Có bao nhiêu thánh Têrêsa ?

0

MỤC: GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
NGÀY SOẠN: 12-09-2016 NGÀY PHÁT: 2-10-2016
ĐỀ TÀI: Có bao nhiêu thánh Têrêsa ?
————

Kính thưa quý vị thính giả,

Trong tháng 10, có hai ngày kính thánh Teresa: ngày đầu tháng, thánh Teresa Hài đồng Giesu và ngày 15 giữa tháng, thánh Teresa Avila. Hồi tháng trước, Đức thánh cha mới tuyên phong thánh Teresa Calcutta. Ngoài ba vị vừa kể, còn có thánh Teresa nào nữa không? Linh mục Phan Tấn Thành trả lời.

Trước khi vào đề, thiết tưởng nên lưu ý về sự khác biệt trong việc đặt tên gọi bên châu Au và bên Việt Nam. Ở Việt Nam, mỗi người mang “họ và tên” do cha mẹ đặt ra lúc khai sinh, thí dụ: Nguyễn Văn Danh. Nếu là người Công giáo, thì lúc rửa tội, sẽ nhận thêm một vị thánh làm bổn mạng, thí dụ Giuse, được gọi là “tên thánh”, nhưng tên thánh không được ghi vào các giấy tờ hành chính. Vì thế không thiếu những trường hợp mà trong một gia đình, nhiều người cùng mang một tên thánh giống nhau, thí dụ nam giới mang tên Giuse và nữ giới mang tên Anna. Bên Au Mỹ thì khác: tên thánh cũng là tên riêng được đăng ký trong giấy khai sinh, và không thể nào trùng với một người khác trong gia đình. Thí dụ như đức cựu giáo hoàng Benêđictô XVI. Tên của ngài là Joseph, và họ là Ratzinger; còn bào huynh là Georg, và dĩ nhiên cùng họ Ratzinger. Nên biết bên Au châu,  tên đi trước ho; còn ở Việt Nam, thì họ đi trước tên. Ngoài ra đối với vài dòng tu cổ, khi mặc áo dòng, tu sĩ nhận một tên mới, ra như để diễn tả việc thay đổi cuộc đời, mang một căn cước mới. Bây giờ chúng ta áp dụng vào ba vị thánh Teresa vừa nhắc trên đây. Mở đầu danh sách là thánh Teresa Avila, đáng gọi là “Teresa Cả” hoặc “Teresa Mẹ”, bởi vì những vị thánh khác là hậu duệ của ngài. đã chọn tên theo ngài. Theo nguyên ngữ Hy-lạp, Teresa có nghĩa là người đi săn; còn trong tiếng Đức, Teresa có nghĩa là người phụ nữ đảm đang. Tên thật là Teresa de Cepeda y Ahumada, sinh tại Avila năm 1515 (năm ngoái mới mới kỷ niệm 500 sinh nhật), vì thế được gọi là Teresa Avila; nhưng bản thân nhận tên gọi là “Teresa Giesu”. Ngài nổi tiếng vì đã cải tổ dòng Carmelo cũng như vì những tác phẩm viết về đời sống tâm linh. Ngài qua đời đêm ngày 4 tháng 10 năm 1582, trùng vào lúc cải tổ dương lịch theo ý đức thánh cha Gregorio XIII: sau ngày 4 tháng 10 thì nhảy luôn 10 ngày, thành ra ngày 15 tháng 10. Vì thế ngày nay lễ kính thánh Teresa là 15 tháng 10.

Tiếp theo thánh Têrêsa Giêsu là thánh Terêsa Hài đồng Giêsu phải không ?

Trong quá khứ có người gọi Teresa Avila là Mẹ, còn Teresa Lisieux là Con. Thực tế không phải như vậy. Tôi đếm được 8 vị thánh mang tên Teresa, và Teresa Lisieux xếp hàng thứ 5 tính theo năm sinh, vì thế thuộc hàng cháu chắt, chứ không phải là con nữa. Vị thánh Teresa thứ hai là một người Ý: thánh Teresa Margarita Thánh Tâm Chúa Giesu, sinh năm 1747 tại Arezzo và qua đời năm 1770, khi chưa tròn 23 tuổi. Thực ra, tên khai sinh là Anna Maria Redi. Đến khi vào đan viện dòng Catminh ở Firenze thì mới đổi tên là Teresa để kính thánh Teresa Avila. Chị rất có lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giesu, dành hết tâm lực vào việc cầu nguyện và phục vụ các chị em già yếu bệnh tật. Chị qua đời ngày 7 tháng 3 năm 1770 và được đức thánh cha Piô XII phong thánh ngày 19/3/1934.

