Sr. Maria Trần Thị Vân, OP
Quá trình hình thành và phát triển luôn gắn liền với sự đổi mới và mang đến những thay đổi tích cực. Dù lớn lao hay nhỏ bé, sự thay đổi đều có vai trò quan trọng trong hành trình hoàn thiện của cá nhân hay tập thể. Dĩ nhiên, sự đổi mới ấy đòi hỏi sự dung hoà giữa cái cũ và cái mới, giữa từng thành viên và cộng đoàn, giữa đời sống vật chất và tinh thần, giữa kinh nghiệm và thực tế… sao cho phù hợp với hoàn cảnh hiện tại của Hội dòng. Hình ảnh “rượu mới – bầu da mới” mà Chúa Giêsu đã dạy trong Tin Mừng và được cả ba Thánh sử Mathêu, Maccô và Luca nhắc đến (Mt 9,17; Mc 2,22; Lc 5,37): chính là một lời nhắc nhở sâu sắc:“Rượu mới thì phải đổ vào bầu da mới”. Nhân dịp kỷ niệm 75 năm thành lập Hội dòng, xin được mượn hình ảnh ấy để gửi gắm chút tâm tình đơn sơ của người con nhỏ. Đây cũng là dịp nhìn lại và tạ ơn muôn vàn công trình Chúa đã, đang và sẽ hoàn tất nơi Hội dòng trong suốt dọc dài lịch sử 75 năm và sẽ còn tiếp tục trong tương lai.
1. Ý nghĩa biểu tượng “rượu” và “bầu da”
Trong trích đoạn Tin Mừng Mc 2,18 – 22, Chúa Giêsu nói với các môn đệ về việc ăn chay của người Pharisêu:“không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ. Nếu đổ, rượu mới sẽ làm nứt bầu da cũ, rượu sẽ chảy ra và bầu da cũng hư. Người ta đổ rượu mới vào bầu da mới” (C22). Trong bối cảnh ấy, rượu tượng trưng cho lề luật mới – luật yêu thương mà Chúa Giêsu đã mang đến. Bầu da biểu thị những thực hành tôn giáo lỗi thời, hình thức không mang lại lợi ích thiết thực cho đời sống con người. Qua đó, Chúa Giêsu mời gọi các Môn đệ phải đổi tư tưởng và cách sống để thích ứng với những điều mới mẻ, đón nhận sự sống mới và ân sủng Thiên Chúa ban.
Ngày nay, giữa một thế giới thay đổi nhanh chóng bởi công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chủ nghĩa tiêu thụ, “bầu da” xã hội đã đổi khác. Để “rượu” tinh thần của những nữ tu Đa Minh Tam Hiệp vẫn giữ được bản chất nhưng cũng có thể thích ứng với “bầu da” của xã hội hiện đại, chúng ta cần không ngừng canh tân và làm mới chính mình.
Tạ ơn Chúa suốt 75 năm qua Hội dòng vẫn tồn tại, phát triển và căn tính người nữ tu Đa Minh Tam Hiệp vẫn được giữ gìn trong sự kiên trì canh tân ấy.
2. Hành trình đã qua
Lịch sử của Hội dòng nữ Đa Minh Tam Hiệp được tiếp nối từ truyền thống các Nhà Mụ hay Nhà Phước (Beaterio) Đa Minh do các cha thừa sai Dòng Đa Minh thành lập năm 1715 với phép của các vị Đại diện Tông Tòa địa phận Đông Đàng Ngoài, và là Hội Dòng Chị Em Đa Minh Việt Nam thuộc địa phận gốc Bùi Chu được cải tổ năm 1951. Đến năm 1954, sau cuộc di cư vào Nam, tên gọi Hội Dòng Đa Minh Tam Hiệp được hình thành (danh xưng được gọi theo địa điểm định cư tại miền Nam), được thừa hưởng nguyên vẹn di sản lịch sử và tính cách pháp lý theo Giáo Luật[1]. Những tháng năm đầu hình thành là cả một chặng đường đầy gian khó: thiếu thốn về cơ sở vật chất, nhân lực, tài chính, phải gầy dựng đời sống tu trì trong hoàn cảnh lưu vong của biến cố di cư; lại thêm những thử thách của chiến tranh và của xã hội đương thời. Thế nhưng, “bầu da” đơn sơ thuở ban đầu ấy đã được rót đầy bằng “rượu quý” của mồ hôi, nước mắt, của sự tận tụy, hy sinh và lòng trung thành của các bậc tiền bối – những người đã sống trọn vẹn cho Đức Kitô và Hội dòng.
