm hạnh phúc lớn lao khi được ở kề bên Chúa. Nhờ đó, chị em có thể can đảm và trung tín với Người trọn đời. Chị em chọn cắm lều đời mình nơi Hội dòng Đa Minh Tam Hiệp, cùng nhau chiêm ngắm vinh quang Thiên Chúa qua đời sống Phụng vụ, tìm hiểu về Thiên Chúa qua học hành, thực thi đức ái qua đời sống cộng đoàn và thi hành sứ vụ nói về Chúa cho mọi người như Đức Thánh Cha Phanxico từng chia sẻ rằng: “Vẻ đẹp của Chúa Giê-su không làm cho các môn đệ xa rời thực tế cuộc sống nhưng ban cho họ sức mạnh để theo Người đến tận Giêrusalem, cho đến tận thập giá.”[9] Điều này giúp chị em có thể nhận ra vẻ đẹp của Chúa thể hiện qua từng người, từng hoàn cảnh mà chị em gặp gỡ để yêu mến và phục vụ mọi người với trái tim yêu thương.
Rao giảng về Đấng Toàn Mỹ
Được Thiên Chúa đụng chạm và biến đổi tâm hồn, chị em cảm nghiệm được niềm vui và sự bình an trong Chúa nên muốn rao giảng về Chúa cho mọi người. Hay nói khác đi, với chiều kích chiêm niệm và hoạt động của đời tu Đa Minh, sau khi “nói với Chúa,” họ muốn “nói về Chúa” cho anh chị em mình. Đức Thánh Cha Phan-xi-cô từng nói “Niềm vui của Tin Mừng đổ đầy trái tim và cuộc sống của những ai gặp Chúa Giêsu”[10] và thôi thúc họ dấn thân lên đường đến với mọi người. Hơn ai hết, người thánh hiến phải cháy lửa yêu mến Chúa và sẵn sàng ra đi làm chứng cho tình yêu Chúa giữa lòng thế giới. Đó cũng là sứ mạng của các nữ tu Đa Minh Tam Hiệp.
Cũng trong niềm thao thức này, nhân dịp kỷ niệm 25 năm thánh Giáo hoàng Gioan Phao lô II ban hành Tông huấn Đời sống thánh hiến, Đức Hồng y João Braz de Aviz, Tổng trưởng Bộ Tu sĩ khuyến khích rằng việc nhận biết Chúa Giê-su là Đấng toàn mỹ càng thôi thúc người tu sĩ làm chứng cho sự thiện mỹ của Thiên Chúa, vì hơn bao giờ hết, “Trong một thế giới có nguy cơ chìm vào sự tàn bạo đáng lo ngại, via pulchritudinis (con đường của vẻ đẹp) dường như là cách duy nhất để đi đến sự thật hoặc làm cho nó trở nên đáng tin cậy và hấp dẫn.”[11]
Tóm lại, đời sống thánh hiến là hành trình cộng tác với ơn Chúa để được biến đổi trở nên “đồng hình đồng dạng” với Người mỗi ngày một hơn. Nhờ nên giống Đức Ki-tô, chị em Đa Minh Tam Hiệp sẽ trở nên “đẹp hơn” trước mặt Thiên Chúa và mọi người. Đặc biệt, bằng cách ở lại với Chúa Kitô qua đời sống chiêm niệm, chị em “học cách nhận ra trên khuôn mặt của Người vẻ đẹp rực rỡ của tình yêu mà Người đã trao ban cho chúng ta, ngay cả khi tình yêu đó mang dấu thập giá”.[12] Từ kinh nghiệm được sống với Chúa, chị em sẽ sẵn sàng ra đi rao giảng Lời cho mọi người, trở nên men nên muối ướp trần gian bằng vẻ đẹp của Tin Mừng là vẻ đẹp của Tình Yêu Đức Ki-tô – Đấng Toàn Mỹ.
[1] GLHTCG, 41.
[2] GLHTCG, 27.
[3] Tông huấn Đời Sống Thánh Hiến, Vita Consecrata, 30.
[4] Tông huấn Đời sống Thánh hiến, Vita Consecrata, số 35.
[5] x. GLHTCG, 2727.
[6] Bài đọc 2, Anh Em Đừng Quên Những Điều Đã Khấn, Kinh Sách ngày lễ Các Thánh Dòng Thuyết Giáo.
[7] Bài đọc 2, Kinh Sách ngày 28 tháng 8, trích sách Những Lời Tuyên Xưng của thánh Âu Tinh, Giám mục.
[8] x. Tông huấn Đời sống Thánh hiến, Vita Consecrata, 14.
[9] Francis, Look for the beauty of Jesus’ transfiguration in everyday life, by Tyler Arnold
Washington, D.C. Newsroom, Mar 5, 2023, from
https://www.catholicnewsagency.com/news/253797/pope-francis-angelus-jesus-beauty-transfiguration
[10] Francis, Evangelii Gaudium, 1.
[11] Hồng Thủy, Tu Sĩ Là Chứng Tá Sự Thiện Mỹ Của Thiên Chúa,
https://www.vaticannews.va/vi/vatican-city/news/2021-03/joao-braz-de-aviz-tu-si-chung-ta-thien-my-cua-thien-chua.html.
[12] Ibid.