Như vậy, các thánh Teresa đều thuộc về dòng Cát-minh phải không ?

Không phải, hai vị thánh kế tiếp không thuộc dòng Catminh, mà còn là sáng lập những dòng khác. Vị thánh thứ ba là Teresa Verzeri sinh ngày 31/7/1801 tại Bergamo và qua đời ngày 3/3/1852 tại Brescia. Bergamo là quê hương của đức thánh cha Gioan Phaolo II, còn Brescia là quê hương của đức thánh cha Phaolô VI. Sau khi được đào tạo tại dòng Biển đức, chị sáng lập dòng các nữ tu Con cái Thánh Tâm Chúa Giesu ngày 8/2/1831, nhằm giáo dục các thiếu nữ nghèo, mồ côi, bị bỏ rơi. Chị được đức Gioan Phaolô II tuyên thánh ngày 10/6/2001. Vị thánh thứ tư là Teresa Giesu Jornet e Ibars, sinh ngày 9/1/1843 tại Aytona (Tây ban nha) và qua đời ngày 26/8/1897 tại Liria. Năm 1873, nghĩa là khi lên 30 tuổi, chị đã gia nhập dòng “các tiểu muội phục vụ các người già lão bị bỏ rơi”, và được đặt làm bề trên dòng mới thánh lập. Chị qua đời năm 1897, nghĩa là cùng năm với thánh Teresa Hài đồng Giêsu. Vị thánh thứ năm tên thật là Marie-Françoise-Thérèse Martin, sinh tại Alençon ngày 2/1/1873. Khi vào đan viện Catminh tại Lisieux, chị mang tên dòng là “Teresa Hài đồng Giesu và Thánh nhan”. Chúng ta đã biết tiểu sử cuộc đời ngắn ngủi của chị. Chị qua đời ngày 30/9/1897, và được đức thánh cha Pio XI tôn phong hiển thánh ngày 17/5/1925.  Nhân dịp kỷ niệm 100 năm tạ thế, chị được đức Gioan Phaolo II phong tiến sĩ Hội thánh ngày 19/10/1997. Lễ kính phụng vụ là ngày 1/10.

Với 24 tuổi đời, có phải thánh Teresa Hài đồng Giesu là vị thánh trẻ nhất không ?

Không phải. Trên đây chúng ta đã thấy thánh Teresa Redi chưa tròn 23 tuổi. Nhưng còn một vị thánh nữ còn trẻ hơn nữa. Đó là thánh Teresa Giesu de los Andes, người Chile, sinh ngày 13/7/1900 tại Santiago và qua đời ngày 12/4/1920, khi còn thiếu 3 tháng mới đầy 20 tuổi. Là con thứ 4 trong một gia đình 6 anh chị em, tên khai sinh của chị là Juana Fernandez Solar. Năm lên 19 tuổi, chị gia nhập đan viện Cát minh tại Los Andes, cách thủ đô Santiago khoảng 90 cây số, mang tên là Teresa Giêsu. Thực ra, trước khi vào dòng, chị đã tìm đọc nhiều tác phẩm của thánh Teresa Avila cũng như của thánh Teresa Lisieux. Chị vào thỉnh viện ngày 7 tháng 5 năm 1919, và vào tập viện ngày 14 tháng 10. Thế nhưng vào thứ 6 tuần thánh (ngày 2 tháng 4 năm 1920), chị mắc bệnh thương hàn cấp tính; ngày 5 tháng 4 chị lãnh các bí tích sau hết, và ngày 7, chị được khấn dòng, và 5 ngày sau thì chị qua đời, vào ngày 12 tháng 4. Như vậy là còn 6 tháng nữa mới mãn năm tập. Nếu tính cả thời gian ở thỉnh viện thì chỉ mới ở trong dòng được 11 tháng. Chị được Đức thánh cha Gioan Phaolo II phong chân phước ngày  3/4/1987 và hiển thánh ngày 21/3/1993.

Tại sao chị chưa mãn năm tập mà đã được khấn dòng ?

