Sống thách đố của Công Đồng Vatican II

0

 Một trong những văn kiện cuối cùng của Vatican II là Hiến Chế Mục Vụ Giáo Hội trong Thế Giới Ngày Nay (Gaudium et Spes). Tương tự như nhiều văn kiện Công Đồng khác, Gaudium et Spes (Vui Mừng và Hy Vọng) dẫn Giáo Hội đi trên con đường mới. Đây là lần đầu tiên mà các Nghị Phụ đã nói trực tiếp với dân chúng thế giới chứ không chỉ nói với nhau hay nói với những giáo dân Công Giáo. Vì thế, trong bài viết này, chúng ta muốn nhìn vào Hiến Chế Vui Mừng và Hy Vọng để nhận ra sứ điệp của Giáo Hội đối với thế giới là gì và sứ điệp của Giáo Hội đối với tất cả chúng ta là gì.

Một Giáo Hội Rộng Lớn

Hiến Chế Vui Mừng và Hy Vọng đánh dấu một sự thay đổi ấn tượng, sự thay đổi mà các Nghị Phụ Công Đồng đã đưa ra trong những lời đầu tiên của văn kiện:

Niềm vui và hy vọng, nỗi buồn và sự lo lắng của con người thời đại này, đặc biệt những người nghèo hoặc những người sống trong những hoàn cảnh đau buồn, đây là niềm vui và hy vọng, nỗi buồn và sự lo lắng của những người bước theo Đức Kitô. … (số 1).

Đáp lại mệnh lệnh của Đức Giêsu để rao giảng Tin Mừng cho mọi thụ tạo, các Nghị Phụ Công Đồng giơ tay ra với mọi người, với mọi nền văn hóa và từ mọi bước đường cuộc sống. Các ngài đã thực hiện điều đó thật rõ ràng để Giáo Hội trở nên tốt hơn về thể chế, phẩm chất, và phụng vụ của mình. Giáo Hội là một phần của thế giới. Hàng ngày, Giáo Hội được tiếp tục bởi những người nam nữ là những người luôn dấn thân vào những công việc thường ngày của tất cả mọi người, chứ không chỉ với những người chia sẻ cùng một niềm tin với họ.

Mọi sự kiện xảy ra cho Giáo Hội. Mọi vấn đề từ khoa học và kỹ thuật tới nghệ thuật và kinh tế cũng như cuộc sống gia đình là quan trọng. Tất cả điều đó đóng một vai trò trong thế giới được Thiên Chúa yêu thương sâu sắc, một thế giới mà Con của Người đã chết để cứu chuộc.

Với hồng ân này, với quan điểm nhìn xa hơn, các Nghị Phụ Công Đồng rõ ràng muốn Giáo Hội không chỉ rao giảng nhưng còn phục vụ thế giới. Các ngài muốn trao ban cho mọi người “sự cộng tác thành thực của Giáo Hội hầu thiết lập một tình huynh đệ đại đồng phù hợp với thiên chức ấy” (số 3). Và vì thế, các ngài đã ban hành một văn kiện như phương tiện nâng thế giới lên, mời gọi mọi người đón nhận ánh sáng và ân sủng của Chúa.

