Lời cầu nguyện của gia đình

Train the young in the way they should go; even when old, they will not swerve from it. (Proverbs 22:6)

Jesus, Mary, and Joseph are continually held up to us as the great model of family life and family living. But who really can compete with a sinless virgin, the Son of God, and a quiet carpenter who, in all of Scripture, doesn’t even utter a word? They seem so perfect – almost too perfect. Does that sound like any family you know? Our image of them isn’t helped by the popular Nativity scenes that pop up in churches and on Christmas cards: three well-groomed figures, frozen in permanent piety, halos in place.

The truth may have been quite different. If we’re going to think about and look toward the Holy Family as models of family prayer, it helps to understand this: they were a lot like us. They were holy, yes. But they were also human.

The story of the Holy Family is not just about perfection. Truth be told, it’s the story of life not always turning out the way you planned. It’s the story of a teenage girl conceiving a child she didn’t expect, in a way she never imagined. (Think about it: she woke up one morning planning to live another typical day in Nazareth, running errands, doing chores, and whatever else young women did back then. She went to bed that night pregnant with the Messiah, yet still a virgin.)

It’s the story of an anxious husband wrestling with doubt and questions -and even entertaining the possibility of divorce. It’s the story of an innocent child destined for martyrdom. Even in his infancy, a brutal dictator hunted him down and wanted him dead.

It’s the story of a family displaced from their home, fleeing for their lives, living in the land that once held their ancestors as slaves. Whether or not they were, in fact, refugees – a category that some dispute – there’s no disputing that they had to spend years in a foreign land, in a foreign culture, where their own ways of worship and their own belief in God were far different from those around them. They were, in every sense, strangers in a strange place – for all intents and purposes aliens.

So what can they teach us about prayer? A lot. For all the difficulties they faced, all the struggles they endured, and all the hardships they confronted, this family also knew profound hope.

They trusted completely in God. And they call all of us to live with that kind of trust. And – this is what we cannot forget – they are with us. In our own time, they stand beside all who worry, who struggle, who search, who pray.

The Holy Family stands beside parents anxious about their children, worrying about their welfare.

They walk with immigrants and refugees who are separated from those they love. They give companionship to those who feel isolated and alone.

They comfort teenage mothers and single parents.

They console prisoners and those condemned to die – and the parents who love them.

Look to the Holy Family, and you will find promise and possibility – and consolation. The Holy Family shares our burdens. But they also uplift us by their example. Jesus, Mary, and Joseph were never alone; they endured through the grace of God. They prayed. They hoped. They trusted in God’s will.

Where to Begin? We might ask ourselves where we can find that kind of peace and purpose in our own families, in our own lives.

I think it begins by praying together. Fr. Patrick Peyton’s familiar saying – “The family that prays together stays together” -really has the ring of truth. Beginning the practice of prayer together early and often can establish an ethic, set an example, and give direction and focus to any family, especially to the children.

Regular attendance at Mass can help build a weekly habit of devotion in the family, and help children grow accustomed to the “smells and bells”: the traditions, the music, the vestments, the sense of ritual and of being in a sacred space. I know many parents who are reluctant to bring small ones to church because they can be fussy (or worse, noisy), and parents don’t want to disrupt the Mass or distract the people in the pews. Once in a while I hear of parishes where other Massgoers are rude to these families or even cruel. (One typical comment: “Shouldn’t you leave her at home until she’s old enough to know what’s going on?”)

If you encounter problems or if you find your parish is less than supportive of small ones in the pews, take heart from this uplifting note I came upon at St. Thomas More Catholic Church in Lynchburg, Virginia. I found these little advisories, along with crayons for coloring, at the entrance to the church when I visited a few years ago. I was happy to take a copy home and share it at my parish.

TO THE PARENTS OF OUR YOUNG CHILDREN, MAY WE SUGGEST . . .

•Relax! God put the wiggle in children. Don’t feel you have to suppress it in God’s house. All are welcome!

•Feel free to sit toward the front where it is easier for your little ones to see and hear.

•Quietly explain the parts of the Mass and actions of the priest, altar servers, choir, etc.

•Sing the hymns and pray and voice the responses. Children learn liturgical behavior by copying you.

•If you have to leave Mass with your child, feel free to do so, but please come back. As Jesus said, “Let the children come to me.”

•Remember that the way we welcome children in church directly affects the way they respond to the Church, to God, and to one another. Let them know that they are at home in this house of worship.

•Please let your child use the reverse side of the card to draw and doodle. Take this with you as a reminder of your time in church. Bringing your kids to Mass early and often can have other benefits too; you never know when the seeds of a vocation to the religious life might be planted.