Trước đây, bộ giáo luật cũ có dự trù cho phép các tập sinh khi sắp chết được khấn dòng, gọi là “in articulo mortis” (lúc lâm chung), để an ủi họ, theo nghĩa là họ đã trở thành tu sĩ thực sự vì đã tận hiến cho Thiên Chúa. Tuy nhiên, trong công thức khấn, tập sinh không xác định thời gian là bao lâu. Giả như được lành bệnh, tập sinh vẫn tiếp tục năm tập, và khấn lại theo thủ tục thông thường. Bộ giáo luật hiện hành không còn nói đến thể chế này nữa. Cũng nên biết rằng sau khi chị qua đời lúc chưa tròn tuổi đôi mươi, thì người em gái của chị tên là Rebecca gia nhập đan viện vào tháng 11 cùng năm, lấy tên dòng là Teresa Thánh Tâm và qua đời ngày 31 tháng 12 năm 1942. Cùng năm ấy,  một vị thánh nổi tiếng của dòng Catminh qua đời trong một hoàn cảnh khác, đó là thánh Teresa Benedicta Thánh Giá, tên thật là Edith Stein. Thực ra chị chào đời 9 năm trước thánh Teresa de los Andes vừa nói, vào  ngày 12/10/1891 tại Breslau, lúc ấy thuộc lãnh thổ nước Đức, là con út trong một gia đình gốc Do thái, gồm 11 anh chị em. Tuy được giáo dục theo đạo của cha ông, nhưng năm lên 14 tuổi chị ta bỏ đạo, trở thành vô thần. Chị theo học triết học ở Gottingen, trở nên môn sinh của Edmund Husserl, sáng lập viên của học phái hiện tượng luận, và đã trở thành phụ khảo cho ông. Chị đã thành công mỹ mãn trong lãnh vực khảo cứu. Năm 1921, chị quyết định trở lại Công giáo sau khi đã đọc quyển tự thuật của thánh Teresa Avila, và lãnh bí tích rửa tội năm 1922. Từ năm 1923 đến năm 1931, chị dạy triết học tại một trường nữ tu Đaminh ở Speyer. Năm 1932, chị được mời dạy đại học Munster, nhưng chỉ sau một năm, chị phải ngưng hoạt động, do đạo luật bài Do thái thời quốc xã. Năm 1933, chị xin vào đan viện Cát-minh tại Cologne, và nhận tên là Teresa Benedicta Thánh giá vào lúc mặc áo dòng ngày 15/4/1934. Chị khấn trọng ngày 21/4/1938. Trong thời gian ấy, chị được phép tiếp tục công cuộc viết sách triết học. Nhưng ngày 2/8/1942, chị bị mật vụ Đức quốc xã bắt, và điệu đến trại tập trung Auschwitz-Birkenau, nơi mà chị bị giết vì hơi ngạt ngày 9/8. Đức Thánh Cha Gioan Phaolo II đã tuyên phong chân phước ngày 1/5/1987 và hiển thánh ngày 11/10/1998. Năm sau, được tôn làm bổn mạng châu Au cùng với thánh nữ Birgitta và Catarina Siena. Ngài được kính như vị thánh tử đạo, vì thế hồ sơ xin phong tiến sĩ Giáo hội bị đình chỉ, xét vì thánh tử đạo được xếp ở cấp cao hơn cấp tiến sĩ.

Vị thánh mới nhất mang tên Teresa là Mẹ Calcutta phải không ?

Thánh Teresa Calcutta là vị thánh mới nhất xét về ngày tạ thế cũng như xét về việc phong thánh. So sánh với các vị trên đây, ta nên ghi nhận vài điều khác biệt. Thứ nhất, tên thật của ngài là Agnes Gonxha Bojaxiu, và nhận tên Teresa vào lúc khấn đơn trong dòng thừa sai Đức Mẹ Loreto, ngày 24/5/1931. Thứ hai, ngài nhận tên thánh Teresa, nhưng theo gương của thánh Teresa Hài đồng Giesu, chứ không phải là Teresa Avila. Thứ ba, như chúng ta đã biết, ngài không phải là nữ tu dòng Catminh, nhưng là sáng lập viên của dòng Thừa sai Bác ái. Tóm lại, chúng ta đã điểm qua danh sách 8 vị thánh mang tên Teresa, trong số này 5 vị thuộc dòng kín Cát minh, và 3 vị là sáng lập dòng nữ tu hoạt động bác ái. Đứng đầu danh sách là thánh Teresa Giesu, (tức là Teresa Avila), và cuối danh sách là Teresa Calcutta, một người có lẽ chỉ biết thánh Teresa Hài đồng Giesu, chứ không quen thuộc với Teresa Avila.

59

Comments are closed.