Một Tác Dụng Lôi Kéo

Trong văn kiện, các Nghị Phụ đưa ra con số nghiêm trọng của những thách đố xảy ra trong thế giới ngày nay: “tất cả những gì đi ngược với chính sự sống, như giết người dưới bất cứ hình thức nào: diệt chủng, phá thai, giết chết cách êm dịu, hoặc tự tử trực tiếp; tất cả những gì xâm phạm sự toàn vẹn của con người, như cắt bỏ một phần thân xác, hành hạ thân xác hoặc tâm trí, làm áp lực tâm lý; tất cả những gì xúc phạm đến nhân phẩm, như những cảnh sống thấp kém dưới mức độ phải có của con người, giam cầm vô cớ, lưu đày, nô lệ, mãi dâm, buôn bán phụ nữ và trẻ con; kể cả những tình trạng làm việc nhục nhã khiến cho công nhân hoàn toàn trở thành dụng cụ cho lợi lộc, chứ không được coi như con người tự do và có trách nhiệm: tất cả những điều nói trên và những điều tương tự đều thực sự ô nhục. Và trong khi làm thối nát nền văn minh nhân loại, thì tất cả những điều trên lại càng bôi nhọ chính những kẻ chủ động hơn là bôi nhọ những kẻ phải chịu sự nhục mạ, đồng thời cũng xúc phạm nặng nề đến danh dự của Ðấng Tạo Hóa” (Hiến Chế Vui Mừng và Hy Vọng, số 27). Nhưng hơn cả là sự ảnh hưởng tới những quyền lực này qua việc đưa ra những lời kết án mạnh mẽ từ trong các bức tường của Giáo Hội, các ngài đã chọn một phương pháp khác. Các ngài miêu tả một tác dụng lôi kéo mà Giáo Hội đã được mời gọi để có được trên thế giới.

Bằng việc làm chứng cho “sự chữa lành và tác động nâng cao đạo đức” của Tin Mừng, Giáo Hội cho mọi người thấy phẩm giá thật của họ trong Đức Kitô (số 40). Và khi con người cảm thấy được Chúa nâng lên, họ đối xử với người khác với sự kính trọng và lòng tự trọng. Cách họ đối xử với gia đình họ, đồng nghiệp của họ và hàng xóm của họ thay đổi khi họ được lôi kéo đến gần Chúa hơn. Toàn thế giới đã được thay đổi từ những lời nói và nhân chứng của Giáo Hội. Khi các Nghị Phụ đưa văn kiện này ra, vai trò của Giáo Hội không chỉ “thông truyền đời sống thánh thiện” nhưng ánh sáng phản chiếu của cuộc sống đó tỏa ra trên toàn trái đất. 

Trong Việc Phục Vụ của Xã Hội

Các Nghị Phụ Công Đồng nhận ra rằng điểm này trong lịch sử cho các ngài một cơ hội để chiếu tỏa ánh sáng của Tin Mừng “trên toàn cõi đất”. Trong  nhiều thế  kỷ đã qua, nhiều vị giáo hoàng và giám mục là những nhà lãnh đạo chính trị và môi giới quyền năng. Các cuộc chiến tranh đã bắt đầu vì lợi ích của Giáo Hội. Các khối đồng minh chính trị giả mạo. Các Vua đã được tuyển chọn hoặc bị hạ bệ đều do sắc lệnh của giáo hoàng. Nhưng tất cả những điều đó đã kết thúc khi những lời tuyên bố của đức giáo hoàng đã bị hủy bỏ vào thế kỷ XIX.

Các Nghị Phụ của Vatican II thấy rằng sự mất mát về quyền lực chính trị này như là một phúc lành thực sự. Các ngài không còn phải mang ơn bất kỳ một chính phủ nào hay bị giới hạn bởi những vấn đề chính trị. Ngày nay, các ngài đã có thể đến với tất cả mọi dân tộc mà không quan tâm đến bối cảnh chính trị. Vì thế, với lòng biết ơn, các ngài tuyên bố rằng sứ vụ của Giáo Hội không chỉ là một trong các vấn đề chính trị hay kinh tế (số 42).

Cái nhìn này về vai trò mới của Giáo Hội trong thế giới đặt vào giáo dân. Sau tất cả, giáo dân chính là những thành viên của Giáo Hội tham gia vào thế giới mỗi ngày. Họ là những người đã tiếp xúc với nhiều người có thể không bao giờ bước vào nhà thờ hay đọc thông điệp của đức giáo hoàng. Vì thế, giáo dân là mỗi người và mọi người trong chúng ta, là những người được mời gọi trở thành các tác nhân của sự hiệp nhất, hòa giải, và bình an trong thế giới này. Đó là một lời mời gọi đối xử với tất cả mọi người với sự kính trọng và lòng tự  trọng, không màng tới những lý lẽ chính trị và tình trạng kinh tế của họ. Và trong Năm Đức Tin này, là một lời mời gọi sống niềm tin của chúng ta, chia sẻ đức tin và tình yêu của chúng ta với lòng khiêm tốn, sự nhận thức mình tội lỗi.