Nhờ đó, Hội dòng không những tồn tại, mà còn lớn mạnh, tiếp tục viết nên những trang sử mới bằng chính việc sống và truyền lại tinh thần Tin Mừng qua yêu thương và bác ái. Xin tri ân các bậc tiền nhân – những người chị đã hiến dâng tất cả cho Tin Mừng và cho Hội dòng.
3. Canh tân để thích nghi
75 năm là cột mốc quan trọng đánh dấu hành trình hình thành đã qua và đổi mới. Xã hội biến đổi từng ngày, “bầu da” của thời đại cũng trở nên hiện đại hơn, phức tạp hơn, và nhu cầu của con người cũng sâu rộng hơn. Tuy vậy, giữa sự phát triển ấy, người nghèo ngày nay không chỉ thiếu ăn, thiếu mặc, mà còn thiếu kết nối, yêu thương và sự chữa lành tinh thần. Họ dễ bị bỏ rơi, bị tổn thương, bị xem nhẹ phẩm giá. Chính thực tế này đã chạm đến trái tim của những nữ tu Đa Minh Tam Hiệp, thôi thúc chúng ta tìm cách mở rộng cánh cửa phục vụ qua nhiều hình thức: chăm sóc người già neo đơn, đón nhận trẻ mồ côi hay các em lỡ lầm, dấn thân trong giáo dục, caritas, mục vụ… Bên cạnh đó, việc học hỏi và ứng dụng truyền thông vào sứ vụ cũng giúp chúng ta phục vụ cách hữu hiệu hơn trong bối cảnh xã hội kỹ thuật số hôm nay. Tất cả các hoạt động ấy là những giọt “rượu mới” minh chứng cho tinh thần sáng tạo, lòng thương xót và sự nhiệt thành của người nữ tu Đa Minh Tam Hiệp trong sứ vụ truyền giáo của Giáo Hội.
4. Tiếp nối sứ vụ
Người nữ tu Đa Minh Tam Hiệp được mời gọi mỗi ngày làm mới mình trong tương quan với Chúa Kitô qua đời sống cầu nguyện và Thánh Thể. Chỉ khi gắn kết với Chúa, chúng ta mới có thể tạo ra những giọt “rượu” quý của hy sinh, từ bỏ và trung tín tuân giữ các lời khuyên Phúc âm, để tiếp nối sứ vụ mà các bậc tiền bối đã dày công vun đắp. Thừa hưởng công sức của thế hệ đi trước, chị em hôm nay được tiếp thêm động lực để trở nên “bầu da mới”, sẵn sàng mang “ruợu Tin Mừng” đến với mọi người chúng ta gặp gỡ. Sứ điệp Tin Mừng luôn luôn mới cho mọi thời. Khi dấn thân rao giảng Lời Chúa, căn tính Đa Minh nơi chúng ta lại càng sống động và mạnh mẽ hơn. Vì thế, hãy hân hoan lên đường, tiếp tục dấn thân phục vụ để tiếp tục mở ra những trang sử mới cho Hội dòng – những trang sử của hy vọng, của dấn thân và của tình yêu phục vụ.
75 năm là một cột mốc đáng nhớ của hành trình đã qua, nhưng cũng là khởi điểm cho một chặng đường mới. Điều thật quý giá là chúng ta bước vào hành trình ấy trong bầu khí ân sủng của “Năm Thánh Hy Vọng 2025”. Trong tâm tình của những người con đang trên đường lữ hành tìm kiếm hạnh phúc Nước Trời, ước gì ngọn lửa Hy vọng của Năm Thánh sưởi ấm tâm hồn, thôi thúc chúng ta canh tân và nhiệt thành hơn trong sứ vụ. Để mỗi người chúng ta thực sự trở nên “bầu da mới” và “rượu mới”, tiếp tục lan tỏa tình yêu của Thiên Chúa giữa lòng thế giới hôm nay.
[1] Nt. Maria Đinh Thị Sáng, tóm lược từ bản thảo Hội Dòng Đa Minh Tam Hiệp, quá trình hình thành và phát triển (từ sơ khai đến năm 2011), Tam Hiệp 2012, chương 2, phần dẫn nhập.