•The presence of children is a gift to the Church! They are members of our community, and a reminder that our parish is growing. Please welcome our children and give a smile of encouragement to the parents.

Gathering to pray every day as a family can only reinforce our love for one another and help us love our neighbors as well.

Family prayer need not take much time. A simple Sign of the Cross and short Our Father together at the start of every day can be enough. Grace before meals can encourage gratitude and humility. A prayer together at the end of the day – maybe when tucking kids into bed – can foster a sense of devotion and even piety.

The important thing is to take a little time and make a little effort – this can make a tremendous difference. Regular, brief moments of prayer together as a family can give a sacred dimension to mundane moments and remind both children and parents that we exist for a greater purpose, to answer a higher call, to serve Someone beyond the confines of the world we know. We are here for God. And he is here for us.

Building on that idea and reinforcing it in daily life can help make a family whole and, by the grace of God, even holy.

Consider that “the home is the first school of Christian life … [where]one learns endurance and the joy of work, fraternal love, generous – even repeated – forgiveness, and above all, divine worship in prayer and the offering of one’s life” (Catechism, 1657).

This is an excerpt from The Busy Person’s Guide to Prayer by Deacon Greg Kandra (The Word Among Us Press. 2019), available from www.wau.org/books.

“Hãy dạy ​đứa trẻ đi con đường nó phải đi, để đến tuổi già, nó vẫn không lìa bỏ” (Cn 22,6).

Chúa Giêsu, Đức Maria và Thánh Giuse luôn được trình bày trước mắt chúng ta như khuôn mẫu tuyệt hảo của đời sống gia đình và tình gia đình. Thế nhưng, ai trong chúng ta có thể sánh kịp với một Trinh Nữ vẹn sạch không hề vương tội, Con Thiên Chúa làm người, và một người thợ mộc âm thầm, mà trong toàn bộ Kinh Thánh, Thánh Giuse không hề thốt lên một lời nào? Các Ngài dường như hoàn hảo quá mức – gần như một sự hoàn hảo khiến người ta cảm thấy xa vời. Có gia đình nào mà bạn biết lại như thế không? Hình ảnh chúng ta có về các Ngài lại càng bị đóng khung bởi những hang đá Giáng Sinh quen thuộc xuất hiện trong các nhà thờ và trên những tấm thiệp Noel: ba khuôn mặt chỉn chu, sạch sẽ, đứng yên trong một dáng vẻ đạo hạnh bất biến, với vầng hào quang luôn hiện diện.

Sự thật đã có thể hoàn toàn khác. Nếu chúng ta suy nghĩ và hướng về Thánh Gia như những mẫu gương về việc cầu nguyện trong gia đình, thật hữu ích để hiểu điều này: Các ngài rất giống chúng ta. Các ngài thánh thiện, đúng thế. Nhưng các ngài cũng là những con người.

Câu chuyện về Thánh Gia không chỉ nói về sự hoàn hảo. Thực ra, đó là câu chuyện về cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra như bạn đã hoạch định. Đó là câu chuyện về một cô thiếu nữ mang thai một hài nhi cách lạ lùng, theo cách cô không bao giờ tưởng tượng. (Hãy suy nghĩ xem: một buổi sáng cô thức dậy định sống một ngày bình thường khác ở làng Nazarét, làm những việc lặt vặt, làm việc nhà và bất cứ việc gì khác mà những người phụ nữ trẻ thời đó thường làm. Cô đi ngủ đêm đó với tình trạng mang thai Đấng Mêsia, trong khi vẫn còn là một trinh nữ).

Đó là câu chuyện về một người chồng lo lắng vật lộn với nỗi nghi ngờ và những câu hỏi – và thậm chí đang cân nhắc khả năng ly dị. Đó là câu chuyện về một trẻ thơ vô tội có  định mệnh phải chịu tử đạo. Thậm chí trong tuổi thơ của mình, một nhà độc tài tàn bạo đã truy lùng và muốn ngài phải chết.

Đó là câu chuyện về một gia đình phải rời bỏ mái ấm của mình, chạy trốn để bảo toàn mạng sống, và lưu lạc nơi một miền đất từng là nơi tổ tiên họ phải sống kiếp nô lệ. Dù có hay không việc gọi các Ngài là những người tị nạn – một cách gọi vẫn còn gây nhiều tranh luận – thì không thể phủ nhận rằng các Ngài đã phải sống nhiều năm nơi xứ lạ, giữa một nền văn hóa xa lạ, nơi cách thờ phượng và niềm tin của các Ngài hoàn toàn khác biệt với những người xung quanh. Theo mọi nghĩa, các Ngài là những người xa lạ nơi đất khách, là những kẻ lữ hành giữa một thế giới không thuộc về mình – gần như những người ngoại kiều giữa lòng lịch sử.

