Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
Bài Thương Khó Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, theo Thánh Matthêu (27,11-54, bài ngắn)
Khi ấy, Chúa Giêsu đứng trước tổng trấn Philatô, và quan hỏi Người rằng: “Ông có phải là Vua dân Do-thái không?”
Chúa Giêsu đáp: “Ông nói đúng!”
Nhưng khi các thượng tế và kỳ lão tố cáo Người thì Người không trả lời chi cả. Bấy giờ Philatô bảo Người: “Ông không nghe thấy tất cả những điều họ tố cáo ông sao?”
Chúa Giêsu cũng không đáp lại về một điều nào, khiến quan tổng trấn hết sức ngạc nhiên. Vào mỗi dịp lễ trọng, quan tổng trấn có thói quen phóng thích cho dân một người tù tuỳ ý họ xin. Lúc ấy có một phạm nhân nổi tiếng tên là Baraba. Vậy Philatô nói với dân chúng đã tụ tập lại đó rằng: “Các ngươi muốn ta phóng thích ai, Baraba hay Giêsu mà người ta vẫn gọi là Kitô?”
Quan biết rõ chỉ vì ghen ghét mà chúng đã nộp Người. Vậy trong khi quan ngồi xét xử, bà vợ sai người nói cùng quan rằng: “Xin ông đừng can thiệp gì đến vụ người công chính ấy, vì hôm nay trong một giấc chiêm bao, tôi đã phải đau khổ rất nhiều vì người ấy”.
Nhưng các thượng tế và kỳ lão xúi giục dân xin tha Baraba và giết Chúa Giêsu. Quan lại lên tiếng hỏi họ: “Trong hai người đó các ngươi muốn ta phóng thích ai?” Họ thưa: “Baraba!” Quan lại lên tiếng hỏi họ: “Vậy đối với Giêsu gọi là Kitô, ta phải làm gì?” Họ đồng thanh đáp: “Ðóng đinh nó đi!” Quan lại hỏi: “Nhưng người này đã làm gì nên tội?” Chúng càng la to: “Ðóng đinh nó đi!”
Bấy giờ Philatô thấy mất công, lại thêm náo động, nên ông lấy nước rửa tay trước mặt dân chúng và nói: “Ta vô can về máu người công chính này, mặc kệ các ngươi”. Toàn dân đáp: “Hãy để cho máu nó đổ trên chúng tôi và trên con cái chúng tôi”. Bấy giờ quan phóng thích Baraba cho họ, còn Chúa Giêsu thì trao cho họ đánh đòn, rồi đem đi đóng đinh vào thập giá.
Bấy giờ lính tổng trấn liền điệu Chúa Giêsu vào trong công đường và tập họp cả cơ đội lại chung quanh Người. Họ lột áo Người ra, khoác cho Người một áo choàng đỏ, rồi quấn một vòng gai đặt trên đầu Người và trao vào tay mặt Người một cây sậy, họ quỳ gối trước mặt Người mà nhạo báng rằng: “Tâu vua dân Do-thái!” Ðoạn họ khạc nhổ vào Người và lấy cây sậy đập trên đầu Người. Khi đã chế nhạo Người xong, họ lột áo choàng đỏ ra, mặc y phục cũ lại cho Người và điệu Người đi đóng đinh vào thập giá. Lúc đi ra, họ gặp một người thành Xyrênê tên là Simon, liền bắt ông vác đỡ thánh giá cho Người.
Họ đi đến một nơi gọi là Golgotha, nghĩa là Núi Sọ. Họ cho Người uống rượu hoà với mật đắng, Người chỉ nếm qua nhưng không muốn uống. Khi đã đóng đinh Người trên thập giá rồi, họ rút thăm chia nhau áo Người, để ứng nghiệm lời tiên tri rằng: “Chúng đã chia nhau áo Ta, còn áo ngoài của Ta, chúng đã bắt thăm”. Rồi họ ngồi lại canh Người. Họ cũng đặt trên đầu Người bản án viết như sau: Người này là Giêsu, vua dân Do-thái. Lúc ấy, cùng với Người, họ đóng đinh hai tên trộm cướp, một tên bên hữu, một tên bên tả.
Những người đi ngang qua, lắc đầu chế diễu Người và nói: “Kìa, ngươi là kẻ phá đền thờ và xây cất lại trong ba ngày, hãy tự cứu mình đi, nếu là Con Thiên Chúa, thì hãy xuống khỏi thập giá đi!” Các thượng tế cùng luật sĩ và kỳ lão cũng chế nhạo Người rằng: “Nó đã cứu được kẻ khác mà không cứu nổi chính mình! Nếu nó là vua dân Do-thái, thì bây giờ hãy xuống khỏi thập giá đi để chúng ta sẽ tin nó. Nó đã trông cậy Thiên Chúa, nếu Ngài thương nó thì bây giờ Ngài hãy cứu nó, vì nó nói: “Ta là Con Thiên Chúa!”
