Bài 2: GIAO ƯỚC
(Tiết 1)
Phần học viên: Thủ bản “Dẫn vào Kinh Thánh” của GP.Xuân Lộc.
Soạn theo: “Hiến chế Mạc Khải” (Cđ Vaticano II), “Kinh Thánh Cựu Ước & Tân Ước” do nhóm Phiên dịch các Giờ Kinh Phụng Vụ, “Chương trình Gíao lý phổ thông” (GP. Nha Trang), “Hướng dẫn đọc Cựu Ước & Tân Ước” của Entienne Charpentier – và một số tài liệu khác…
Khi sử dụng: xin nghiên cứu và sửa chữa thích hợp để việc học hỏi Kinh Thánh đem lại lợi ích thiết thực hơn.
Nt. Têrêsa Nguyễn Thị Phượng
Hội Dòng Đa Minh Tam Hiệp
I. ỔN ĐỊNH:
1. Thánh hoá: Dấu Thánh giá
2. Ôn bài cũ:
3. Dẫn vào bài mới : Ngày nay, các em nghe nhiều đến vấn đề bang giao giữa quốc gia. Cả hai bên đều thỏa thuận và ký kết. Và hôm nay chúng ta học hỏi về Giao Ước của Thiên Chúa. Nhưng giao ước trong Kinh Thánh thì khác hẳn – đó là Giao ước của chính Thiên Chúa thiết lập với dân Ngài. Thiên Chúa đi bước trước để ràng buộc con người với Thiên Chúa. (mời các em đứng, chúng ta cùng lắng nghe Lời Chúa)
II. CÔNG BỐ LỜI CHÚA: Dt 8:8-12
(Thinh lặng – Gợi ý):
Các em thân mến,
Chúng ta vừa nghe Lời Chúa khiển trách Israel, vì họ không trung thành với Giao ước của Chúa. Xin Chúa ghi khắc vào tâm khảm chúng ta lề luật của Chúa, để chúng ta được làm Dân của Chúa, thuộc về gia đình Thiên Chúa.
(Thinh lặng – mời các em ngồi)
III. DIỄN GIẢNG:
1. Những hình thức giao ước trong Kinh Thánh:
- Với toàn thể loài người: Giao ước với Noe sau cơn lụt đại Hồng thủy
Thiên Chúa phán với ông Nô-ê: “Đây là dấu hiệu giao ước Ta đặt giữa Ta với các ngươi, và với mọi sinh vật ở với các ngươi, cho đến muôn thế hệ mai sau: … Khi Ta cho mây kéo đến trên mặt đất và cây cung xuất hiện trong mây, Ta sẽ nhớ lại giao ước giữa Ta với các ngươi… nước sẽ không còn trở thành hồng thuỷ để tiêu diệt mọi xác phàm nữa..” (St 9:9-17)
- Với một người:
Với Áp-ram như sau: “Ta ban cho dòng dõi ngươi đất này,từ sông Ai-cập đến Sông Cả, tức sông Êu-phơ-rát” (St 15:18-18). Khi Áp-ram 90 tuổi Chúa lại giao ước với ông và hứa cho con cháu ông gia tăng…. Biểu hiện cho giao ước này, Chúa đổi tên ông từ Ap-ram tha Ab-ra-ham (cha của số đông) – con cháu phải giữ luật cắt bì (St 17,1-22)
Với Đavit: “Ta đã giao ước với người Ta tuyển chọn, đã thề cùng Đa-vít, nghĩa bộc Ta, rằng: dòng dõi ngươi, Ta thiết lập cho đến ngàn đời, ngai vàng ngươi, Ta xây dựng qua muôn thế hệ.” (Tv 89:4-5
- Với dân tộc (Israel):
Chúa nói với Mô-sê: “Vậy giờ đây, nếu các ngươi thực sự nghe tiếng Ta và giữ giao ước của Ta, thì giữa hết mọi dân, các ngươi sẽ là sở hữu riêng của Ta. Vì toàn cõi đất đều là của Ta. Ta sẽ coi các ngươi là một vương quốc tư tế, một dân thánh. Đó là những lời ngươi sẽ nói với con cái Ít-ra-en.” (Xh 19:5-6)
2. Giao ước ký kết bằng hy lễ:
- Sách Sáng thế mô tả một quang cảnh huyền bí: Thiên Chúa giao ước với Ap-ram theo đúng phong tục đương thời: Ap-ram đã kiếm một con bò cái ba tuổi, một con dê cái ba tuổi, một con cừu đực ba tuổi, một chim gáy và một bồ câu non, xẻ đôi ra, và đặt nửa này đối diện với nửa kia; còn chim thì ông không xẻ…”. Ông đi ngang qua những con vật xẻ đôi đó để cam kết rằng mình cũng sẽ bị số phận như thế nếu phá vỡ giao ước… Khi mặt trời đã lặn và màn đêm bao phủ, thì bỗng có một lò nghi ngút khói và một ngọn đuốc cháy rực đi qua giữa các con vật đã bị xẻ đôi. Hôm đó, Đức Chúa lập giao ước với ông Ap-ram (St 15:9-18)
- Thiên Chúa ban cho Ap-ram một dấu chỉ thấy được của giao ước là dấu cắt bì: “Giao ước của Ta ghi dấu trên xác thịt các ngươi, sẽ thành giao ước vĩnh cửu”. … Sau khi sinh ông I-xa-ác được tám ngày, Ap-ram-ham làm phép cắt bì cho con; ông I-xa-ác cũng làm như thế cho ông Gia-cóp, và ông Gia-cóp đã làm như thế cho mười hai tổ phụ (Cv 7:8).