Vậy các ngài có thể dạy chúng ta điều gì về cầu nguyện? Rất nhiều. Cho dẫu đã gặp biết bao khó khăn, đã phải chịu đựng, chiến đấu với biết bao thử thách và đã đối diện với biết bao gian nan, khốn khó, gia đình này luôn có niềm hy vọng sâu xa.

Các ngài đã hoàn toàn tin tưởng vào Thiên Chúa. Và các ngài mời gọi tất cả chúng ta sống với niềm tin đó. Và – đây là những chúng ta không thể quên – các ngài ở cùng chúng ta. Trong chính thời của chúng ta, các ngài luôn ở bên những ai đang phải lo lắng, những ai đang chiến đấu, đang tìm kiếm, đang cầu nguyện.

Thánh Gia luôn đứng bên cạnh những bậc cha mẹ đang canh cánh lo âu cho con cái mình, thao thức trước tương lai, sự an toàn và hạnh phúc của con mình.

Các ngài đồng hành với những người nhập cư và những người tị nạn bị chia cắt khỏi những người mình yêu thương. Các ngài đồng hành với những người đang cảm thấy bị cô lập và đơn độc.

Các ngài an ủi những người mẹ tuổi niên thiếu và những cha mẹ đơn thân.

Các ngài an ủi các tù nhân và những người bị án tử – và cả những bậc cha mẹ yêu thương họ.

Hãy hướng nhìn về Thánh Gia, và bạn sẽ tìm thấy niềm hy vọng, những khả thể mới mẻ – và cả sự an ủi. Thánh Gia chia sẻ những gánh nặng với chúng ta. Nhưng các ngài cũng nâng đỡ chúng ta bằng gương mẫu của các ngài. Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Giuse không bao giờ đơn độc; đã kiên vững vượt qua mọi thử thách nhờ ân sủng của Thiên Chúa. Các ngài cầu nguyện. Các ngài hy vọng. Các ngài tin tưởng, tín thác vào thánh ý Chúa.

Bắt Đầu Từ Đâu? “Chúng ta có thể tự hỏi: đâu là nơi chúng ta có thể tìm thấy được sự bình an và ý nghĩa như thế trong chính gia đình mình, trong chính cuộc đời mình?”

Tôi nghĩ điều đó bắt đầu bằng cách cùng cầu nguyện với nhau. Cha Patrick đã nói điều tương tự – “Gia đình nào cùng nhau cầu nguyện thì sẽ gắn bó bền chặt” –  thật đúng như thế. Bắt đầu thực hành việc cầu nguyện cùng nhau từ sớm và thường xuyên có thể thiết lập một nền tảng đạo đức, nêu gương và mang lại sự định hướng cũng như sự tập trung cho bất cứ gia đình nào, đặc biệt cho trẻ em.

Việc tham dự Thánh Lễ thường xuyên có thể giúp xây dựng một thói quen đạo đức hằng tuần trong gia đình và giúp trẻ em lớn lên quen với “mùi hương và tiếng chuông”: những truyền thống, thánh nhạc, lễ phục, cảm thức về các nghi lễ và cảm thức hiện diện trong không gian thánh thiêng. Tôi biết nhiều bậc cha mẹ do dự đưa các con nhỏ đến nhà thờ vì chúng có thể quấy khóc (hoặc tệ hơn là gây ồn ào) và nhiều cha mẹ không muốn gián đoạn Thánh Lễ hay làm chia trí những người ngồi trong các hàng ghế. Thỉnh thoảng tôi còn nghe có những giáo xứ những người đi tham dự Thánh Lễ tỏ ra thô lỗ hoặc thậm chí cay nghiệt với những gia đình này. (Một lời nhận xét thường nghe: “Anh chị chẳng nên để con bé ở nhà cho đến khi nó đủ lớn để hiểu chuyện gì đang diễn ra hay sao?).

Nếu bạn gặp khó khăn, rắc rối gì hoặc nếu bạn thấy giáo xứ của mình không mấy nâng đỡ các em nhỏ ngồi trong nhà thờ, bạn hãy kiên tâm vững lòng nhờ những lời nhắn đầy khích lệ mà tôi tình cờ đọc được tại Nhà thờ Công Giáo Thomas More ở Lynchburg, Virginia. Tôi đã tìm thấy những lời nhắc nhở đơn sơ này, cùng với những cây bút màu để tô, ở ngay lối vào nhà thờ khi tôi đến thăm vài năm trước đây. Tôi rất vui để mang một bản về nhà và chia sẻ tại giáo xứ của tôi.