Cả những tên cướp bị đóng đinh trên thập giá với Người cũng nhục mạ Người như thế. Từ giờ thứ sáu đến giờ thứ chín, khắp cả xứ đều tối tăm mù mịt. Vào khoảng giờ thứ chín thì Chúa Giêsu kêu lớn tiếng: “Eli, Eli, lema sabachtani!” Nghĩa là: “Lạy Chúa con, lạy Chúa con! sao Chúa bỏ con!”
Có mấy người đứng đó nghe vậy nói rằng: “Nó gọi tiên tri Elia”. Lập tức một người trong bọn chạy đi lấy một miếng bọt biển, nhúng đầy dấm và cuốn vào đầu cây sậy và đưa lên cho Người uống. Nhưng có kẻ lại bảo: “Hãy chờ xem Elia có đến cứu nó không?” Ðoạn Chúa Giêsu lại kêu lên lớn tiếng và trút hơi thở.
(Thinh lặng trong giây lát)
Bỗng nhiên màn đền thờ xé ra làm đôi từ trên xuống dưới, đất chuyển động, đá nứt ra. Các mồ mả mở tung và xác của nhiều vị thánh đã qua đời được sống lại. Và sau khi Chúa sống lại, họ ra khỏi mồ, vào thành thánh và hiện ra cùng nhiều người. Còn viên sĩ quan và những kẻ cùng ông canh giữ Chúa Giêsu, thấy đất chuyển động và các sự xảy ra, thì thất kinh sợ hãi và nói: “Ðúng người này là Con Thiên Chúa”.
***
Phụng vụ Chúa nhật hôm nay cử hành hai sự kiện có thể nói trái ngược nhau: Chúa Giêsu tiến vào thành Giêrusalem cách long trọng và Cuộc Thương Khó của Người. Thực ra, đây là hai khía cạnh của cùng một mặc khải, được hoàn tất trọn vẹn nơi Đức Giêsu: một Thiên Chúa vinh quang cũng chính là một Thiên Chúa chịu sỉ nhục; Thiên Chúa của sự sống lại là Đấng chấp nhận chịu chết; Thiên Chúa toàn năng cũng chính là Thiên Chúa của tình yêu. Và Người đã yêu đến cùng!
Việc đám đông tung hô Đức Giêsu như một vị vua khải hoàn tiến vào thành Giêrusalem cho thấy, lời các ngôn sứ loan báo về Đấng Mêsia đều được ứng nghiệm nơi Người. Đức Giêsu thành Nazareth chính là Đấng Mêsia, là Đấng Cứu độ, Người là con vua Đavít, Đấng ngự đến nhân danh Chúa. Nhưng song song đó, các ngôn sứ cũng đã loan báo về một dung mạo khác của Đấng Mêsia, đó là dung mạo của Người Tôi Tớ đau khổ, Người Tôi Trung của Thiên Chúa, là con chiên hiền lành bị đem đi hiến tế mà chúng ta thấy trong bài Thương Khó.
Có thể nói, phụng vụ Lời Chúa hôm nay cho chúng ta một cái nhìn trọn vẹn về Thiên Chúa và về con người. Một Thiên Chúa quyền năng đã chọn mặc lấy thân phận con người, sống âm thầm và đi con đường khiêm hạ để có thể chạm đến mọi phận người. Nơi Chúa Giêsu, Thiên Chúa đã trao ban tất cả tình yêu của Người cho nhân loại. Chúa Giêsu đã vác thập giá thay cho tất cả những ai đang bị đè bẹp dưới sức nặng thập giá của tội lỗi, bất công, đau khổ, cô đơn, bị khinh khi, loại trừ,… Người chấp nhận cái chết để tiêu diệt sự chết và mở ra con đường đi đến sự sống cho nhân loại.
Nhưng về phía con người thì sao? Chúng ta thấy rằng mình dễ dàng tung hô Chúa là Vua, ca ngợi Chúa không ngừng và sẵn sàng phục vụ Chúa. Nhưng đó là trong những hoàn cảnh thuận lợi, khi mọi sự trong cuộc sống đều suôn sẻ, khi chúng ta thấy Chúa đáp lại lời cầu xin của chúng ta. Còn khi nghịch cảnh xảy ra, chúng ta không ngại quay lưng lại với Người, phỉ báng, chối bỏ, thách thức và thậm chí đóng đinh Người.
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta hãy đi vào thinh lặng của cõi lòng, để ở đó chúng ta chiêm ngắm con đường tình yêu khiêm hạ và tự hiến của Chúa Giêsu, được cùng Người bước vào con đường tình yêu, nhờ đó chúng ta cũng được bước vào sự sống mới, như Lời nguyện Nhập lễ của Chúa nhật Lễ Lá mà chúng ta dâng lên Chúa hôm nay: “Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, Chúa đã muốn cho Đấng cứu chuộc loài người phải sống kiếp phàm nhân và chịu khổ hình thập giá để nêu gương khiêm nhường cho thiên hạ noi theo. Xin cho chúng con biết đón nhận bài học Người để lại trong cuộc thương khó, và được thông phần vinh quang phục sinh với Người. Người là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến thuở muôn đời. Amen.”