Thách Đố Của Vatican II

Năm này qua năm kia, thế giới chúng ta phát triển gây nhiều sóng gió hơn. Những đảng viên đảng bảo thủ nghi ngờ các đảng viên đảng tự do, đảng viên tự do cảnh giác với đảng viên bảo thủ. Sự cách biệt giữa người giàu và người nghèo tiếp tục mở rộng. Các giáo phái Kitô vẫn còn chia rẽ rất nghiêm trọng. Thậm chí trong Giáo Hội chúng ta, có những người tự cho mình là “những Kitô hữu đích thực”, tương phản với những người từ chối với tên gọi này.

Điều đó đang lôi cuốn mọi người nhận biết chính bản thân mình để hòa nhập vào trong một lối suy nghĩ bất đồng. Nhưng đây không là cách của Tin Mừng. Cách của Tin Mừng là cách của phục vụ và yêu thương. Đó là cách của Đức Giêsu, là Đấng đã hy sinh mạng sống của Ngài vì mọi người. Như Ngài đã nói qua các Nghị Phụ của Vatican II, giờ đây, Thần Khí muốn sai mỗi người trong chúng ta đi vào thế giới, để sẵn sàng nâng dậy những ai đang đau khổ hoặc những bằng cách nào đó đã bị cách ly ra khỏi nhịp điệu xã hội. Ngài muốn chúng ta chiếu tỏa ánh Sáng Tin Mừng trong gia đình chúng ta, khi làm việc và trong các cộng đoàn của chúng ta.

Trong lời mời gọi phục vụ này, chúng ta không thể chỉ cố gắng nhìn vào con người qua lăng kính của kinh tế hay chính trị hoặc tôn giáo hoặc ý thức hệ. Chúng ta không thể cố gắng giảm bớt con người với những ý kiến của họ, bởi vì như thế là đã tước đoạt nơi họ phẩm chất là những người con yêu  dấu của Thiên Chúa.

Đây là thách đố của Hiến Chế Vui Mừng và Hy Vọng – và của toàn Công Đồng Vatican. Đó là một thách đố đặt chúng ta vào trong việc phục vụ thế giới đang bị thương tích và chia rẽ . Đây là một thách đố để nhận ra Đức Giêsu “trong tất cả mọi người không phân biệt nam nữ… và yêu mến Ngài thực sự cả trong lời nói và việc làm”. Thiên Chúa muốn chúng ta hiến dâng cho mọi người “mầu nhiệm tình yêu của Cha Trên Trời” để “mọi người trên khắp địa cầu sẽ thấy nẩy sinh một niềm hy vọng mãnh liệt, đó là ân huệ của Chúa Thánh Thần, để sau cùng được hưởng hòa bình và hạnh phúc tuyệt vời trong quê hương rạng ngời vinh quang Chúa”  (số 93).

Thay Đổi Thế Giới

Đức Giêsu hứa: “Bất cứ ai tin vào Ta thì sẽ làm được những công việc Tôi làm, và còn làm được những việc lớn lao hơn nữa”” (Ga 14,12. Những “công việc lớn lao hơn” này có thể tràn đầy trên chúng ta  khi chúng ta đem Tin Mừng vào trong thế giới và áp dụng nó vào trong mọi lãnh vực của cuộc sống chúng ta. Bằng tình yêu của chúng ta đối với Đức Giêsu và với toàn thể gia đình nhân loại, chúng ta có thể thay đổi thế giới!

Sr. Maria Ngô Liên, OP

Chuyển ngữ từ The Word Among Us, tháng 10/2012.

Comments are closed.