- Môsê đã ký kết giao ước tại chân núi Sinai: Môsê cho dựng lên 12 trụ đá, thay thế cho 12 chi tộc và một bàn thờ để tế lễ. Ông dâng các hy tế , đổ một ít máu trên bàn thờ và rảy máu trên dân để đánh dấu sự hiệp nhất nối kết Giavê và Israel. Mô-sê nói: “Đây là máu giao ước Đức Chúa đã lập với anh em, dựa trên những lời này.” – Và dân chúng long trọng cam kết tuân giữ các điều khoản của Giao ước. Trong nghi lễ này máu giao ước giữ một vai trò chính yếu (Xh 24: 3-9…) (Máu là biểu tượng sự sống – Giao Ước bằng máu nghĩa là ai phản bội Giao ước sẽ chuốc lấy cái chết.
3. Nội dung giao ước:
Thiên Chúa: Người đi bước trước, gọi mời, yêu thương, luôn trung thành… cứu chuộc và ban sự sống con người (Dt 8,10-12). Chính Thiên Chúa hoàn toàn tự do quyết định và đưa ra các điều kiện, và cũng chỉ duy Thiên Chúa mới là Đấng bảo đảm minh ước đã ký kết. Phần con người là tôn thờ Thiên Chúa độc nhất, và tuân theo các lề luật Người ban hành
4. Thực hiện giao ước:
Lịch sử Israel cho thấy Dân Do Thái bất trung, luôn nổi loạn, chống đối, cụ thể trong hành trình sa mạc và những thời gian tiếp nối… Nhưng Thiên Chúa không nỡ ruồng bỏ. Ngài không dập tắt tim đèn còn bốc khói… Vì thế Ngài đã sai các ngôn sứ đến giáo dục dân Ngài… Khi hậu duệ của Ap-ra-ham cứ tiếp tục đoạn giao minh ước thì chính TC, trong Đức Giêsu Kitô, sẽ đến thay thế cho phía bất trung và đền tội thay cho kẻ bội tín, vì Chúa là Thiên Chúa của yêu thương, Ngài nhẫn nại, trung thành, giàu lòng từ bi và ơn tha thứ, luôn chờ đợi để ban ơn cứu độ, vì ý định của Thiên Chúa là mọi người được cứu rỗi.
5. Cầu nguyện: (mời các em đứng)
Lạy Chúa, Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường cho con đi. Xin cho chúng con lòng khiêm tốn đủ để lắng nghe Lời Chúa, mà biết tuân giữ Giáo Ước của Chúa với loài người chúng con. Chúng con biết rằng: Chúa luôn trung thành và giữ lời đã hứa, ma ban ơn cứu độ cho những ai trung tín giữ luật Chúa. Xin cho tuổi trẻ chúng con biết tìm lẽ sống đời mình ở nơi Chúa, để chúng con được sống và sống dồi dào. Amen. (Chúng ta cùng tĩnh lặng giây lát và cầu nguyện riêng với Chúa)
IV. SỐNG LỜI CHÚA:
1. Bài học: theo sách thủ bản
2. Gợi ý thực hành: Chúng ta đừng cứng lòng như Israel xưa, nhưng hãy trung thành lắng nghe Lời Chúa, để biết trung thành sống theo Luật Chúa, như thế cuộc sống của chúng ta sẽ tốt đẹp hơn, vì ai sống theo Lời Chúa, không phải đi trong tối tăm. Các em cứ tin chắc điều đó, vì Chúa là Đấng trung thành.
3. Kết: Kinh Sáng Danh + Dấu Thánh giá