“KÍNH GỬI QUÝ PHỤ HUYNH CÓ CON NHỎ,
XIN PHÉP ĐƯỢC GỢI Ý…

• Xin quý phụ huynh hãy thoải mái! Chính Thiên Chúa đã đặt nơi trẻ em sự hiếu động tự nhiên. Xin đừng nghĩ rằng cần phải kìm nén điều ấy trong nhà Chúa. Tất cả đều được chào đón!

• Xin quý vị tự do ngồi ở những hàng ghế phía trước, nơi các em nhỏ có thể dễ dàng nhìn thấy và lắng nghe hơn.

• Xin nhẹ nhàng giải thích cho các em về các phần của Thánh lễ cũng như những cử hành của linh mục, giúp lễ, ca đoàn…

• Xin cùng hát thánh ca, cùng cầu nguyện và đáp lời trong Thánh lễ. Trẻ em học cách tham dự phụng vụ chủ yếu bằng cách bắt chước cha mẹ.

• Nếu cần phải ra ngoài cùng con trong chốc lát, xin quý vị cứ tự nhiên, nhưng xin vui lòng quay trở lại. Như Chúa Giêsu đã nói: “Hãy để trẻ nhỏ đến với Thầy.”

• Xin nhớ rằng cách chúng ta đón tiếp trẻ em trong nhà thờ ảnh hưởng trực tiếp đến cách các em cảm nhận về Giáo Hội, về Thiên Chúa và về tha nhân. Xin cho các em biết rằng nhà thờ là mái nhà của các em.

• Xin cho phép các em dùng mặt sau của tấm thẻ này để vẽ hoặc tô màu, và mang theo như một kỷ niệm về thời gian các em hiện diện trong nhà thờ. Việc đưa trẻ em tham dự Thánh lễ sớm và thường xuyên còn có thể mang lại những hoa trái bất ngờ: biết đâu những hạt giống ơn gọi thánh hiến sẽ được gieo trồng từ đây.

• Sự hiện diện của trẻ em là một món quà quý giá đối với Giáo Hội! Các em là thành viên của cộng đoàn chúng ta và là dấu chỉ cho thấy giáo xứ đang lớn lên. Xin quý vị hãy niềm nở đón nhận các em và dành cho các bậc cha mẹ một nụ cười khích lệ.”

Việc quy tụ nhau để cầu nguyện hằng ngày như một gia đình có thể tái củng cố tình yêu của chúng ta dành cho nhau và cũng giúp chúng ta yêu thương tha nhân hơn.

Việc cầu nguyện gia đình không mất nhiều thời gian. Một dấu Thánh Giá đơn giản một đọc Kinh Lạy Cha ngắn gọn khi bắt đầu mỗi ngày có thể đủ. Lời tạ ơn trước các bữa ăn có thể khuyến khích lòng biết ơn và khiêm nhường. Một lời cầu nguyện cùng nhau vào cuối ngày – có lẽ khi ru các con ngủ – có thể nuôi dưỡng lòng sùng kính và thậm chí lòng đạo đức cho mọi thành viên trong gia đình.

Điều quan trọng là dành một chút thời gian và chút nỗ lực – điều này có thể làm nên một sự khác biệt lớn lao, đáng kinh ngạc. Thường thì những giây phút cầu nguyện ngắn ngủi cùng nhau có thể mang lại chiều kích thánh thiêng cho những khoảnh khắc trần thế và nhắc nhở cả cha mẹ lẫn con cái rằng chúng ta hiện hữu vì một mục đích cao cả hơn, để trả lời cho một ơn gọi cao hơn, để phục vụ cho Đấng vượt xa các ranh giới của thế giới mà chúng ta biết. Chúng ta ở đây vì Thiên Chúa. Và Người ở đây vì chúng ta.

Việc xây dựng, phát huy ý tưởng đó và củng cố nó trong cuộc sống hằng ngày có thể giúp làm cho một gia đình nên trọn vẹn và thậm chí nên thánh thiện hơn, nhờ ân sủng của Thiên Chúa.

Hãy nhớ rằng “gia đình là trường học đầu tiên về đời sống Kitô hữu … [Ở đó], người ta học được sự kiên nhẫn và niềm vui của lao động, tình yêu thương huynh đệ, sự tha thứ quảng đại, thậm chí tha thứ nhiều lần, và nhất là việc phụng thờ Thiên Chúa qua kinh nguyện và qua sự hiến dâng cuộc đời mình” (Giáo lý Hội Thánh Công Giáo, số 1657).

________________

Đây là một đoạn trích từ cuốn sách có tựa đề Sách Hướng Dẫn Cầu Nguyện cho Người Bận Rộn (The Word Among Us Press. 2019), có thể truy cập từ www.wau.org/books.